Connect with us

Polítika

Vise-PM Husu MNEK Fó Karta Atensaun Bá Embaixadór Dionísio Babo Soares

Published

on

Hatutan.com, (4 Juñu 2026), Díli–IX Governu Konstitusionál ne’ebé lidera husi Primeiru-Ministru (PM), Xanana Gusmão, lamentavel no lakontente  ho artigu opiniaun ne’ebé Embaixadór no Reprezentante  Timor-Leste ba Organizasaun Nasoins Unidas (ONU), Dionísio Babo Soares, hakerek no públika iha Agéncia Notisiosa Estadu Tatoli iha lian portugés ho titúlu “Reprensar as Relações Pequim-Díli a partir de Timor-Leste”.

artigu ne’ebé Dionísio Babo Soares públika iha portal Agéncia Notisiosa Tatoli. Foto/Repro

Artigu opiniaun ne’ebé públika iha portal Tatoli,I.P edisaun Segunda, 02 Juñu 2026, halo Governu Timor-Leste no liuliu Primeiru-Ministru (PM), Xanana Gusmão fó hatene ba Vise-Primeiru Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku no Ministru Turizmu no Ambiente, Francisco Kalbuadi Lay, hodi komunika ho Ministru Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun (M NEK), Bendito Freitas, fó karta atensaun ba Embaixadór Dionísio Babo Soares.   

“Artigu ne’ebé Embaixadór Dionísio Babo Soares públika iha Tatoli ne’e la reprezenta Estadu Timor-Leste no la reprezenta mós partidu CNRT. Ne’e nia opiniaun pesoál ne’ebé tuir loos hanesan embaixadór ida labele no la permite atu halo kritika ba nasaun sira ne’ebé ita iha relasaun ida di’ak, inklui Estadu Xina,” Vise-PM Francisco Kalbuadi Lay  hateten ba jornalista sira, Kinta (04/06/2026), hodi kritika atitude Dionísio Babo Soares ni’an.

Vise-PM Francisco Kalbuadi Lay fundamenta katak saida mak Dionísio Babo Soares ko’alia ne’e la reprezeta Timor-Leste.  “Ami lee tiha buat ne’e,   Primeiru-Ministru  bolu kedas no husu  MNEK fó karta bolu atensaun forte ba Dionísio Babo Soares,”.  

Advertisement

 Vise-Primeiru Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku no Ministru Turizmu no Ambiente, Francisco Kalbuadi Lay  nu’udár mós Sekretáriu Jerál partidu CNRT, afirma tuir loloos Embaixadór Dionísio Babo Soares, hetan previleizu nu’udár Embaixadór no reprezentante Timor-Leste ba ONU iha Nova Iorke tenke iha sentidu Estadu, no tenke hatene  saida mak bele ko’alia no  saida labele ko’alia, nune’e  evita atu perturba relasaun di’ak ne’ebé durante ne’e Timor-Leste harii no estabelese ho nasaun sira hotu, inklui Xina.

“Timor-Leste amigu no harii relasuan di’ak  ho ema hotu no ho nasaun hotu-hotu, la iha nesesidade ida atu kritika fali rai ida ne’ebé amizade tebes ho ita, inklui Estadu Xina  dezde kedas ita sei iha tempu rezisténsia nian to’o mai ukun rasik aan ida-ne’e.  Ita presiza ema hotu nia kooperasaun no evita atu kontribui ba estraga Timor-Leste nia relasaun diplomasia ho rai sira seluk, inklui mós ita-nia nasaun amigu di’ak Xina,” Vise-PM Francisco Kalbuadi Lay afirma.

Sekretáriu Jerál partidu CNRT ne’e konfirma katak artigu ne’ebé Dionísio Babo Soares, hakerek laiha relasaun ka la reprezenta Estadu Timor-Leste no  la reprezenta mós partidu CNRT tanba partidu rasik esklui tiha ona Dionísio Babo Soares dezde kedas tinan 2017.

“Partidu CNRT esklui tiha ona Dionisío Babo Soares husi CNRT dezde kedas tinan 2017. Iha nia suku rasik de’it mós partidu CNRT lakon iha eleisaun jerál sira. Nia la direitu ko’alia lori partidu CNRT, no atu dehan de’it katak CNRT partidu boot no partidu mais votadu, la iha relasaun ho Dionísio Babo Soares ne’ebé hakerek buat ida laiha nosaun Estadu hanesan ema frustradu,” Sekretáriu Jerál CNRT Francisco Kalbuadi Lay afirma tan.    

Vise-Primeru Ministru Francisco Kalbuadi Lay afirma tan katak Timor-Leste hanesan nasaun  iha relasaun di’ak ho nasaun hotu-hotu ba harii paz, estabilidade no buka kontrubui ba dezenvolvimentu ida prosperu, tanba ne’e, labele ko’alia hanesan ema frustradu boot.

Advertisement

Ekipa Hatutan.com

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending