Connect with us

Nasionál

Governu Lansa Fatuk Dahuluk Bá Projetu Konstrusaun ICC iha Portu Díli hodi Prepara Lidera ASEAN iha 2029

Published

on

Hatutan.com, (20 Maiu 2026), Díli– IX Governu konstitusionál ofisialmente lansa fatuk dahuluk ba  projetu  konstrusaun International Convention Centre  (ICC) Timor-Leste iha Portu Díli nu’udár preparasuan infraestrutura ba Timor-Leste nia prezidésia ASEAN iha tinan 2029.

Serimonia lansamentu fatuk dahuluk ba konstrusaun ICC iha Portu Díli. Foto/Marcelino Tomae

Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão iha nia  diskursu iha serimonia lansamentu fatuk dahuluk ba projetu konstrusaun ICC ne’e hateten Governu hahú ona preparasaun atu simu Prezidénsia ASEAN iha tinan 2029, liu husi lansamentu primeira pedra ba konstrusaun International Convention Centre (ICC).

“Projetu ne’e sai hanesan parte husi vizaun boot  IX governu konstitusionál nian atu prepara Timor-Leste simu responsabilidade rejionál iha futuru, inklui lidera ASEAN,”  PM Xanana hateten.

Xefe Governu ne’e afirma,  lider sira husi ASEAN, inklui Primeiru-Ministru no Vise Primeiru-Ministru Kamboja, no mós Sekretáriu-Jerál ASEAN, ko’alia ona kona-bá importánsia asesu Timor-Leste nian ba ASEAN no kompromisu atu apoiu Timor-Leste.

Advertisement

“Agora daudaun ita seidauk sai membru tomak. Ita sei membru foun ida ne’ebé presiza halo buat barak no prova buat barak. Maibé ida-ne’e la signifika katak ita labele prepara an bá tinan 2029,” hatete  PM Xanana.

PM Xanana agrumenta tan, iha Simeira ASEAN iha Cebu-Filipina, nia expresa ona Timor-Leste nia intensaun atu simu Prezidénsia ASEAN iha 2029.

Governu hahú ona preparasaun no dezenvolve infraestrutura importante sira hanesan Sentru Konvensaun Internasionál, hodi suporta eventu internasionál no atividade ASEAN iha futuru.

Iha fatin hanesan, Sekretáriu-Jerál ASEAN, Kao Kim Hourn, mós  haktuir serimónia lansamentu primeira pedra ba projetu  International Convention Center  sai hanesan momentu importante ida bá dezenvolvimentu Timor-Leste no integrasaun rejionál.

“Agradese bá Primeiru-Ministru Xanana Gusmão tanba konvida ha’u atu partisipa iha eventu ne’e,  ha’u mós felisita governu no povu Timor-Leste kona-bá hahú projetu importante ida ne’e” dehan Sekretáriu Jerál ASEAN.

Advertisement

Nia  afirma, serimónia ne’e la’ós de’it kona-bá dezenvolvimentu infraestrutura, maibé reflete mós kompromisu Timor-Leste nian bá dezenvolvimentu nasionál, envolvimentu internasionál no integrasaun rejionál.

“International Convention Center sei sai fatin ida ba diálogu, parseria no integrasaun rejionál. Iha ne’ebá governu sira bele hasoru malu, fahe ideia no hametin parseria, hodi aumenta tan envolvimentu Timor-Leste iha ASEAN no komunidade internasionál,” hatete nia.

Sekretáriu-Jerál ASEAN ne’e mós subliña katak, investimentu iha infraestrutura hanesan ne’e importante tebes atu suporta konektividade, kooperasaun no oportunidade ekonomia, liu-liu iha situasaun jeopolítika no ekonomia mundiál ne’ebé dadaun sai komplikadu liu.

Nia konsidera katak fasilidade ne’e sei ajuda Timor-Leste atu simu enkontru rejionál no internasionál, atrai investimentu no turizmu, no hamosu oportunidade ekonomia ba komunidade lokál.

Nia afirma, projetu ne’e mós konsideradu relevante ho prosesu integrasaun Timor-Leste ba ASEAN, hanesan International Convention Center sei sai símbolu preparasaun no prontidaun Timor-Leste atu simu responsabilidade boot liu iha ASEAN, inklui planu atu asume presidénsia ASEAN iha tinan 2029.

Advertisement

“Atu to’o agora, maioria Estadu Membru ASEAN iha rejeisaun ida kona-bá  Timor-Leste atu lidera ASEAN iha 2029,” dehan nia.

Nia dehan, Timor-Leste ho populasaun joven, patrimóniu kulturál no pozisaun estratéjika bele kontribui importante ba vizaun ASEAN ida ne’ebé dame, prósperu, inkluzivu no reziliente.

Nia  reafirma, ASEAN sei kontinua apoia Timor-Leste nia esforsu dezenvolvimentu no integrasaun, atu hamutuk harii komunidade ASEAN ida ne’ebé forte, konektadu no inkluzivu.

Vise Primeiru Ministru, Ministru Kordenadór ba Asuntu Ekonómia no Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay, hatete katak lansamentu Primeiru pedr bá Sentru Konvensaun Internasionál Timor-Leste iha Portu Díli sai nu’udar loron istóriku bá povu Timor-Leste.

Francisco Kalbuadi Lay hato’o agradese ba Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta ne’ebé marka prezensa iha serimónia lansamentu projetu ne’e, ne’ebé realiza iha loron selebrasaun tinan 24 Restaurasaun Independénsia Timor-Leste nian, 20 Maiu 2002-2026.

Advertisement

“Loron ohin loron istóriku ba ita hotu-hotu, ne’ebé ita foin selebra loron haksolok bá tinan 24 Restaurasaun Independénsia. Mai ita hotu fó parabéns bá povu no ba ita hotu,” dehan Francisco Kalbuadi Lay.

Nia esplika,  ideia International Convention Center Timor-Leste mai husi Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, ne’ebé durante tinan rua resin halo diskusaun no preparasaun hamutuk ho ekipa ministeriál atu dezenvolve projetu ne’e.

“Tanba ne’e  grasa Maromak nian, ohin ita konsege realiza lansamentu Primeira pedra  iha fatin ida-ne’e,” nia hatete.

Vise-Primeiru-Ministru ne’e mós agradese bá lideransa Primeiru-Ministru Xanana Gusmão no apoiu husi ministériu sira seluk ne’ebé servisu hamutuk hanesan ekipa ida, no hato’o mós obrigadu bá Embaixadór Xina iha Timor-Leste tanba apoiu ba implementasaun projetu ne’e.

Projetu konstrusaun ICC ne’e previstu sei implementa durante tinan rua, hahú ofisialmente iha 20 Maiu 2026 no sei remata iha 20 Maiu 2028.

Advertisement

Jornalista: Marcelino Tomae

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Diskursu Prezidente Repúblika José Ramos-Horta Iha Komemorasaun Loron Restaurasaun Indepedénsia Bá dala-XXIV

Published

on

By

Hatutan.com, (20 Maiu 2026), Díli- Prezidente Repúblika José Ramos-Horta nian diskursu iha komemorasaun loron  restaurasaun indepedénsia 20 Maiu  2002 ba da-XXIV iha Tasi-Tolu Díli Timor-Leste.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Média Gabinete Primeiru-Ministru Konfirma SEKOMS Expedito Akompaña PM Xanana Durante Ne’e Pasiar De’it

Published

on

By

Hatutan.com, (14 Maiu 2026), Díli– Ofisiál Mídia Gabinete Primeiru-MInistru (GPM ), Eugenio Pereira, fó sasin no konfirma katak Sekretáriu Estadu Komunikasaun  Sosiál (SEKONS), Expedito Dias Ximenes nia viajen ba rai-li’ur no iha rai-laran akompaña Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, hanesan ba pasiar no gasta osan Estadu nian de’it tanba nunka organiza atividade ruma no nunka halo servisu ne’ebé relativa ho vizita Primeiru-Ministru nian ne’e.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Índise Liberdade Imprensa 2026, Timor-Leste Okupa Pozisaun 30 husi Nasaun 180 no Sei iha Dezafiu Kona-bá Independénsia Editoriál

Published

on

By

Hatutan.com, (30 Abríl 2026), Díli – Reporters Without Borders (RSF),  Kinta  (30/04/2026), fó sai relatóriu Índise Liberdade Imprensa Mundiál tinan 2026, hatuur Timor-Leste okupa pozisaun 30 husi nasaun 180.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending