Connect with us

Polítika

Buka Dalan Rezolve Dezentendimentu Komisáriu CAC ho PGR

Published

on

Hatutan.com, (15 Abríl 2026), Díli – Ministru Justisa, Sérgio da Costa Hornai, hatete katak sei buka dalan atu rezolve dezentendimentu ne’ebé mosu entre Komisáriu Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla Protugés)  Rui dos Santos Pereira ho Prokuradór Jerál Repúblika (PGR)  Nelson de Carvalho.

Lee Mós: Deputadu sira Preokupa PGR Avoka Inkéritu Kazu Korupusaun sira iha CAC

Ministru Justisa, Sergio da Costa Hornai. Foto/Zita Menezes

Dezentendimentu   entre  Komisáriu CAC Rui Pereira ho PGR Nelson de Carvalho  mosu hafoin hatun despaisu iha 03 Fevereiru 2026  hodi avoka hotu prosesu inkéritu no investigasaun bá kazu krime korrupsaun sira ne’ebé la’o iha CAC,   konsege influénsia  debate públiku  kona-bá kompeténsia institusional iha área investigasaun kriminál.

Ministru Justisa Sérgio da Costa  Hornai  hateten bá Jornalista sira hafoin remata reuiaun Konsellu Ministru  iha Palasíu Governu, Kuarta (14/04/2026), esplika tuir lei, Ministériu Públiku mak órgaun sentrál ne’ebé iha autoridade atu diriji no komanda prosesu investigasaun kriminál,  tanba  Prokuradór Jerál Repúblika  maka titulár asaun penál, no órgaun polisiál kriminál sira, inklui CAC, hala’o servisu hanesan órgaun koajuvadór.

Advertisement

“Ha’u hanoin ita sei iha meius atu buka solusaun bá dezentendimentu   entre   Prokuradór Jerál ho Komisáriu CAC. Maske iha dezentendimentu balu, ida-ne’e bele ultrapasa,”  Ministru Sérgio Hornai  hateten.

Antigu Komisáriu CAC ne’e hatutan, servisu investigasaun kriminál iha natureza sentrál ida. Titular asaun penál maka Prokuradór Jerál Repúblika, tanba Ministériu Públiku mak komanda órgaun polisiál kriminál sira.

Maske nune’e, Ministru Justisa rekoñese  katak iha dezentendimentu balu ne’ebé mosu entre instituisaun sira. Maibé nia konfiansa katak situasaun ne’e bele rezolve ho diálogu no mekanizmu legál sira ne’ebé iha.

Ministru Justisa hatete katak Prokuradór Jerál Repúblika (PGR) iha kapasidade lejítimu no kompeténsia própriu atu buka solusaun ba problema sira ne’ebé agora dadaun mosu iha Ministériu Públiku   ho Komisaun Anti Korrupsaun.

Nia  subliña katak Komisáriu Komisaun Anti Korrupsaun (CAC), Rui dos Santos Pereira, iha personalidade no kapasidade atu rezolve situasaun ne’ebé mosu entre instituisaun  rua  refere.

Advertisement

“Ha’u haree katak lideransa rua ne’e iha kapasidade atu buka dalan di’ak hodi rezolve problema ne’ebé iha,” dehan Ministru Justisa.

Sérgio Hornai akresenta tan katak  katak Governu, liu husi   Ministériu  justisa, prontu kontribui atu pasifika situasaun bainhira iha nesesidade, hodi asegura estabilidade no funsionamentu normal instituisaun  judisiáriu sira hanesan CAC ho Ministériu Públiku.

Maske nune’e, nia reafirma katak CAC sei kontinua iha kompeténsia legál atu halo prosesu inkéritu no investigasaun ba kazu sira ne’ebé iha indísiu korrupsaun, tuir lei vigora iha paíz   ida-ne’e .

Tuir  nia katak  agora dadauk, Ministériu Públiku sei avoka hela prosesu averiguasaun ,no dilijénsia balun ne’ebé relasiona ho investigasaun sira ne’ebé la’o hela. situasaun ida-ne’e bele mosu tanba kestaun administrativa balun, no governu liu husi Ministériu Justisa sei buka dalan atu halo konsiliasaun entre instituisaun sira ne’ebé envolve.

“Ita haree de’it katak Ministériu Públiku avoka hela prosesu averiguasaun balun ka dilijénsia sira balun ne’ebé halo investigasaun iha ne’ebá. Kestaun administrativa sira sei halo konsiliasaun ba ida-ne’e, atu bele ajusta liután sira-nia kooperasaun ida ne’ebé importante liu entre orgaun polisiál kriminál sira no autoridade sentrál hanesan titulár asaun penál,” hatete  nia

Advertisement

Ministru Sérgio grantia ho  konsiliasaun ida-ne’e,  bele hadia relasaun servisu no aumenta kooperasaun entre Ministériu Públiku ho orgaun sira seluk iha área justisa, hodi asegura prosesu investigasaun krime sira la’o ho efisiénsia no transparénsia.

“Momentu ne’e ita iha  haree de’it maka Ministériu Públiku avoka hela prosesu  averiguasaun balun ka dilijénsia sira  balu ne’ebé maka halo  hela investigasaun iha  ne’ebá, bele kestaun administrativa sira sei halo konsiliasaun bá ida-ne’e para atu bele  ajutas liután sira nia kooperasaun  ida ke mentin liu entre  orgaun posiliál krimininál, no autoridade sentrál nu’udar  titulár asaun penál,” nia tenik.

Jornalista:Marcelino Tomae

 

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending