Hatutan.com, (21 Novembru 2026), Díli– Tenente-Jenerál Reformadu, Lere Anan Timur, rekoñese nia oan sai arguidu ba kazu hatama sigaru ilísitu marka Marlboro karton 149, tanba ne’e, nia husu atu tesi-lia tuir lei tanba ema hotu iha lei nia okos.

Arguidu sira ne’ebé komete atividade merkadoria ilísitu hodi hatama sigaru Marlboro ilegál ho kuantidade karton 149 partisipa iha julgamentu interogatóriu dahuluk iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli.
“Ha’u nia sala, ha’u la hanorin nia durante tinan 20 to’o tinan 30-resin. Ha’u nia sala mak ha’u ba hetan nia, loloos ha’u labele hetan nia para labele mai konfuzaun ha’u,” Tenente-Jenerál Reformadu, Lere Anan Timur hateten, Sábadu (21/11/2026), hodi responde jornalista sira ne’ebé konfirma kona-bá nia oan envolve iha atividade hatama sigaru illegal ka komete atividade merkadoria ilísitu .
Lere hateten nu’udar Timor-oan, iha kultura no iha tradisaun rasik. “Ha’u nia ran, ha’u tenke ba buka duni, mais buka la hetan pasensia, mais hetan ha’u lori mai nu’udar ha’u nia oan nafatin. Bele naokten to’o ne’ebé mós ha’u labele dehan katak ne’e la’ós ha’u nia oan,” Tenente-Jeneral Reformadu Lere Anan Timur afirma tan.
Lere Anan Timur konfirma katak nia oan mane ne’e lakon iha tempu Indonézia desde idade fulan-neen no liu tinan 30 mak hetan fila-fali, tanba ne’e rekoñese katak dalaruma laiha komunikasaun di’ak tanba ne’e buat hotu lei mk boot liu.
Tenente-Jenerál Reformadu Lere Anan Timur subliña kazu saida de’it Lei ba ema hotu-hotu, la’ós ba ema ki’ik de’it, ema hotu-hotu iha Lei nia okos, tanba ne’e tenke prosesa tuir Lei ne’ebé vigora.
“Kuandu nia sai husi detensaun, ha’u dehan dala ida tan o ba para iha Becora, Lei ne’e la’ós ba ema ki’ik de’it, Lei ne’e ba ema hotu-hotu, boot nia oan ka ki’ik nia oan, ema-boot ka kiik hotu-hotu iha Lei nia okos,” Tenente-Jeneral Reformadu Lere Anan Timur hatutan tan apezar tinan 10 iha Timor, mós nia oan ne’e nia karater Indonéziu la muda.
Lere hateten nia ne’e ema lahatene nia ne’e ema Indonéziu nia oan. “Tanba ran ne’e mak ha’u nia oan ne’e, maibé karater ne’e la’ós ha’u, hanesan ha’u dehan katak karater agora ne’e oin seluk, ha’u nia karater respeita ema, hadomi ema, mais uluk ha’u nia karater ba oho ema, sé nia agora oho ema karik, nia lori nia aman nia karater oho door ema, mais envolve fali atividade ilegal ne’e ha’u uluk nunka halo illegal.”
Tribunál Aplika Medida AP
Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID), Sesta, 20 Novembru 2026, aplika medida koasaun aprezenta periódika bá arguidu na’in-haat ne’ebé alegadamenta komete hatama sasan illegal (sigaru Marlboro karton 149) mai Timor-Leste iha área Tasi Kristu Rei, Díli, foin lalais ne’e.
Iha audénsia primeira interogatóriu ne’e, Tribunál liu husi Juíza Luisinha da Silva Cardoso Machado, deside mós fó liberdade sidadaun Malázia ida tanba konsidera detensaun ba arguidu ne’e illegal ka la priense fraglante delitu.
Iha audénsia ne’e, Ministériu Públiku ne’ebé reprezenta husi Prokuradór Rogério Viegas Vicente, akuza arguidu sira krime kontra bandu, tanba hatama sigru ilegál ho marka Marlboro hamutuk karton 149.
Arlindo Dias Sanches ho Eusébio Xavier Victor, nu’udar advogadu privadu ne’ebé fó asistensia legal ba arguidu sira, husu ba Tribunál atu aplika tuir konviksaun Tribunál nian.,
Juíza Luisinha da Silva Cardoso Machado iha nia letura despaixu konsidera faktu ne’ebé Ministériu Públiku aprezenta provadu, nune’e deside aplika media aprezentasaun periódika semana ida dala ida ba arguidu na’in-haat,
Iha Tersa-dadeer, 17 Novembru 2026, hale’u tuku 03:00 Otl, Autoridade Timor-Leste, halo apreensaun ba sasán merkadoria ilísitu, hanesan sigaru marka Marlboro karton 149 ne’ebé alegadamente hatama husi arguidu sira, inklui Tenente-Jenerá Reformadu Lerea Anan Timur nia oan ho mós membru FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) ida.
Liuhusi Operasaun Konjunta ne’ebé envolve Autoridade Aduáneira (AA), Diresaun Servisu Investigasaun Kriminál (DSIK), Diresaun Servisu Informasaun Polísia (DSIP), Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Polísia Sientífika Investigasaun Kriminál (PCIC), D2 F-FDTL, S2 Unidade FALINTIL-F-FDTL, N2 Komponente Naval no Servisu Nasionál Intelijénsia no Estratéjia (SNIE) deteta atividade merkadoria ilísitu ne’e iha área tasi Kristu Rei nian bainhira autór sira, kompostu husi ema na’in-neen hasai husi ró laran tula ba karreta box ida.
Iha terrenu, autoridade sira ka ekipa operasaun konjunta asegura kedas prova sira, hanesan sigaru Marlboro karton 149, karreta box ida no karreta triton ida ne’ebé transporta kombustivel atesta ba ró ida ne’ebé lori sasán ilísitu ne’e mai Timor-Leste. (*)
Lee Mós: Oan Hatama Sigaru Ilegal, Lere Anan Timur: “Ha’u Nia Sala Mak La Eduka Nia Durante Tinan 30-Resin”