Connect with us

Nasionál

Promosaun Diviza Julia da Gama “Demoradu” Bazeia Ba Despaixu Ministru Interiór La’ós Komandu Jerál PNTL

Published

on

Hatutan.com, (27 Marsu 2026), Díli-Eis Komandante Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Komisáriu Henrique da Costa, klarifika, despaixu ba Superintendente Polísia Julia da Gama nia promosaun diviza ba Superitendente-Xefe “demoradu” bazeia ba despaixu husi Ministru Interiór (MI), Francisco da Costa Guterres.

Lee Mós: Superintendente Julia Gama Hetan Deskriminasaun iha Promosaun Diviza, Ofisiál Superiór PNTL Balun Kazu iha Tribunál Mós Promovidu

Eis-Komandante Jerál Komisáriu Henrique da Costa ho Segundu Komandante Jerál PNTL, Komisáriu Pedro Belo, halo klarifikasaun ba jornalista sira hodi hatan ba polémika kazu Superintendente Julia da Gama nia promozaun “demoradu”. Foto/Juvinal Cabral dos Santos

“Agora ita boot sira akompaña husi promosaun sira ba kotuk ne’e ka lae, promosaun tranzitoriu sé nivél ajente de’it mós kompetensia Ministériu Interiór mak halo, saida tan mak ida superior, dirijente ne’e ami na’in-rua iha kompetensia saida, ne’e despaixu husi Sua-Exelensia Ministru Interiór Francisco da Costa Guterres,” Komisáriu Polísia Henrique da Costa hatetne hodi reponde jornalista hafoin serimónia aniversáriu PNTL ba dala-XXVI no  posse ba komandante jerál PNTL foun Komisariu Asistente Polísia Afonso dos Santos no segundu komandante Komisaria Asistente Polísia Natércia Eufrasia Soares Martins, iha Palásiu Governu, Sesta (27/03/2026).

Eis komandante jerál PNTL Henrique da Costa afirma, despaixu ne’e mai husi Ministru Interiór mak fó mai iha Komadante Jerál, no komandante jerál orienta ba iha komisaun, atu nune’e, organiza naran tama ba iha lista promosaun ne’e prepara hodi simu diviza.

Advertisement

“La’ós dehan despaixu komandante jerál António ka José ida ne’e la iha, dokumentu ida-ne’e ofisiál ne’e iha orsida depois fó ba para ita-boot jornalista sira hodi akompaña, sé lae ne’e ita vitima  hela de’it ne’e ka, ha’u orgullu bainhira ha’u nia membru hetan diviza tanba ida ne’e tama ba programa ida ita nian, ne’ebé ita orgullu bainhira ita nia membru hotu-hotu hetan promosaun diviza,”  Eis komandante jerál PNTL Henrique da Costa haktuir.

Nia informa, Superintendente Julia da Gama ne’ebé temi ne’e, tuir despaixu mak nia la promove maibé nia demoradu durante fulan-8.

“Dokumentu ne’e ha’u mós lee, mais hanesan ha’u hateten ne’e sé sente la satisfaz, bele hato’o pedidu ba iha Exelensia Ministru Interiór para atu nune’e Ministru deside. Hodibainhira mak pedidu mai ami ka agora mak hato’o hela pedidu ba komandante jerál mak la halo buat ida ne’e, tanba ne’e kompetensia Exelensia Ministru ninia ne’e la’ós kompetensia komandante jerál no segundu komandante jerál ninian”, Henrique afirma.

Eis komandante jerál PNTL Henrique hatutan, ne’e loos duni despaixu ne’e la’ós husi komandante jerál, husi Exelensia Ministru Interiór ninian.

“Ha’u la ko’alia kona-ba intervensaun polítika mais ida-ne’e mais husi Exelensia Ministru ninia  ne’e la’ós kompetensia komandante jerál no segundu komandante jerál hodi hasai despaixu para hodi suspende fali ema ida ne’e la iha”, Eis komandante jerál polísia Henrique haktuir.

Advertisement

Kona-ba kazu Julia da Gama ne’e Eis komandante jerál PNTL Henrique da Costa mós lahatene. “Ita lakohi para buat prosesu disiplinar sira ne’ebé la’ós kompetensia ita nia para ita atu ko’alia, mais ita hakarak hatene katak ida-ne’e ita nia ofisiál ne’e seidauk bele promove maibé tama iha demoradu durante fulan-8”, Henrique salienta.

Nia dehan,  hanesan ofisiál superior nia tenke buka hatene Leí sira ne’ebé eziste iha PNTL para atu nune’e ko’alia bazeia ba Leí.

“Ha’u mós presiza ko’alia nafatin fó hanoin ba membru PNTL hotu-hotu, bainhira atu ko’alia buat ruma ita buka faktus, dadus loloos tiha mak ita ko’alia, sé lae buat ne’ebé ita ko’alia ne’e ema ne’ebé la hatene ita afavor tiha ba tanba nia ko’alia makas liu. Mais ha’u hakarak hateten ba kolega sira atu rezolve problema ema ida nian rezolve problema sé nian de’it media sei la rezolve ita boot sira nian problema ne’ebé mak iha Komandu nune’e iha Ministériu sei iha solusaun”, nia rekomenda.

Eis komandante jerál, hateten, ezistensia PNTL foin mak selebra aniversariu-26 ne’e lori hotu-hotu  sei iha faze ida ba aprende.

“Dalaruma ami la ko’alia barak ema dehan ooh sira ta’uk, wainhira ita ko’alia barak liután enves ita rezolve problema lae, ita kria fali tan problema ne’e mak ita lakohi uja media sosial atu ita ko’alia simu malu iha ne’ebá. Mais ami hakarak se buat ruma laloos tuir koridor kanal Komandu nian para atu nune’e fó solusaun”, Henrique dehan.

Advertisement

Iha fatin hanesan Eis Segundu komandante jerál PNTL Komisariu polísia Pedro Belo hatutan, atu reforsa de’it Komisariu jeral liu-liu kona-ba promosaun diviza hanesan foin lalais kolega sira husi sosiedade sivíl barak liu halai tuir barak mós tau kanuru to’ar.

“Ne’ebé oportunidade ida-ne’e ha’u hakarak hateten ba maluk sira hotu katak ba membru sira ne’ebé mak amahan an iha PNTL nia mai para atu serví bá povu, mai para atu serví de’it ba rai ida ne’e, no servisu tuir lei ne’ebé mak iha, ita hatene katak iha duni problema, iha duni nepotismu, iha duni buat ruma ne’ebé mak la tuir Leí ita nu’udar Polisia ita treinadu katak nia prosesu ne’e ba iha ne’ebé”, Eis Segundu komandante Pedro Belo afirma.

Nia hatutan, kona-ba bá problema ne’e PNTL iha irarkia ninia prosesu ida mak  hatama bá iha irarkia superior ne’ebé mak iha para loke prosesu disiplinar hasoru nia.

“Prosesu ida tan mak ita bele ba Ministériu Públiku (MP) para hato’o keixa ba nia para nia atu responsabiliza ba nia hahalok ne’ebé mak nia halo ne’e, la’ós ita atu halai fila fali ba iha média sosiál atu defama fila-fali ema nia personalidade hatun fila-fali instituisaun ne’e rasik, ida-ne’e katak komandante jerál no segundu komandante foun tenke tau matan ba ida ne’e”, Eis Segundu komandante jerál PNTL Pedro Belo rekomenda.

Nia hatutan, se la tau matan ba ida ne’e nia fiar katak ajente sira sei la fiar generais sira iha Polísia laran no mós koronel sira polísia laran.

Advertisement

“Tanba iha superior ida mak iha problema maibé la hatene hatene dalan tuir loloos ne’e ba iha Ministériu Públiku, Provedor Direitus Humanos no Justisa (PDHJ) no bele mós ba iha Komisaun Anti Korupsaun(CAC-sigla Portugés) maibé la’os hanesan karau ita toba iha tau dodok nia laran ita hakfodak naran kose de’it ai-hun mós kose, ema ka saida naran kose hotu kedas ida ne’e. Tanba ita tenke hatene uluk ninia prosesu, agora hanesan kona-ba prosesu foin dadauk ba iha promosaun ninia loos duni katak iha promosaun ne’e programa ami na’in rua Komisariu nian maibé kompetensia kona-ba promosaun ne’e Ministeriu Interiór foti tiha ona, durante promosaun komesa ajente to’o mai ofisiáis dirijente ne’e ne’e ami na’in rua nein kanuru to’ar iha laran”, Pedro Belo esplika.

Nia dehan, sira forma Komisaun ne’e sira forma iha kedas Ministériu ninian, Prezidente komisaun ba promosaun ne’e husi gabinete Ministériu Interiór señór Paulo Assis Belo mak Prezidente karik buat ruma ba husu iha ne’ebá.

“Ne’ebé labele dehan fila fali, la’ós mai fali dehan katak iha ultimu dia mak hatun fali despaixu, despaixu ida ne’e ami simu iha dia (19/03) iha tuku 15:00 Otl lokraik mak ami telefone tun sa’e mak ha’u foin lee tan ida ne’e, mais sesé mak atu promosaun de’it mós ami la hatene buat ida”, Eis Segundu komandante PNTL salienta.

Nia afirma liu tan, iha despaixu Ministru Interiór  dirijente ba komandante jerál nia despaixu ba komisaun organizadora buat liafuan rua de’it, liafuan ida dehan katak komisaun organizadora organiza para atu inpozisaun diviza ba iha membru sira ne’ebé mak iha despaixu nia laran.

Ida segundu nia despaixu  dehan katak komisaun organizadora haree didi’ak iha anexu 3 iha ne’ebá mak idade mak la hanesan, pontu rua ne’e de’it, la iha tan katak ida ne’e demoradu  labele avansa ne’e la iha.

Advertisement

“Ami kontenti sira ne’e promove, ida-ne’e prioridade ami-nia ne’e ami ba impede fila-fali kolega sira kona-ba saida nian, ami hakarak sira hotu-hotu husi ajente to’o superior atu promove duni ne’e programa prioridade inklui veteranu ne’e programa prioridade, para atu promove duni ami labele impede ne’ebé kolega sira labele halai bá hanesan matan delek haree prosesu ne’e oinsá, labele kose tun kose sa’e pas ami nia mandatu hotu imi brandi ba kokotek, ami nia mandatu seidauk hotu imi prontu prontu, hotu tiha ami nafatin iha ne’e ha’u Pedro Belo no Komisariu jeral Henrique da Costa sei la hakruk ba sé de’it kuandu halo defamasaun hasoru ami nain rua, ami na’in rua mak ne’e nafatin membru ativu PNTL”, nia konklui.

Ministru Interiór Francisco da Costa Guterres

Iha fatin hanesan Ministru Interiór Francisco da Costa Guterres, hateten, kona-ba promosaun ne’ebé mosu deskriminasaun hasoru Superintendente Polísia Julia da Gama ne’e nia sei la ko’alia barak tanba prosesu la’o hela.

“Importante liu mak ha’u apelu de’it ba membru polísia tomak, katak irarkia Komandu nian iha respeita nafatin para depois ko’alia, tanba polísia ne’e moris ho disiplina moris ho regras”, Ministru Interiór Francisco da Costa Guterres informa.

Nia dehan, kuandu tama ona ba polísia tenke obedese ba regras ne’ebé mak regulariza iha polísia ne’e.

“Ami mós haree hela, ami mós halo diskusaun sei haree mós ba ninia hotu depois mak ita bele foti desizaun ne’ebé mak di’ak para depois promove, kestaun sira-ne’e mosu tanba seidauk iha komunikasaun di’ak. Ne’ebé ha’u komunika ona ba komandante jerál no segundu komandante jerál foun atu kria komunikasaun ida di’ak entre sira”, MI haktuir.

Francisco afirma tan, servisu iha instituisaun PNTL sira mak komunika malu atu asegura instituisaun ne’e di’ak, profesionál ne’e asegura husi ofisiáis superior sira ne’e mak importante.

Advertisement

“Ha’u ko’alia ona Komadante jerál Afonso dos Santos no segundu komandante jerál Natércia Eufrazia Soares Martins, kria komunikasaun para ita haree para oinsá rezolve problema ne’e, ita buka para atu ajuda nia atu haree fila-fali nia hanesan ofisiáis superior ida, nia ha’u bele dehan nia la lakon nia direitu,” Ministru Francisco Guterres informa hodi haktuir tan katak Julia da Gama só iha de’it demora tanba kestaun balun.

“Ami agora haree hela nia kazu tanba reviu hela,  ha’u labele dehan nia sala saida ita revizaun fali depois ita asegura para nia labele lakon nia direitu, maibé tenke tuir regras ne’ebé mak iha”, MI salienta.

Ministru Interiór dehan, Superintendente Polísia Julia da Gama la lakon nia direitu, nia sei promovidu ba Superintendente-Xefe Polísia maibé tuir regras ne’ebé vigór.

Joranlista: Juvinal Cabral dos Santos

 

Advertisement

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Tinan-26 PNTL, Tenke Atua ho Profisionál no Asegura Estabilidade Nasionál

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Marsu 2026), Díli— Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, apela bá membru tomak iha Instituisaun Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) atu halo atuasaun bá problema ruma iha terrenu tenke hatudu profisionalizmu no servisu maka’as atu bele asegura estabilidade nasionál.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Tribunál Rekursu Dekreta Lei Halakon Pensaun Vitalisia Konstituisionál

Published

on

By

Hatutuan.com,  (27 Marsu 2026), Díli– Tribunál Rekursu hasai ona  akórdaun iha loron 26 fulan-Marsu 2026,  hodi dekreta Lei halakon pensaun mensal vitalisia konstitusionál.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

BNCTL Halo Pagamentu iha Uma De’it Ba Idozu Sira Ne’ebé Saúde La Permite

Published

on

By

Hatutan.com, (26 Marsu 2026) Díli– Prezidente Konsellu Administrasaun Banku Nasionál Komersiu  Timor-Leste (BNCTL), Januário da Gama, konfirma katak pagamentu direta ba uma idozu sira ne’ebé saúde la permite.

(more…)

Continue Reading

Trending