Connect with us

Polítika

Parlamentu Nasionál Sei Rona Entidade Hotu Molok Halo Revizaun Bá Konstituisaun RDTL

Published

on

Hatutan.com, (01 Dezembru 2025), Díli–  Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Maria Fernanda Lay, esklarese  objetivu husi Parlamentu Nasionál ne’ebé sei  realiza Semináriu Nasionál iha loron 03 fulan-Dezembru 2025 iha Salaun Ministériu Finansa  kona-bá atu halo revizaun bá Kontituisaun RDTL ne’e mak oportunidade bá PN atu halo diskusaun no rona ideia ka  feedback husi entidade hotu-hotu.

Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay. Foto/Zita Menezes

PPN Maria Fernanda Lay afirma,  iha termu referénsia ne’ebé objetivu semináriu ne’e ninian para atu halo revizaun bá Konstituisaun, fó hanoin katak formatu interativu ida ne’ebé objetivu prinsipál kria amibénte ida ne’ebé di’ak para hodi halo promosaun reflexaun  kritika ligadu entre oposizaun entre bankada Governu no partidu sira ne’ebé hola parte iha ne’e.

“Para fó feedback ida parte husi interesadu hotu-hotu ho dezafiu implementsaun ita nian konstituisaun, tanba iha artigu balu hanesan iha lacuna, maibé ida-idak dada bá ninian ho razaun ida-ne’e mak oportunidade atu bele fó input hotu ho informasaun ne’ebé  validu no konsiderasaun katak parte hotu sai intervente hanesan autór bá asuntu ne’e rasik,” PPN Maria Fernanda Lay bá jornalista sira iha PN, Segunda (01/12/2025).

Nia afirma iha mós intervenente balu katak husu tenke halo revizaun bá konstituisaun RDTL, mais oinsá atu halo, ida-ne’e mak Parlamentu Nasionál ho inisiativa hodi elabora termu referénsia hodi halo rekolla informasoen hotu-hotu.

Advertisement

“Ita espera katak rezultadu husi semináriu nian fó impaktu para ita hodi haree konsilidasaun intituisaun nasionál iha kontrusaun identidade nasionál, ne’ebé la loos saida mak sai iha públiku dehan Prezidente Parlamentu iha inisiativa ida-ne’e, lae, inisiativa ida-ne’e bem insiu,” nia tenik.

Prezidente Parlamentu Nasionál ne’e espliká sé haree termu referénsia la’ós atu altera, lingua portugeza bá bahasa indonézia hanesan ema balu hateten iha mídia sosiál ne’e laloos.

“Foin mak  haree feedback, para altersaun bainhira haree bá konstituisaun, presiza maiória kualifikada CNRT mesak labele halo, FRETILIN mesak labele halo, tanba ne’e mak laiha razaun seluk, para ita bá ita hasai hotu tiha ita nian farda, tau ita nian hanoin ne’ebé di’ak liu, bá nasaun no bá povu,”hateten Maria Fernanda Lay

Nia hatutan tán katak “iha séminariu ne’e konvidadu sira hato’o sira nian ideia ne’e natural, tanba iha  ideia ne’e provoká diskusaun ho hanoin di’ak liu bá ita nia rai tanba konstituisaun lei mai, sé ita altera iha ne’e ita hakarak saida.  Ha’u hanoin laós Timor-Leste de’it iha nasaun barak ita kuidadu tebe-tebes  atu altera sira nian konstituisaun lei inan bá lei sira seluk,”.

Públiku ne’ebé sai alvu husi Parlamentu Nasionál ninian, iha eventu semináriu Nasionál ida-ne’e mak Prezidente Repúblika, Prezidente Parlamentu Nasionál, Primeiru-Ministru, Tribunál Rekursu, Eis Prezidente Repúblika no Eis Primeiru-Ministru, Sekretáriu Jerál  Partidu opozisaun, Vise-Primeiru Ministru no entidade lubuk ida inkluidu Prezidente Bankada no Distintu Deputadu sira no mós reprezentante ONU mós sei konvida.

Advertisement

Jornalista : Zita Menezes

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending