Connect with us

Nasionál

TL Alerta Seguransa Ai-han no Bailoron Naruk Kauza Hosi El Niño

Published

on

Hatutan.com, (06 Novembru 2023), Díli—Governu Timor-Leste (TL), kolabora ho Organizasaun Nasoens Unidas ba Programa Alimentár Mundiál (WFP), Organizasaun Alimentasaun no Agrikultura (FAO), alerta urjente bá Seguransa Ai-han, hatudu risku ne’ebé a’as ho falta ai-han kauza hosi El Niño la apár iha kontestu dependénsia agrikultura iha rai laran, ne’ebé depende de’it bá udan been.

 

El Niño Humanitarian Snapshot hosi OCHA.

Ho nível ai-han la seguru ne’ebé aumenta, Timor-Leste hatudu ona sinál klaru bailoron naruk iha munisípiu 12 hosi munisípiu 14 bazeia ba Índise Bailoron Konjunta, prodúz hosi Governu Timor-Leste no FAO.

Lee Mós: Governu Sei Asegura Povu Hosi El Nino no La Nina

Advertisement

Nunee mós, nasaun ne’e agora daudaun hasoru hela posibilidade bailoron naruk ne’ebé a’as kauza hosi El Niño ho predisaun udan been ki’ik to’o iha inísiu tinan 2024, ne’ebé sei afeta gravemente bá seitór agríkola.

“Nível seguransa ai-han iha Timor-Leste agora daudaun afeta ona 22% populasaun, ne’ebé afeta ema 300,000. Ne’e hanesan konsekuénsia inundasaun iha tinan barak, impaktu hosi pandemia COVID-19 no folin fo’os ne’ebé a’as iha nível nasionál no internasional. Signifika, impaktu antesipada bá El Niño bele hamo’ut populasaun kle’an liu bá risku hamlaha ne’ebé boot liután. Ne’e duni, tempu atu halo asaun no mitigasaun bá impaktu El Niño mak agora,” Hatutan.com sita deklarasaun Reprezentante no Diretora WFP, Alba Cecilia Garzon Olivares, iha komunikadu.

Antes ne’e bailoron naruk ne’ebé kauza hosi El Niño hamosu ona impaktu bá uma-ka’in 33%, ne’ebé kada ema na’in-tolu hosi na’in-sanulu iha rai laran mak sofre bá falta ai-han entre tinan 2015-2016.

Alerta Outubru deskreve kona-bá asaun sira ne’ebé sei halo hodi prepara komunidade iha rai laran inklui análize data atuál no dadus bá munisípiu sira ne’ebé hetan risku, ho avaliasaun atuál Oecusse, Viqueque no Liquiça mak iha nível risku ne’ebé a’as liu.

To’o ohin loron Autoridade Protesaun Sivil no FAO fahe ona mensajen alerta antesipada bá agrikultor sira, ne’ebé sei lidera treinamentu planeadu kona-bá oinsa atu jere agrikultura tempu bailoron no prodúz produtu agríkola ne’ebé di’ak liu iha munisípiu sira iha fulan tuir mai.

Advertisement

Alerta ne’e determina númeru medidas mitigasaun imediatu no médiu-prazu inklui nesesidade urjente ba prontidaun operasionál hodi sosa foos tuir eskala, aumenta rezerva fini nasionál, atu asegura armazenamentu ne’ebé seguru ho arruma ai-han, apoia agrikultór sira liu hosi melloramentu bee no agrikultura.

Organizasaun Nasoens Unidas bá Programa Alimentár Mundiál hanesan organizasaun umanitáriu boot liu ne’ebé salva vida iha tempu emerjénsia no utiliza asisténsia alimentár hodi harii dalan bá dame, estabilidade no prosperiedade bá ema sira ne’ebé mak foin rekupera hosi konflitu, dezastre no impaktu mudansa klimátika.  

Jornalista: Leopoldina de Carvalho

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Asume Kargu Polítika iha OJP-CNRT Díli, AJAR Konsidera Elizeu Isaac Fernandes Hafoer Ona RTTL,E.P

Published

on

By

Hatutan.com, (17 Janeiru 2026), Díli– Organizasaun Noun Governamentál Asia Justice and Rights (AJAR) konsidera Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P) Elizeu Isaac Fernandes hafoer ona RTTL,E.P tanba hala’o kna’ar inkompativilidade hodi sia dirijente iha partidu CNRT nu’udár Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu Organizasaun Juventude Partidu  CNRT (OJP-CNRT) Munisípiu Díli.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Prezidente RTTL,E.P Inkompatibilidade, Konsellu Imprensa Konsidera Violasaun Grave

Published

on

By

Hatutan.com, (16 Dezembru 2026), Díli– Konsellu Imprensa Timor-Leste (CI- sigla portugés) konsidera Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P), Elizeu Isaac Fernandes,    halo kna’ar inkompatibilidade no violasaun   grave  bá regra sira iha Dekretu-Lei nú.42/2008, 20 Novembru no nia alterasaun dahuluk iha loron 24 fulan-Outubru 2024, kona-bá transforma Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika no primeiru anexu maka Estatutu RTTL,E.P.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Prezidente RTTL,E.P Elizeu Isaac Inkompatibilidade, PM Xanana: “SEKOMS Lori Bá Konsellu Ministru, Ami Hasai”

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Janeiru 2026), Díli– Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL, E.P) Elizeu Isaac Fernandes,  halo kna’ar inkompatibilidade tanba assume knaar polítika nu’udár Primeiru  Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Minisípiu Díli.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending