Connect with us

Polítika

Alterasaun Lei CAC La Hamihis Kompeténsia Kombate Korrupsaun

Published

on

Hatutan.com, (17 Abríl 2024), Díli- Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Maria Fernanda Lay, afirma alterasaun bá Lei Komisaun Anti-Korrupsaun  (CAC, sigla portugés), la hamihis kompeténsia CAC  nian atu kombate korrupsaun iha Timor-Leste.

Lee Mós: PN Aprova Pedidu Urjénsia hosi Governu bá Diskusaun Lei CAC, FRETILIN La Partisipa no PLP “Walkout”

PPN Maria Fernanda Lay hasoru malu ho PR José Ramos-Horta iha Pálasiu Prezidensiál, Kuarta (17/04/2024). Foto/Mídia GPR

“Lei CAC ne’ebé Parlamentu Nasionál altera hodi bele fó segmentu bá prosesu hili Komisáriu CAC, tanba hakarak lakohi konsensu la hetan iha inisiativa atu altera lei CAC. Liga ho alterasaun ne’e, laiha buat ida hodi hasai kompeténsia CAC nian tanba artigu ida ita interpreta ida labele artigu ne’e singulár, ita tenke liga mós ho artigu seluk ne’ebé regula própria lei bainhira halo alterasaun,” Maria Fernanda Lay haktuir bá jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál, Kuarta (17/04/2024).

Nia argumenta alterasaun bá lei CAC ne’e bá artigu rua de’it, simplesmente liga ho kuorum atu bele delibera iha plenária ne’ebé maioria simples, 33 deputadu, bele ona ka indika halo eleisaun ba Komisáriu CAC.

Advertisement

Iha artigu rua ne’e ohin mós esplika ba Xefe Estadu problema boot ne’ebé iha momentu halo lei ne’e tenke iha konsensus hodi hetan maioria 2/3, 49 deputadu, klaru katak atu hetan ida ne’e deputadu hotu-hotu.

Intensaun di’ak mas durante tempu la konsege iha entendimentu ida, Parlamentu Nasionál tau tiha ona ajenda maibé ikus mai tenke kansela, tanba husu atu adia, adia, no adia to’o la konsege, estadu labele funsiona hanesan ne’e.

Nia hateten, kria órgaun tanba importante, se  CAC importante, hotu-hotu hamutuk hanoin, se mak bele eleje bá iha CAC ema ida independente, mas ida ne’e la konsege altera lei.

“Dala ida tan ha’u hato’o iha ne’e katak iha kinta lejislatura mós sira hato’o ona alterasaun ida-ne’e, maibé ita tama bá eleisaun Prezidente Repúblika no mós eleisaun parlamentár, tamba ne’e la bá oin, ne’e mak ha’u hanoin depois tinan ida resin nesesáriu deside, tanba ita hotu hatete CAC importante entaun mai ita hili,” Nia esplika.

PPN Maria Fernanda Lay esplika liután katak alterasaun bá Lei CAC ne’e Governu husu pedidu urjénsia, PN aprova tiha ona, prosesu ne’e dentru semana ida no posivelmente  semana ida ne’e hotu kedas atu haree prosesu lei ne’e ninian, tanba artigu rua de’it prósima semana bele tama ona ba aprovasaun jeneralidade, espesialidade halo kedas ho finál globál no promulga atu prosesu ne’e bele la’o.

Advertisement

Jornalista : Vito Salvadór

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending