Hatutan.com, (21 Jullu 2025), Díli—Desizaun husi Prezidente Konsellu Administrativu Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P), Elizeu Isaac Fernandes, hodi indika empreza Mãe da Graça Unipessoal, Lda, mak fornese kombustivel ba RTTL,E.P deskonfia forte iha relasaun família no mós relasaun grupu arte-marsiál (GAM) ho oan mane ida iha empreza refere.
Lee Mós: Kazu Fornesimentu Kombustivel ho Manutensaun Karreta RTTL,E.P, JSMP Konsidera Viola RJA Artigu 64 no Husu CAC Labele Tuur Nonook

Jornalista Hatutan.com halo entrevista doorstop ho prezidente konsellu administrasuan RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes iha estádiu Munisipál Díli, Segunda (21/07/2025). Foto/Juvinal Cabral dos Santos
Informasaun ne’ebé Hatutan.com halibur hosi parte oioin sira katak prezidente RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes sei iha relasaun família ho na’in ba empreza Mãe da Graça nia oan-mane ida tanba Elizeu Isaac Fernandes nia prima-rasik ida mak kaben ho empreza Mãe da Graça nia oan-mane ne’e.
Informasaun ne’ebé iha mós katak oan-mane husi empreza Mãe da Graça nian ne’ebé kaben ho Elizeu Isaac Fernandes nia prima ne’e hola parte mós hanesan maun-alin (saudara) ba Elizeu Isaac Fernandes iha organizasaun arte-marsiál ida.
Iha ne’ebé Elizeu Isaac Fernandes ho nia prima nia kaben ne’e maun-alin iha organizasaun GAM ne’e no bolu malu letting tanba sira na’in-rua hetan graduasaun iha tinan hanesan iha 2022.
Iha Sábadu, 19 fulan-Jullu 2025, Hatutan.com halo konfirmasaun direta informasaun relasaun família ne’e Jerente kompañia Mãe da Graça Unipesoal, Lda, Giovanio M.F Gomes, rekuza informasaun ne’e.
Nia hateten, sira (empreza Mãe da Graça-red) laiha relasaun família ho prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes, maibé prosesu Mãe da Graça fornese kombustivel ba RTTL,E.P liuhosi konkursu públiku.
Iha Segunda, 21 fulan-Jullu ne’e, Hatutan.com halo esforsu konfirma ho Prezidente RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes. Nune’e, iha parte dadeer, hale’u tuku 10.00 Otl, jornalista Hatutan.com hakat to’o edifísiu RTTL,E.P atu halo audiénsia no entrevista ho prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes, maibé parte pesoál servisu resepsionista informa prezidente laiha fatin no sai hela ba enkontru (la informa klaru enkontru iha ne’ebé). Nune’e, Hatutan.com tenta telefone liuhosi WhatsApp ba númeru kontaktu privadu prezidente nian, inklui haruka mensajen WhatsApp atu bele halo entrevista, maibé prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P la simu telefónika no lee tiha de’it mensajen sira-ne’e mós la responde.
Iha parte loro-kraik, hahú husi tuku 02:34 to’o tuku 3:17 Otl, Hatutan.com kontinua manda mensajen WhatsApp no telefone ba prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, maibé kontinua la atende telefone no la responde mensajen.
Iha fali tuku 3:24 to’o tuku 4:36 loro-kraik, Hatutan.com kontinua ba fali edifísiu RTTL,E.P, no hasoru pesoal resepsionista hodi marka audiénsia entrevista prezidente, maibé pesoál resepsionista informa de’it katak prezidente laiha fatin no sai tiha ba munisípiu ona.
Hale’u tuku 5:17 loro-kraik, Hatutan.com hetan prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizieu Isaac Fernandes iha tribune Estádiu Munisipál Díli hodi aprezenta aan husu tempu halo entrevista doorstop (Doorstop interview).
Prezidente rasik disponivel hela, maibé pesoál funsionária ida ne’ebé la hatane nia identidade, tuur husi prezidente RTTL,E.P nia kotuk impede hodi lia-tuun dehan la bele- la bele ba kantor de’it no haruka taka tiha gravasaun ne’ebé atu hahú daudaun entrevista.
Iha momentu ne’e prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes mós hateten lakohi fó komentáriu tanba nia sei foku bá atividade CPLP.
Kona-bá empreza Mãe da Graça nia oan mane ne’e sei iha mós relasaun ho grupu arte-marsiál ne’ebé uluk prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P hola parte ba no graduasaun hamutuk iha tinan 2022 (letting 022), Elizeu Isaac Fernandes dezmente kedas hodi dehan ema bulak bá fó informasaun bá Hatutan.com
“Ema bulak maka ko’alia ne’e imi bá husu ema ne’e, ha’u la hatene ida, ha’u foku hela bá CPLP ne’e, labele obriga ha’u favor ida, ha’u foku bá CPLP, agora ne’e jogu CPLP hela,” Elizeu Isaac Fernandes hateten.
Hatutan.com tenta atu konfirma tan asuntu balun, maibé prezidente Konsellu Administrasaun RTTL, E.P ne’e ho lian makas hodi hapara tiha pergunta ida kona-bá desizaun foti fó Mãe da Graça ne’e, tanba oan mane ida husi na’in bá Empreza Mãe da Graça nian ne’ebé kaben ho nia prima ne’e.
Empreza Mãe da Graça Garante La Sai Vensedór

Jerente kompañia Mãe da Graça Unipessoal, Lda Giovanio M.F Gomes. Foto/Juvinal Cabral dos Santos
Jerente kompañia Mãe da Graça Unipessoal, Lda, Giovanio M.F Gomes, hateten prosesu kona-bá sira tuir tender ka konkursu públiku iha RTTL,E.P fó bazeia ba avizu ne’ebé RTTL,E.P publika. Nune’e, Mãe da Graça submete dokumentu hamutuk ho kompañia sira seluk tan.
“Ami submete tiha ami nia dokumentu husi kompañia nian dokumentu legál sira ne’e, ami mós la garante katak ami mak manan, tanba ami hein kuaze semana ida depois RTTL,EP fó sai avizu katak ami nia kompañia maka manan,” Jerente kompañia Mãe da Graça Unipessoal, Lda Giovanio M.F Gomes hateten bá Hatutan.com iha nia knár fatin Sentru Kombustivel Mãe da Graça iha Pantai Kelapa, Díli, Sábadu (19/07/2025).
Nia dehan, depois RTTL.EP fó sai rezultadu katak kompañia Mãe da Graça mak manán sente agradese, maibé maske manán ka lakon mós nafatin agradese, tanba submete dokumentu tuir tkonkursu publiku ba fornesimentu kombustivel ne’e, sempre iha manán no iha mós lakon, maibé husi RTTL,EP fó sai avizu katak Mãe da Grasa maka manán.
“Ami maka sai manan na’in, RTTL,E.P bolu ami bá asina kontratu, hotu ami mós fornese mina ne’ebé maka durante ne’e ami prosesu bá Governu oferese bá sira, entaun prosesu ne’ebé durante ami la’o normál,” nia tenik.
Kompañia Mãe da Graça aprezenta kotasaun kada litru iha Díli no Munisípiu sira, mak hanesan iha Dili gazóleu litru ida $1.20 sentavu no gazolina kada litru $1.18 sentavu.
Enkuantu bá munisípiu sira kompañia halo parseiru iha kotasaun laran hanesan hotu de’it $1,40 sentavu kada litru no fornesimentu kombustivel ba tanke jerador iha Sentru Sentral no Beterlau $3,50 sentavu kada litru
Tuir karta aprezentasaun kotasaun ne’ebé Hatutan.com simu direita husi Jerente Kompañia Mãe da Graça katak iha loron 03 fulan-Abríl 2025 kompañia Mãe da Graça hato’o liu-husi dokumentu tenderizasaun bá Diretora Nasionál Administrasaun Finansas, Noviana de Pina Nahak hodi husu akizisaun servisu fornesimentu kombustivel bá veíkulu no jeradór Nú.RFQ : 001/B&S/DNAF/RTTL,E.P/2025 ho konkordánsia tuir kláuzula ne’ebé termu iha kontratu no akompaña mós iha kotasaun ne’e presu ne’ebé Mãe da Graça oferta.
Tuir mai diskrisaun tabela fornesimentu kombustivel bá RTTL,E.P Nú. RFQ – QTY/LTR presu kada litru folin gazóleu ba karreta $1.20 sentavu no gazolina bá karreta $1.18 sentavu kada litru no fornesimentu kombustivel bá tanke jeradór iha sentru sentrál Caicoli ho Biterlau-Fatu-Ahi totál $3.50 sentavu.
|
Nú
|
Munisípiu
|
Tipu Kombustivel
|
Presu ($)
|
Presu Total ($)
|
|
1
|
Liquiça
|
Gazóleu
|
1.30
|
1.30
|
|
|
|
Gazolina
|
1.30
|
|
|
2
|
Ermera
|
Gazóleu
|
1.27
|
1.27
|
|
|
|
Gazolina
|
1.27
|
|
|
3
|
Aileu
|
Gazóleu
|
1.32
|
1.32
|
|
|
|
Gazolina
|
1.32
|
|
|
4
|
Manatuto
|
Gazóleu
|
1.27
|
1.27
|
|
|
|
Gazolina
|
1.27
|
|
|
5
|
Bobonaro
|
Gazóleu
|
1.37
|
1.37
|
|
|
|
Gazolina
|
1.37
|
|
|
6
|
Ainaro
|
Gazóleu
|
1.37
|
1.37
|
|
|
|
Gazolina
|
1.37
|
|
|
7
|
Baucau
|
Gazóleu
|
1.40
|
1.40
|
|
|
|
Gazolina
|
1.40
|
|
|
8
|
Same
|
Gazóleu
|
1.37
|
1.37
|
|
|
|
Gazolina
|
1.37
|
|
|
9
|
Lospalos
|
Gazóleu
|
1.50
|
1.50
|
|
|
|
Gazolina
|
1.50
|
|
|
10
|
Viqueque
|
Gazóleu
|
1.50
|
1.50
|
|
|
|
Gazolina
|
1.50
|
|
|
11
|
Suai
|
Gazóleu
|
1.50
|
1.50
|
|
|
|
Gazolina
|
1.50
|
|
|
12
|
Oé-Cusse
|
Gazóleu
|
1.50
|
1.50
|
|
|
|
Gazolina
|
1.50
|
|
|
Totál
|
|
$33.49
|
|
|
Kona-bá resivu ka envoice tuir dokumentu ofisiu númeriu 132/DANF-RTTL,EP/VI /2025, direrora kompañia Mãe de Graça, Lourdes Menezes CC arkivu no asuntu fornesimentu kombustivel gazóleu bá jerador hodi husi bá departamentu lojistika liu-husi diresaun nasinál administrasaun finansas hato’o bá kompañia Mãe de Graça atu bele fonrese kombustivel gazóleu bá depozitu jeradór iha Caicoli Díli bazeia bá kontratu ne’ebé estabele ona parte entre rua ho númeiru 006/B&S/RTTL,EP/V/2025.
Kompañia Mãe da Graça hato’o ona pedidu envoice dala-haat bá RTTL,EP hodi halo pagamentu bá fornesimentu kombusvel hahú iha loron 5-10 fulan- Juñu 2025, bá item kombustivel jerádor RTTL,E.P litru 833,33, husi kada liru $1.20 sentavu, pagamentu ne’e iha loron 30 fulan-Juñu 2025 totál orsamentu $1000,00.
Iha loron 04-07 fulan-Jullu 2025 komapañia Mãe da Graça halo pedidu bá Xefe Lojistiku Patrimonia RTT,E.P, Raimundo dos S. Pareira, nú.INV.3/MG/VII/2025, deliberasaun hodi husu pagamentu fornesimentu kombustivel gazóleu ba Jeradór RTTL,EP, ho litru 833,33, totál pagamentu $1000,00.
Aitula Fuel’s Hakfodak ho Hahalok Elizeu Issac Fernandes

Jerente Aitula Fuel’s Unipesoál, Lda, Fátima da Silva Fereira. Foto/Juvinal Cabral dos Santos
Empreza Aitula Fuel’s, Unipessoal Lda, ne’ebé sai hanensan manan na’in tuir desizaun ekipa juri nian ba fornesimentu kombustivel ba RTTL,E.P hafodak ho hahalok prezidente RTTL,E.P Elizeu Issac Fernandes hodi hatun despaixu husu favor Diresaun Nasionál Administrasaun no Finansas (DNAF) trata asuntu ne’e fó oportunidade ba kompañia Mãe da Graça Unipessoal, Lda.
Jerente Empreza Aitula Fuel’s Unipessoál, Lda, Fátima da Silva Fereira bá Hatutan.com iha nia knaar fatin, Segunda (21/07/2025), hateten tuir loloos submete dokumentu sira ne’e ba RTTL,E.P parte ekipa juri halo selesaun dokumentu no deside ona katak Aitula Fuels mak manan tanba presu razoavel no selesaun dokumentu ho valor boot maka Autila Fuel’s mak tenke sai manan na’in, la’ós prezidente RTTL uza fali nia kompeténsia la refleta iha Lei Rejime Jurídiku Aprovizionamentu hodi fó fali ba kompañia Mãe da Graça Unipessoal, Lda ne’ebé aprezenta presu boot, la kumpre rekizitu administrativu no hetan valor ki’ik iha selesaun dokumentu.
“Ami simu de’it desizaun ne’e, mézmu ami hakfodak tanba prezidente RTTL hakarak fó oportunidade ba Mãe da Graça,” Fátima da Silva Fereira afirma.
Nia esplika, presu ne’ebá empreza Aitula Fuel’s konsta iha dokumentu ne’e bá Munusípiu no mós Díli ba Gazoleu kada litru $1.21 sentavu, gazolina kada litru $1.17 sentavu, totál husi intem rua ne’e $2.38 sentavu.
“Preseu ne’e la’ós permanente, maibé tun sa’e kada semana rua, fulan ida dala rua kuandu iha mudansa, kuandu laiha mudansa mantein,” nia esplika.

Presu Kombustivel kada litru ne’ebé Aitula fuel’s konsta iha dokuentu. Foto/repro
Desizaun ekipa juri nian deside katak Aitula Fuel’s mak prienxe rekizitu no presu razoavel hodi sai manan na’in bá koukrusu fornesimentu kombustivel ne’e, tuir nia, maibé prezidente RTTL,E.P hatun despaxu fó fali ba kompañia Mãe da Graça ne’ebe la prienxe rekizitu no presu la refutavel, inklu dokumentu balun laiha, empreza Aitula Fuel’s, sente hakfodak bainhira lee informasaun sira husi Hatutan.com.
“Iha ne’e ami la bele hatene to’o iha ne’ebá, tanba ne’e sira nia desizaun, prezidente RTTL,EP nia desizaun ne’e boot liu, ami la bele ko’alia oioin tanba ne’e desizaun ne’e husi nia, maibé dehan katak ekipa juri dehan ami maka sai vensedór, ami lee tiha ona informasaun ne’e husi ita-boot sira nia mídia Hatutan.com, maka ami foin hatene katak prosesu loloos ne’e hanesan ne’e, ami mós la hatente katak prezidente RTTL,EP halo hahalok hanesan ne’e,” nia hateten.
Fó hanoin fali katak Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes nia entrevista ho Hatutan.com katak nia deside fó bá empreza Mãe da Grasa tanba hakarak hakotu korrente ne’ebé durante ne’e mosu iha RTTL,E.P, Jerente Aitula Fuel’s ne’e afirma katak Aitula Fule’s laiha relasaun família husi kualker lideransa sé de’it iha RTTL,E.P.
“Kona-bá ami iha relasaun ruma iha ne’ebá, deskulpa, ne’e laiha, tanba iha ami-nia dokumentu ne’ebé sira ami submete bá konkursu ne’e ami submete hotu, ami nein iha relasaun ho ema ruma iha RTTL,E.P,” Fátima da Silva Fereira subliña.
“Ami simu ho fuan, ami la sai vensedór mós la buat ida, tanba karik ami iha tinan kotuk ami nia esperensia ladún di’ak, maibé duraten fornese bá laih komplein ruma husi RTTL,EP,” nia tenik tan.
Lee Mós: Deskonfia Prezidente RTTL,E.P Halo Abuzu Podér no Hamosu Prejuízu Ba Estadu iha Projetu Fornesimentu Kombustivel no Manutensaun Karreta
Jornalista: Marcelino Tomae/ Juvinal Cabral dos Santos