Connect with us

Polítika

Ramós-Horta Fó Posse bá Embaixadór Dezignadu TL bá Vietnam ho Malázia

Published

on

Hatutan.com, (22 Maiu 2024), Díli—Prezidente Repúblika (PR), José Ramós-Horta fó posse bá Embaixadór dezignadu Timor-Leste (TL) nian bá Repúblika Sosialísta Vietnam, João Pereira no Lizualdo Gaspar nu’udár Embaixadór foun bá Malázia.

Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, fó pose bá João Pereira nu’udár Embaixadór foun Timor Leste nian bá Repúblika Sosialísta Vietnam ho Lizualdo Gaspar nu’udár Embaixadór foun bá Malázia, iha Palásiu Prezidensiál, Aitarak Laran Díli, kuarta (22/05/2024). Foto: Elio dos Santos da Costa.

José Ramós-Horta iha serimonia posse ne’e ko’alia liu kona-bá relasaun bilaterál ne’ebé forte no amigável, ne’ebé Timor-Leste  estabelese ho Repúblika Sosialísta Vietnam no Malázia, ne’ebé harii ho respeitu no kooperasaun ba malu dezde independénsia iha 2002.

Lee Mós: Luis Miguel Embaixadór Dezignadu bá Repúblika Mosambique

Prezidente Repúblika hato’o ninia agradesimentu ba apoiu dedikadu hosi Malázia mai Timor-Leste dezde independénsia, inklui kontribuisaun ba misaun manutensaun ba pás, fasilita ligasaun aereu durante pandemia COVID-19, no organiza misaun diplomátika dahuluk Timor-Leste nian iha rai-li’ur.

Advertisement

Timor-Leste no Vietnam asina tiha ona akordu enkuadramentu kona-ba tékniku, kooperasaun ekonómika no komérsiu, negosiasaun sira la’o hela ba akordu adisionál sira kona-ba servisu aereu, protesaun ba investimentu, no seguransa ai-han.

“Hau iha konfiansa tomak katak Embaixadór Gaspar no Pereira sei reprezenta interese ita-nia nasaun nian no sei hametin liután lasu amizade no kooperasaun entre Timor-Leste ho Malázia no Vietnam respetivamente,” Prezidente Repúblika hateten iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato Bairru-Pité, kuarta (22/05/2024).

Xefe Estadu dezeza sussesu ba Embaixadór foun sira atu hametin liután relasaun ho parseiru rejionál importante sira no halo promósaun ba interese sira Timor-Leste nian iha rai-li’ur.

Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Repúblika Demokratika Timor-Leste nian ba Malázia Lisualdo Gaspar hateten agradese ba Estadu no Governu Timor-Leste ne’ebé depozita konfiansa atu bele lori misaun diplomátika nudar reprezentanteestadu iha Malázia.

João Pereira nu’udár Embaixadór foun Timor Leste nian bá Repúblika Sosialísta Vietnam. Foto: Elio dos Santos da Costa.

Nia afirma Malázia nu’udár país importante tebes ba Timor-Leste. Governu no povu Malázia sempre apoiu Timor-Leste iha momentu difisil sira, hahu iha 1999 Malázia haruka forsa no polisia mai tulun restaura Timor-Leste nia estabilidade no depois de krize interna iha 2006, Malázia kontinua fo apoiu seguransa hodi restaura estabilidade iha Timor-Leste.

“Nudar Embaixadór foun Timor-Leste nian ba Malázia ha’u sei kontinua hametin kooperasaun iha area Edukasaun, Agrikultura, Saúde no Defeza. Ita hatene Malázia mós apoiu adezaun Timor-Leste nian ba ASEAN, tamba ne’e ha’u sei servisu makas ho dedikasaun para atu eleva liután ita nia relasaun ho Malázia,” Lisualdo Gaspar hateten.

Advertisement

Iha fatin hanesan Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Repúblika Demokratika Timor-Leste nian ba Repúblika Sosialista Vietnam João Pereira  hateten simu responsabilidade nudar Embaixadór hodi kumpri no ezekuta servisu hotu atu garante relasaun bilaterál entre país rua.

Lizualdo Gaspar nu’udár Embaixadór foun bá Malázia. Foto: Elio dos Santos da Costa.

“Ita hotu hatene iha tinan tolunulu ikus ne’e Vietnam nia Ekonómia sae makas no iha Sudeste Aziatiku nia dezenvolvimentu ekonómiku lao kapas. Tamba ne’e hanesan Embaixadór sei halo servisu hotu atu fortalese kooperasaun ekonomia ho Vietnam no lori investor sira Vietnam nian mai investe iha ita nia rain,” João Pereira hateten.

Nia hatutan Repúblika Sosialísta Vietnam mós iha dezenvolvimentu makas mós iha area Teknolojia, Telekomunikasaun no Industria sira seluk tamba ne’e sei explora oportunidade hotu atu bele hetan apoiu ba dezenvolvimentu ekonómiku iha Timor-Leste

Esperiénsia profesionál

Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Repúblika Demokratika Timor-Leste nian ba Malázia Lisualdo Gaspar nudar Diplomata ida-ne’ebé iha esperiénsia liu dékada rua, Embaixadór Lisualdo Gaspar servisu iha kargu seniór oin-oin iha Ministeriu Negosius Estranjeirus no Kooperasaun dezde 2001, inklui kargu sira hanesan Embaixadór Nova Zelándia, Ministru Konselleiru iha Jakarta, no Sekretáriu Segundu iha Canberra.

Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Repúblika Demokratika Timor-Leste nian ba Repúblika Sosialista Vietnam João Pereira iha esperiénsia ne’ebé luan hosi servisu ba Nasoins Unidas no governu Timor-Leste iha governasaun, administrasaun públika no edukasaun. Mais resentemente nia servisu nu’udar asesor ba Prezidente iha asuntu Relasaun Internasionál hosi 2022-2024.

Advertisement

Jornalista: Vito Salvadór

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending