Connect with us

Polítika

MAPPF Tenke Fó Justifikasaun La Extende Kontratu Servisu Ajente Administrasaun Públika Sira

Published

on

Hatutan.com (21 Janeiru 2025), Díli– Membru Parlamentu Nasionál husi Bankada FRETILIN, Nurima Ribeiro Alkatiri, husu ba Minstériu Agrikultura, Peská, Pekuaria no Floresta (MAPPF) atu fó justifikasaun kona-bá karta sirkulár ne’ebé fó sai hodi la extende ka hapara  funsionáriu kontratadu, kazuál no ajente administrasaun publika sira-nia servisu.

Lee Mós: MAFPP Hasai Sirkulár “Hapara” Ajente Administrasaun Públika Liu Na’in-300

Funsionáriu MAPPF barak tama servisu tarde, Sesta (31/05/2024). Foto/Dok.Tome da Silva

“Ida-ne’e atu hanesan ho Ministériu Edukasaun nian. timoroan hirak ne’ebé sofre hosi sirkulár MAPPF nian hodi la extende sira-nia kontratu servisu ne’e tenke haree didiak katak desizaun ne’e refleta ba baze legal ruma ka lae,” Deputada Nurima Ribeiro Alkatiri fó hanoin hodi responde Hatutan.com iha PN, Tersa (21/01/2025).

Deputada Nurima  Alkatiri afirma termu sertu ne’e hateten katák to’o tempu ida kontratu ne’e sei remata, maibé bainhira remata labele subsititui fali ho ema seluk tuir lei, entaun la extende bá ema balu, maibé tenke iha  justifikasaun atu la bele viola ema nia direitu.

Advertisement

“Husi IX Governu sempre iha tendénsiu polítiku no iha baze vigansa uituan tanba dalabarak ema ne’e la tuir sira nian hakarak, la tuir sira nian kór politíku, sira deside hasai de’it, tanba ne’e  presiza investiga fila-fali no komisaun ne’ebé mak haree bá asuntu ne’e halo audiénsia ho Ministériu relevante para bele hatene kauza bá asuntu ida-ne’e,” Deputada Nurima Alkatiri hateten.

Iha sorin seluk membru Bankada FRETILIN, David Ximenes Dias “Mandati” alerta no husu MAPPF atu aprezenta justifikasaun klaru, nune’e evita hasai  ema hirak ne’e tanba de’it intensaun polítika.

“Mais sertu ida-ne’e ladún di’ak, ita lori politíku para depois proteje povu, labele lori politiká hodi halo moras povu. Iha artigu 50 hateten katák ema hotu-hotu iha direitu ba empregu, labele hasai tán de’it kór partidu ne’e ladún di’ak. Ne’e falta moral,” Deputadu David Mandati afirma.

Membru PN hosi Bankada PD, Deputada  Teresa Gusmão mós rona informasaun katák Ministru MAPPF, Marcos da Crúz hasai sirkulár ida hapara ka la estende  funsionáriu sira kontratadu, kazuál inklui ajente administrasaun publika ho baze ba Dekretu-Lei Nú.34/2008, loron 27 fulan-Agostu, artigu 46  ne’ebé altera hosi Dekretu-Lei Nú.22/2011, loron 08 fulan-Juñu relasiona ho rejime konkursu, rekrutamentu, selesaun no promosaun ba pesoál administrasaun públika.

“Sé hapara funsiónariu sira ne’ebé mak kazuál ka kontratadu bele tanba  tuir kontratu ne’ebé mak asina, maibé tuir lei funasaun públiku ajente administrasaun publika ne’e tama ona bá sistema salariál, ne’ebé loloos ne’e laiha obrigasaun atu MAPPF la extende sira-nia kontratu servisu,” Deputada Teresa Gusmão argumenta.

Advertisement

Reprezentante povu ne’e afirma ajente administrasaun publika ne’e Minstériu gasta ona osan bá sira hodi hasa’e sira nian kapasitasaun liuhosi formasaun oin-oin iha área espesífiku sira hodi hala’o servisu ministériu nian. Nune’e, pesoál sira ne’ebé hala’o ona servisu liu tinan-10 tenke iha desizaun ne’ebé balansu tanba ema hirak ne’e iha esperiénsia no koñesimentu di’ak ba servisu ne’ebé sira hala’o servisu.

Iha sorin seluk prezidenti komisaun A ne’ebé trata asuntu lejislasaun no justisa Deputadu Patrocinio Fernandes seidauk bele fó komentáriu tanba nian seidauk haree karta sirkular hosi Ministru Marcos da Cruz la extende funsionáriu kazuál, kontratu termu sertu ho funsionáriu ajende administrasaun publika hamutuk ema liu 300.

Molok ne’e, Ministru Agrikultura, Peska,  Pekuária no Floresta (MAPPF), Marcos da Cruz  hateten, desizaun ne’ebé nia foti difine iha artigu 46 hosi Dekretu-Lei Nú.34/2008, loron 27 fulan-Agostu, ne’ebé altera hosi Dekretu-Lei Nú.22/2011, loron 08 fulan-Juñu relasiona ho rejime konkursu, rekrutamentu, selesaun no promosaun ba pesoál administrasaun públika.

“Kontratadu inklui kazuál ho ajente ne’e lei mak define, ne’e-duni sira nian kontratu uluk asina iha tinan uluk to’o loron 31 fulan-Dezembru 2024 kontratu hotu ka mate ona, ita tenke kumpre kontratu, ne’ebé la’ós ha’u mak hasai ka hapara, maibé lei mak hasai, lei mak dehan ita kumpre de’it servisu la’o tuir lei,”  Ministru MAPPF Marcos da Cruz hateten hodi responde Hatutan.com  iha Edifísiu Ministériu Finansa, Díli.

Nia esklarese katak MAPPF sei haree fali oinsá mak haree servisu sira ne’e ho di’ak hanesan Primeiru Ministru dehan “the right person on the right place”. Tanba ne’e, MAPPF presiza ema ne’ebé iha koñesimentu tékniku hodi ezerse sira-nia funsaun hodi fasilita apoiu servisu iha kampu.

Advertisement

 Jornalista Estajiária : Zita Menezes

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending