Connect with us

Nasionál

Prezidente RTTL,E.P Inkompatibilidade, Konsellu Imprensa Konsidera Violasaun Grave

Published

on

Hatutan.com, (16 Dezembru 2026), Díli– Konsellu Imprensa Timor-Leste (CI- sigla portugés) konsidera Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P), Elizeu Isaac Fernandes,    halo kna’ar inkompatibilidade no violasaun   grave  bá regra sira iha Dekretu-Lei nú.42/2008, 20 Novembru no nia alterasaun dahuluk iha loron 24 fulan-Outubru 2024, kona-bá transforma Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika no primeiru anexu maka Estatutu RTTL,E.P.

Lee Mós: Prezidente RTTL,E.P Elizeu Isaac Inkompatibilidade, PM Xanana: “SEKOMS Lori Bá Konsellu Ministru, Ami Hasai”

Jornalista Hatutan.com halo entrevista ho membru Konsellu Imprensa, Benevides Coreia Barros iha edifisiu Konsellu Imprensa iha Kintal-Boot, Díli, Sesta (16/01/2026). Foto/Média KI

Membru Konsellu Impresa Timor-Leste ne’ebé nomeia husi Parlamentu Nasionál ho kapasidade jurista,  Benevides Coreia Barros, Sesta (16/01/2026),  esplika, kumprimentu bá lei ka lejizlasaun ne’ebé vigora iha Dekreitu-lei 42/2008, artigu 13 (Estatutu ba membru sira) numéru 1 aliña b-c ne’e  define kona-bá Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste Empreza Públiku (RTTL,E.P), labele sai dirijente iha partidu polítika. Nune’e, iha aliña c difene mós Prezidente Konsellu Administrasaun  RTTL,E.P la bele sai titular iha kargu politíku. 

Iha fali númeru 4  haktuir mós katak Prezidente Konsellu Administrasaun  RTTL,E.P  durante nia mandatu, la bele okupa  kargu ka profisaun seluk, exetu ba knaar sira hanorin nian iha tempu parsiál.

Advertisement

“Maibé Elizeu Isaac Fernandes ne’e la’ós inkompatibilidade de’it, maibé nia  mós  halo violasaun gravee bá rekejitu no prosedimentu ne’ebé define  iha Dekreitu-Lei 42/2008, artigu 13 aliña b-c  tanba inkumprimentu bá  lei autorizasun  ein-vigór Prezidente RTTL, E.P,  iha opsaun rua, opsaun  primeiru  tanba ne’e, tuir regra ne’ebé kontempladu iha  dekreitu lei ka lei, Prezidente RTTL tenke  husik hela kargu polítika hanesan  Primeiru Vise- Sekretáriu  Ezekutiva Organizasaun Juventude Partidu CNRT (OJP-CNRT).

Nia hatutan, pela kontrariu se la husik kargu hanesan  Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP- CNRT Munisípiu Díli, entaun tenke rejigna aan husi  kargu hanesan prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, tanba lei, ne’e laiha opsaun seluk, husik hela kargu CNRT, ka husik hela maka RTTL,E.P.

Membru CI  Benevides Coreia Barros  mós sente dúvida katak  se Prezidente RTTL,E.P hatene katak lei  la fó biban bá Prezidente RTTL,E.P  atu okupa, kargu rua,  hanesan kargu polítika, mós kargu hanesan RTTL,E.P, sei lei maka define no regula hanesan ne’e  laiha pozisaun, Elizeu Isaac Fernandes maka tenke hatene aan.

“Prezidente RTTL tenke komunika bá superior sira iha partidu CNRT nia laran katak  ha’u la bele tenke demite aban husi  dirijente partidu CNRT no okupa de’it kargu prezidente RTTL, E.P  tenke iha vontade propriu  atu dekreta ka deklara antes katak ha’u labele okupa kargu iha ne’ebá, tanba lei   RTTL,E.P ne’e la fó biban bá ha’u  atu okupa kargu iha partidu polítiku,” Konselleiru Benevides Coreia Barros esplika.

Nia hateten tanba institusaun média ne’e, respeitu bá kode étika tanba ne’e Elizeu Isaac Fernandes tenke esplika katak nia hanesan prezidente  Konsellu Administrasaun bá RTTL,E.P, maka tenke garantia, liberdade espresaun ho liberdade impresa   no respeitu direitu públiku,  tanba ne’e, Prezidente RTTL,E.P la bele okupa kargu polítiku.

Advertisement

Nia  dehan oinsá Elizeu Isaac Fernandes garantia  independensia média ne’e   iha parte ida-ne’ebé, no oinsá bele garantia katak liberdade espresaun no liberdade impresa iha fatin, liuliu     RTTL ne’e média Estatál, tuir loloos lideransa  ka superior tenke hatudu lisaun di’ak, atu nune’e, públiku sente aseguradu, hodi sente katak lideransa ne’ebé hetan fiar  okupa kargu hanesan ne’e, respeitu duni públika no tane aas interese públiku.

Nia afirma, tanba ema atu asesu bá informasaun, liuhusi notisia ne’e tenke iha kualidade, independente no ezatidaun, bainhira bainhira lideransa RTTL,E.P no mós Ajénsia Notisiozu Tatoli.I.P,  la okupa kargu sira ne’ebé polítika ninian liu-liu iha partidu.

Benevides Coreia Barros afirma Elizeu Isaac nu’udár prezidente bá  RTTL, E.P maka tenke  hatudu bá públiku kona-bá kumprimentu bá rekejitu no prosedimentu ne’ebé establese  iha dekreitu-lei RTTL ninia mós lejislasaun sira seluk ne’ebé  regula independénsia RTTL nian. Independensia hanesan lideransa ne’ebé  garantia ema hotu asesu informasaun ho livre  no mós bá iha impedimentu balu bá  sidadaun hotu hodi asesu informasaun públiku.

Benevides mós konsidera katak se Elizeu Isaac Fernandes mantein ho pozisaun sira ne’e hotu,  CI la garantia  Redasaun RTTL, E.P laiha liberdade atu halo notisia  tuir padraun kode étika, inklui lei komunikasaun sosiál ho regra  kumprimentar sira ne’ebé  establese iha lei komunikasaun sosial.

“Oinsá mak ita atu garantia dehan katak redaasaun ne’e iha  liberdade nakonnu, kuandu  Elizeu rasik hanesan prezidente RTTL, E.P  okupa mós  kargu iha partidu nu’udár primeiru Vise -Sekretáriu Ezekutiva OJP-CNRT, susar atu ita distinge totál independensia  no laiha intervensaun ka laiha tentansaun atu limite  redasaun nia servisu livre no independente,” nia afirma.

Advertisement

Nia dehan, se nia militante  ka simpatijante ne’e laiha problema, maibé iha lei ne’e bandu katak lideransa bá RTTL E.P ne’e bandu atu okupa kargu ka sai dirijente partidu polítiku.

“Sei ha’u hanesan Prezidente RTTL, influénsia  ha’u nian  uitoan ka barak kuandu informasaun liga ho atividade CNRT, ka liga ho polítika CNRT,  ita susar atu distinge katak ita laiha independensia, atu  iha  fatin ka hatuur iha fatin, ne’e susar, tanba ne’e direitu fundamental Prezidente RTTL nian, opsaun maka rua ne’e rejigna aan  husi kualker kargu rua ne’e ida,” nia dehan.

Nia afirma,  nomeasaun bá Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P ne’e la’o uluk  no okupa tan kargu bá hanesan Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP- CNRT Munisípiu Díli  iha loron 27 fulan-Dezembru 2025, uluk no ikus ne’e, la’ós kestaun prioridade. Maibé, kestaun prioridade tenke deside atu husik  kargu ida husi kargu rua ne’e.

Nia esplika, tanba  ne’e lei maka fó mandatu bá ida-ne’e bá públiku hodi  korrije no halo obserasaun katak tenke husik maka kargu RTTL,E.P,  tanba  afeita mós  bá funsionamentu iha RTTL, E.P, tanba  funsionariu no dirijente sira iha RTTL,E.P la  sente seguru tanba   Elizeu Isaac Fernandes nu’udar prezidente viola ona artigu 13 aliña  C ho D, iha dekreitu  lei 42/2008.

“Jornalista iha RTTL,E.P mós sira sente la seguru, tanba Prezidente rasik mós viola ona lei, se ita rasik mós viola ona lei,  ka viola rekejitu no prosedimentu sira kona-bá média nian, ema la fiar, tanba ita rasik mós viola hela  lei, oinsá maka ami la viola, entaun dutrina ida-ne’e mai  husi leten, oinsá maka ema bele fiar Elizeu nu’udar Prezidente RTTL,E.P,  tanba iha momentu  ne’ebé hanesan Prezidente RTTL rasik viola hela lei, ita atu hateten bá públiku rona ita, ita atu hateten bá funsionariu sira  rona ita,  kuandu ita rasik viola  hela regra no prosedimentu  ne’ebé  establese iha lei komunikasaun sosiál no Dekretu Lei hodi hamosu estatutu RTTL,E.P,” nia dehan.

Advertisement

Konselleiru Benevides Coreia Barros   preokupa se Elizeu Isaac Fernandes hatama ona karta rejignasaun hodi husik pozisaun nu’udar Primeiru vise Sekretáriu Ezekutivu OJP- CNRT, ne’e  la’ós karta konfidensiál ona, tanba ne’e kargu públiku,  tanba direitu públiku atu hatene katak rejigna aan duni ka lae, tanba públiku hatene ona katak Elizeu Isaac nu’udar Prezidente RTTL,E.P viola hela dekreitu lei 42/2008,  sira públiku iha direitu atu hatene.

“Bá ha’u nia pontu devista  hanesan ema  jurista, ne’e la’ós segredu, desizaun ne’e bele karik segredu, maibé desizaun hotu ona ne’e públiku bele  asesu,  liuliu públiku preokupa  katak depende bá liberdade espresaun  ho  liberdade imprensa, liuliu sala redasaun  no Konsellu Redasaun, tanba  públiku tenke hatene katak sim! Nia rejigna aan duni, tanba ne’e ita labele dehan katak ne’e segredu partidu nian, tanba públiku hatene ona kona-bá ita nia inkompatibilidade  ho ita nia violasaun bá lei,” Benevides hateten.

Nia dehan, tuir loloos sei Elizeu Isaac Fernandes  deklara ofisiálmente,  no hatudu evidensia hanesan karta rejignasaun antes, duké públiku kestiona sai ona polémika, maka foin hatudu  deklara katak, karta maka ida-ne’e. Maibé tanba sa rejigna aan ona, maibé la lakohi fó sai karta rejignasaun ne’e

“Direitu  públiku  la’ós ha’u maka hateten, maibé lei maka hateten, direitu públiku ne’e konsagra ona iha Konstitusaun RDTL, públiku iha direitu atu hatene, públiku iha direitu atu asesu  saída maka ita halo loos no saída maka ita halo la  loos,” nia dehan.

Hosi sorin seluk, Prezidente Konsellu Imprensa Timor-Leste,  António Cesar Mali,  liuhusi mensajen WhatsApp ba Hatutan.com hateten, prezidente RTTL,E.P Elizeu Isaac Fernandes tenke kumpri lei ho regra sira.

Advertisement

Nia aifrma sé lei bandu, halo tuir ba, kumpri ba  no la’os deit kestaun lei, maibe liu-liu kestaun públiku nia fiar.

“Sé jestor média ida mak inklina ona ba partidu ne’e bele hamihis povu-nia fiar ba média. Funsaun média nian ida mak atu halo kontrolu sosiál, kontrola lalaok governasaun. Bainhira ita ko’alia kontrollu signifika públiku hola parte no partisipasaun ida mak liu husi média. Entaun, bainhira públiku lakon ona fiar bá média maka povu lakon mós biban atu partisipa iha prosesu harii nasaun, nune’e demokrasia mós mate,” Cersar Mali afirma.

Prezidente  Kosellu Imprensa Timor-Leste  ne’e rekomenda katak,  bá oin desizaun iha SEKOMS nia liman no pozisaun  CI nian mak tanba ko’alia lei,   sé Elizeu Isaac Fernandes asume kargu partidu polítiku  ne’e viola lei ka inkompatibilidade, SEKOMS presiza fihir fali ema seluk bá lidera RTTL.

Iha  Kinta, 15 fulan-Janeiru 2026,  tuku 14:50 Hatutan.com   bá  konfirma   bá Kordenadór jerál Partidu CNRT Munisípiu Díli, Luís Ximenes Caldeira atu bele asesu ba prova ka evidénsia kona-bá karta rejignasaun   Elizeu Isaac Fernandes husi kargu Primeiru Vise- Sekretáriu  Ezekutiva OJP-CNRT Munisípiu Díli, maibé Luís Ximenes Caldeira, promete  bá Hatutan.com   katak karta ne’e sei foti iha Sesta (16/01/2026), iha tuku 09:00 dadeer Otl.

Baze bá  promete ne’ebé hato’o husi  Kordenadór jerál Partidu CNRT Munisípiu Díli, Luís Ximenes Caldeira,  iha loro ne’e (Sesta-red) haleu tuku 08:30 Otl, Hatutan.com  kontinua aproxima hodi  hetan  kopia  karta rejignasaun ne’e, maibé Kordenadór jerál Partidu CNRT Munisípiu Díli ne’e informa fali katak  ne’e konfidensialidade partidu nian, la bele fó sai públiku no sie lori ba halo konsultasuan didi’ak lai.  sira diskute lai.

Advertisement

“Deskulpa, ne’e karta konfidensial partidu nian, ami labele fó sai bá públiku, tanba ne’e mós arkiva  ona iha ne’ebá,   ami sei diskute mak ha’u husu bá sira  karta ne’e bele fó  sai públika, depois maka ha’u  kotaktu fali ita-boot (jornalista Hatutan.com) hodi bele hetan kopia,” atuál membru PN husi Bankada CNRT, Luís Ximenes Caldeira informa.

Fontes seluk iha partidu CNRT ne’ebé husu  Hatutan.com la bele públika nia identidade ne’e, haktuir katak karga rejignasaun Elizeu Isaac Fernandes husi kargu Primeiru Vise- Sekretáriu  Ezekutiva OJP-CNRT Munisípiu Díli, foin submeter iha Kinta (15/01/2025), bainhira parte sira, liuliu Elizeu Isaac Fernandes rona deklarasuan ofisiál Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão nian kona-bá preizdente RTTL,E.P inkompatibilidade.

Elizeu Isaac Fernandes rasik inform aba Hatutan.com katak nia sumete karta rejignasaun ba partidu CNRT husi kargu Primeiru Vise- Sekretáriu  Ezekutiva OJP-CNRT Munisípiu Díli ne’e dezde kedas iha loron 05 fulan-Janeiru 2026, hafoin simu tomada de posse iha Sede Partidu CNRT nian iha loron 27 fulan-Dezembru tinan 2025.

Tuir mai Hatutan.com públika kompletu konteúdu Dekretu-Lei nú.42/2008, 20 Novembru no nia alterasaun dahuluk iha 24 fulan-Outubru 2024, kona-bá transforma Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika no primeiru anexu maka Estatutu RTTL,E.P iha lian portugés; 

Estututu RTTL, EP iha, Artigo 13.°

Advertisement

Estatuto dos membros

1. Não pode ser membro do Conselho de Administração quem seja simultaneamente :

a) Funcionário ou agente da Administração Pública;

b) Dirigente de um partido político;

c) Titular de um cargo político;

Advertisement

d) Detentor de interesses financeiros significativos nas telecomunicações e na comunicação social em Timor-Leste.

2. O presidente do Conselho de Administração desempenha as suas funções a tempo inteiro e é remunerado nos termos a determinar por diploma ministerial conjunto dos membros do Governo responsáveis pelas áreas das Finanças, da tu-tela e da Administração Estatal.

3. Os restantes vogais do Conselho de Administração são re-munerados através de senhas de presença de valor fixado em diploma ministerial conjunto dos titulares das áreas re-feridas no número anterior.

4. O presidente do Conselho de Administração não pode, du-rante o seu mandato, exercer qualquer outra função ou actividade profissional, excepto funções de docente a tempo parcial.

5. A alínea a), do nº1, não se aplica ao representante eleito pelos trabalhadores para o Conselho de Administração, o qual é trabalhador da RTTL, E.P., tendo dispensa do exer-cício das suas funções para efeitos de participação em qual-quer reunião do Conselho de Administração.

Advertisement

Jornalista: Marcelino Tomae

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Asume Kargu Polítika iha OJP-CNRT Díli, AJAR Konsidera Elizeu Isaac Fernandes Hafoer Ona RTTL,E.P

Published

on

By

Hatutan.com, (17 Janeiru 2026), Díli– Organizasaun Noun Governamentál Asia Justice and Rights (AJAR) konsidera Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P) Elizeu Isaac Fernandes hafoer ona RTTL,E.P tanba hala’o kna’ar inkompativilidade hodi sia dirijente iha partidu CNRT nu’udár Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu Organizasaun Juventude Partidu  CNRT (OJP-CNRT) Munisípiu Díli.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Prezidente RTTL,E.P Elizeu Isaac Inkompatibilidade, PM Xanana: “SEKOMS Lori Bá Konsellu Ministru, Ami Hasai”

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Janeiru 2026), Díli– Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL, E.P) Elizeu Isaac Fernandes,  halo kna’ar inkompatibilidade tanba assume knaar polítika nu’udár Primeiru  Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Minisípiu Díli.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Elizeu Isaac Asume Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Díli, AJTL Ezije SEKOMS Ezonera Husi RTTL,E.P

Published

on

By

Hatutan.com,  (14 Janeiru 2026), Díli– Konfirmadu, Elizeu Isaac Fernandes  atuál prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Pûblika (RTTL,E.P) assume mós kargu nu’udár dirijente iha Partidu CNRT ho pozisaun primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu Organizasaun Joventude Patrtidu CNRT (OJP-CNRT) Munisípiu Díli.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending