Connect with us

Polítika

PN Identifika Arsénio Bano “Fa’an” Uma Estadu, Oferese Uma Bá Afetadu Sira ho Kondisaun La Di’ak

Published

on

Hatutan.com, (25 Outubru 2023), Díli—Parlamentu Nasionál (PN) liuhosi Komisaun C ne’ebé trata Assuntu Administrasaun Finansas Públikas, iha fulan kotuk liu hosi fiskalizasaun deskobre Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oecusse Ambeno (RAEOA), Arsénio Paixão Bano, “fa’an” uma Estadu Área Fulolo, aldeia Sanane, Suku Costa, Sub Rejiaun Pante Makasar, bá Mari Bim Amude Alkatiri.

Prezidente Komisaun C, Cedelizia Faria dos Santos.

Alende ne’e Komisaun mós hasoru-malu hodi rona direta preokupasaun afetadu sira, tanba parte Autoridade halo duni uma neen hodi oferese bá sira atu utiliza nia valór hanesan indeminizasaun maibé tuir fiskalizasaun Komisaun C katak, uma ne’e kondisaun la di’ak no medida uma nian mós la balansu ho medida rai ne’ebé autoridade utiliza, inklui eletrisidade mós laiha.

Lee Mós: CAC Kontinua Halo Averiguasaun bá Prossesu “Fa’an” Uma Estadu Fulolo

“Rezidénsia Fulolo iha problema boot iha ne’ebá. Tuir informasaun ne’ebé sira hateten bá ami katak primeiru ne’e sira bá hela no aluga de’it. Maibé, ikus sira dehan iha fali Lei ida atu sira bele sosa hodi sai fali na’in maski osan ne’e osan Estadu. Tanba sáida mak osan Estadu nian ne’e derrepenti de’it bá halo tiha sai fali ema privadu ida nian,” Prezidente Komisaun C, Deputada Cedelizia Faria dos Santos hateten bá Hatutan.com iha PN, Kuarta (25/10/23).

Advertisement

Komisaun ne’e mós haree direta irregularidade katak, afetadu sira seidauk rezolve sira ninia indeminizasaun to’o ohin loron.

“Ami haree fila-fali sira dehan halo indeminizasaun bá povu. Ami bá vizita fatin ne’ebé sira halo bá povu ne’e iha uma neen. Maibé, uma neen ne’e la reboka ida. Sira halo de’it, iha laran ne’e laiha buat ida. Depois mak sira atu fó de’it ona bá komunidade atu troka ema nia rai ida ho meidada boot ne’e. Klaru katak afetadu sira la simu,” nia hateten.

Tanba ne’e PN haree katak, komunidade iha ne’ebá  iha sira nia rai, sira nia uma no toos. Bainhira Autoridade kompensa de’it ho uma ida ne’ebé la reboká, la tau simente, ahi mós laiha ho ninia fatin ne’e ki’ikoan tebes, entaun populasaun afetadu sira la .

“Uma ne’e ami haree mamuk tanba ho kondisaun ida aat loos. Ida-ne’e mak ami haree katak, problema duni. Ha’u rona ona katak, Ministériu Justisa haree ona kona-bá ida-ne’e di’ak liután, tanba ne’e violasaun boot ida,” deputada ne’e salienta.

Rekomendasaun Komisaun C nian bá Governu katak, atu buat hotu-hotu tenke halo bazeia bá Lei ne’ebé mak iha.

Advertisement

“Buat hotu haree fali bá Lei tanba to’o agora ami seidauk ko’alia ho Ministériu Justisa. Ami hato’o de’it ami nia relatóriu iha plenária. Ami fiar katak relatóriu ne’e sei kanaliza bá Ministériu Justisa atu haree rekomendasaun sira,” nia dehan.

Tuir relatóriu ne’ebé komisaun C aprezenta iha plenária liuhliu kona-bá reseita hosi rezidénsia Fulolo hahú hosi tinan (2017-2023) hetan $682,659.20.

Lee Mós: Arsénio Bano “Fa’an” Uma Estadu iha Fulolo bá Alkatiri

Jornalista Estajiária: Zita Menezes

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending