Connect with us

Nasionál

Guarda Floresta Tenke Kaer Sidadaun Ne’ebé Sunu Rai no Entrega bá Polísia

Published

on

Hatutan.com, (09 Outubru 2023), DíliSekretáriu Estadu bá Floresta (SEF), Fernandino Vieira da Costa alerta bá Guarda Florestál sira tenke halo kontrolu másimu bá sidadaun sira ne’ebé sempre sunu-rai. Governante ne’e husu atu bainhira hetan, kaer no lori bá entrega iha estasaun Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL) ne’ebé besik, hodi prossesa tuir Lei kríme nian.

Ekipa Guarda Floresta hala’o Patrullamentu iha área Foho lolon aldeia Gomes Araújo no aldeia Bedois Suku Lahane Osidentál, Postu Administrativu Vera Cruz, Munisípiu Díli, ekipa konsege hetan kumunidade tesi ai iha kintál laran no ekipa mós fó informasaun hodi labele Tessi Ai no Sunu Rai (22/09/2023). Foto: Benny Ximenes.

Fernandino Vieira konsidera atitude aat ida kona-bá sunu rai ne’e, Lei bandu. Katak, ema labele sunu rai tuir ninia hakarak. Bainhira ema sunu rai, signifika nia rasik sunu ninia rikusoin nasaun nian. Sunu rai ne’e ninia impaktu maka estraga Timor nia ekolojia, estraga ekonomia no estraga mós sósiu-ekonomia.

Lee Mós: CAC Suspende Kontratu Guarda Florestál Na’in-184

“Lei ne’ebé kontra bandu, ida ne’ebé mak hanesan ema sunu rai, ne’e atitude krime. Kuandu ema ne’ebé mak sunu rai, ita nia guarda florestál kaer toman, tenke informa bá Polísia atu bele bá enkamiña bá Tribunál hodi bele bá hatán, tanba ne’e krime. Bainhira sunu rai maka afeta bá ema nia uma, ema nia uma ne’e motuk hotu ne’e krime,” Fernandino Vieira da Costa hateten bá Hatutan.com, iha Caicoli  foin lalais ne’e.

Advertisement

Sekretáriu Estadu Fernandino Vieira, atualiza katak, durante ne’e Guarda Florestál sira mós halo esforsu maka’as hela. Iha fulan kotuk, membru Guarda Florestál hala’o asaun salvasaun, hodi salva ka tulun labarik estudante sira ne’ebé sei ho idade tinan hitu (7) bainhira fila hosi eskola, iha dalan klaran, rai-fuik, derrepente ema sunu-rai, halo sira halai la di’ak.

“Entaun, labarik sira tama iha laran, sira atu salva aan la di’ak, inan-aman laiha, ita nia guarda florestál sira mak tama iha laran hodi fó salvasaun. Sé momentu ne’e ita nia Guarda Florestál ne’e laiha ne’e bá parese ita-nia alin na’in-rua ne’e bele ahi han,” Fernandino Vieira, haktuir.

Proteza Parke Nasionál Nino Conis Santana

Sekretáriu Estadu mós atualiza katak, polítika Governu nian liuhosi IX Governu Konstitusionál ne’e, planeia ona oinsá mak atu fó protesaun bá rekursu naturál balada fuik no ai-horis sira ne’ebé moris no eziste iha Parke Nasionál Komandante Nino Conis Santana nian, iha Illa Jaco, Suku Tutuala, Postu Administrativu Lautém, munisípiu Lautém.

“Polítika Governu nian oinsá fó protesaun bá Parke Nasionál Nino Conis Santana maka buat ida ne’ebé mak kontra bandu, ne’e ita labele halo. Sé ita halo, ita simu nia konsekuénsia tanba ne’e mak ita sempre fó alerta, informasaun bá ita nian identidade hotu ne’ebé mak moris iha munisipiu Lautém, nomós iha fatin seluk hakarak vizita parke nasionál, tenke kuidadu no labele halo atitude ne’ebé mak hanesan viola ita nian ambientál, viola ita nia natureza,” Fernandino Vieira, afirma.

Advertisement

Nia husu atu labele tesi ai, labele sunu rai, labele kasa animál no labele kasa balada fuik. Ida ne’e mak Lei mós bandu.

Bainhira ema ho identidade ruma mak halo, signifika nia kontra Lei. Tanba ne’e maka Governu ho komunidade iha responsábilidade atu bele kuidadu, fó protesaun bá biodiversidade sira ne’ebé mak iha parke nasionál Nino Conis Santana nian.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Konsellu Ministru Ezonera Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P Elizeu Isaac Fernandes

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Janeiru 2026),  Díli–Konsellu Ministru extra-ordinariu,  Tersa (27/01/2026), aprova  projetu Rezolusaun Governu nian ne’ebé aprezenta hosi Ministru Prezidénsia Konsellu Ministru, Agio Pereira no Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, ne’ebé determina ezonerasaun ba atuál Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu no Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL, EP) , Elizeu Isaac Fernandes.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Lalais Salva RTTL,E.P, SEKOMS Expedito Ximenes: “Ha’u Seidauk Simu Relatóriu”

Published

on

By

Hatutan.com, (23 Janeiru 2026), Díli – Ambiente servisu iha mídia Estatál Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P) iha semana sira ikus ne’e sai preokupadu uitoan.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Diskusaun no “Ezonerasaun” KM Ba Prezidente Inkompativel RTTL,E.P Muda Ba Semana Oin

Published

on

By

Hatutan.com, (21 Janeiru 2026), Díli– Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes, informa reuniaun Konsellu Ministru sira-nian iha Palásiu Governu, Kuarta (21/01/2026), la iha ajenda kona-bá diskusaun no “ezonerasaun” Prezidente Inkompativel Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P), Elizeu Isaac Fernandes, tanba Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana iha hela vizita traballu ba Oé-Cusse.

(more…)

Continue Reading

Trending