Connect with us

Justisa & Krime

Avoka Inkéritu Kazu Korurpsaun, Komisáriu CAC Alega PGR Nelson de Carvalho Prátika Abuzu Podér

Published

on

Hatutan.com, (05 Maiu 2026), Díli –Komisáriu Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla portugés), Rui Pereira dos Santos, alega Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho, prátika abuzu Podér, tanba   hatun despaixu hodi avoka hotu prosesu inkéritu sira iha CAC laiha  fundamentasaun klaru.

Lee Mós: AJAR Hateten Tempu Ona PN Halo Inkéritu Bá MP ho CAC

Komisáriu Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla portugés), Rui Pereira dos Santos

Komisáriu Komisaun Anti-Korrupsaun Rui  Pereira   dos  santo hato’o preokupasaun hodi responde Hatutan.com iha Díli, Tersa (05/05/2026), hodi hatutan katak nia buka ona meius legal liu-husi Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ) hodi husu halo fiskalizasaun abstrata ba despaixu husi Prokuradór Jerál Repúblika, Nelson de Carvalho, ne’ebé nia konsidera bele sai hanesan abuzu podér ida iha prosesu investigasaun kriminál bá kazu korrupsaun ne’ebé CAC investiga.

“Ha’u rasik  ona buka meius  liu-husi Providor Dereitu Humanu no Justisa (PDHJ), atu halo fiskalizasaun abstrata bá despaixu  PGR Nelson de Carvalho nian, ami bele konsidera PGR abuzu Podér,  prosesa liu-husi mekanizmu ne’ebé  maka iha  tanba PGR  maka orgnanizadu sentrál,  bá iha kazu investigasaun kriminál tanba  ne’e tenke servisu hamutuk ho orgaun polísia kriminál sira ne’e,”  nia afirma.

Advertisement

Komisáriu Rui  Pereira, afirma iha sistema justisa, Ministériu Públiku liu-liu Prokuradór Jerál nu’udar órgaun sentrál iha investigasaun kriminál, maibé servisu ne’e tenke hala’o ho kooperasaun institusionál ho órgaun polísia kriminál sira, inklui Komissaun Anti-Korrupsaun.

Nia subliña,  durante ne’e  CAC kumpri hela orientasaun sira husi Ministériu Públiku no mantén komunikasaun di’ak ho prokuradór titulár sira. Maibé parte CAC seidauk komprende objetivu husi desizaun  avoka prosesu sira ne’e.

Nia fundamenta, instituisaun sira labele lidera ho ego ka interese rasik. Rui hatutan, nia buka ona aprosimasaun institusionál ho PGR, maibé to’o agora seidauk iha diálogu direta entre parte rua, tanba PGR maka dezvia hela de’it husi   Komisáriu CAC nia aprosimasaun.

“Kazu sira ne’ebé Ministériu Públiku delega mai CAC ne’e, maibé ha’u fokus de’it bá iha tinan 2026 nian, ne’e hamutuk Kazu Krime korrupsaun hamutuk 27, ida-ne’e ami kontempla ona iha  ami nia relatóriu ne’ebé konklui ona  iha fulan-Janeiru ho Fevereiru ne’e, molok avoka, maibé  relatóriu ne’e ami haruka ona bá Parlamentu Nasionál, no  Ministériu Públiku” nia dehan

Nia subliña,  falta kazu hamutuk 23 ne’e maka despaisu husi Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho, avoka hotu

Advertisement

“Ha’u mós haruka  ona Karta bá Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho  no hato’o ona mós Parlamentu Nasionál , katak karta despaixu husi Prokuradór Jerál Repúblika laiha fundamentasaun  bá komisaun Anti Korrupsaun,” nia dehan.

Tanba nia afirma, CAC kumpri hela prazu no orientasaun husi Ministériu Públiku,  liu-liu Prokuradór titulár sira.

“Maibé problema nia huun ne’e saída di’ak ha’u maluk média sira bá husu to’ok Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho nia razaun saída tanba, nia maka hatene liu,”  tenik  Komisáriu Rui.

Nia esplika, se Prokuradór Jerál Repúblika foti hotu kazu sira ne’ebé  iha CAC delega fali bá Polísia Sientífiku Ivestigasaun Kriminál (PCIC-sigla portugés) aban bainrua sei problema iha tribunál, tanba Advogadu ida-ne’ebé matenek nia sei  husu  tribunál atu anula tiha prosesu sira ne’e, tanba saída,  tanba  Institusaun ne’ebé iha kompetensia atu halo  Investigasaun  bá krime korrupsaun só CAC, la’ós PCIC ho PNTL

“Tanba ne’e ha’u hanoin Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho tenke esklarse bá públiku atu ema hatene, atu nune’e ema ne’ebé  hotu-hotu  ne’ebé akompaña hela kazu sira ne’e, labele dehan CAC hudu hela kazu  ne’e  iha CAC,” nia findamenta.

Advertisement

Nia afirma, Prokuradór Jerál Repúblika nia despaisu ne’e foti hotu kazu sira  ne’ebé  iha rai kiik mai to’o rai boot, dadauk ne’e iha hotu sira nia liman,  ne’ebé  prosesu bá kazu sira ne’e to’o ona iha ne’ebé,  iha Ministériu Públiku nia liman.

“Maibé Komisáriu fó ona  informasaun sira ne’e, bá ita nia na’in ulun  ida-ne’ebé maka fó  ka nomeia no fó  Pose komisáriu Komisaun Anti Korrupsaun ami informa hotu ona, agora  fila fali bá Ministériu Públiku liul-liu Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho tenke esklarse bá públiku, razaun saída maka avoka   hotu kada fila fali prosesu  inkéritu sira ne’e husi CAC.

Nia afirma, to’o agora CAC rasik la hatene objetivu husi PGR ninian, atu avoka hotu prosesu sira ne’e.

“Tanba ami  lakohi Públiku kestiona katak CAC la  halo buat ida,  tanba servisu durante ne’e,  ita kumpri hela Ministériu Públiku nia orientasaun sira ne’e, no ita  iha Komunikasaun ne’ebé maka di’ak,  ho Prokuradór titulár sira”

Tanba ne’e dala ita tan ita tenke  tau sasán sira ne’e,  tuir nia dalan, PGR la bele hatudu nia egoismu,  Komisáriu CAC ho PGR la bele halo na’in ulun sira ulun moras, ha’u  ho laran luak buka halo aprosimasaun ho PGR, maibé  PGR ho nia ego nia lakohi  ko’alia ho   ha’u hanesan Komisáriu,” dehan  nia.

Advertisement

Fó hanoin fali katak Tuir dokumentu ne’ebé Hatutan.com  asesa katak  iha loron 03 Fevereru 2026 Prokuradór-Jerál Repúblika, Nelson de Carvalho, hasai despaixu ida hodi oriente Prokuradór Repúblika hotu-hotu atu avoka fali prosesu inkéritu sira ne’ebé antes delega ona bá Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC).

Despaixu  ho númeru 14/PGR/II/2026, Prokuradór Repúblika sira hetan orientasaun atu halo avokasaun prosesu sira iha prazu máximu loron lima (5), hodi garante katak prosesu investigasaun hotu fila-fali ba kontrolu Ministériu Públiku.

Iha despaixu ne’e mós hatete katak depois  avokasaun, Prokuradór Repúblika Koordenadór sira tenke haruka kedas relatóriu ba Gabinete Prokuradór-Jerál Repúblika, hodi fó informasaun kona-ba prosesu sira ne’ebé avoka ona, inklui númeru rejistu NUC.

Medida ida ne’e bazeia ba dispozisaun Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste no Estatutu Ministériu Públiku, hodi reforsa Papél Ministériu Públiku iha prosesu investigasaun kriminál.

Despaixu ne’e mós distribui bá koordenadór unidade relevante sira no Prokuradór Repúblika hotu-hotu, atu asegura implementasaun efetiva husi medida ne’e.

Advertisement

Jornalista: Marcelino Tomae

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Justisa & Krime

Kazu Droga Kokaína Grama 980,5, Deskonfia Autoridade Sira Taka De’it no Halo Destroisaun Ba Prova sira

Published

on

By

Hatutan.com, (06 Maiu 2026), Díli–Kazu droga tipu kokaína grama 980,5 ne’ebé importa husi Fransa mai Timor-Leste tuir data rejistu DAU (Dokumentu Administrativu Úniku)  loron 21 fulan- Agostu tinan 2025, deskonfia autoridade kompetente sira deside taka de’it tanba tuir infomrasuna katak parte kompetente sira la indika suspeitu ka argiudi isra ba kazu importasaun material droga ho tipu kokaína ne’e.

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

AJAR Hateten Tempu Ona PN Halo Inkéritu Bá MP ho CAC

Published

on

By

Hatutan.com, (05 Abríl 2026), Díli– Polémika  Prokuradór Jerál Repúblika Nelson de Carvalho hasai despaisu hodi avoka ka dada fila-fali prosesu inkéritu kazu krime korrupsaun sira iha Komisaun Anti Korrupsaun (CAC-sigla portugés), parte Organizasaun Noun Governamentál liu-husi Asia Justice and Rights (AJAR) husu  Parlamentu Nasionál (PN) halo avaliasaun  no inkéritu bá  Ministériu Públiku ho  CAC. 

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Tribunál Mantein Medida Koasaun AP Bá Arguidu Na’in 10 Envolve Iha Kazu Jogu Online

Published

on

By

Hatutan.com, (05 Maiu 2026), Díli – Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID),  Segunda 04/05/2026) hatun despaisu mantein aplika médida koasaun Aprezentasaun Periódika (AP) bá arguidu na’in 10 ne’ebé envolve iha Kazu Jogu Online ilegál ne’ebé alegadamente opera iha área Zita Plaza no Colmera,  no tenta atu halai sai husi Territóriu Timor-Leste.

(more…)

Continue Reading

Trending