Connect with us

Polítika

Bankada FRETILIN Dezafia CAC Halo Investigasaun Bá Projetu Adjudikasaun Emerjénsia iha Mandatu IX Governu Konstitusionál

Published

on

Hatutan.com, (23 Juñu 2025), Díli- Bankada FRETILIN liuhosi sira-nia deklarasaun polítika iha plenária Parlamentu Nasionál, Segunda (23/06/2025),   dezafia Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-siglá portugés) atu halo investigasaun bá projetu emerjénsia ho karater adjudikasaun direta sira ne’ebé promove mandatu iha IX Governu Konstitusionál.

Lee Mós: Projetu Adjudikasaun Direta Estrada Kristu Rei ba Dolok-Oan La Tau Valor Orsamentu iha Kuadru Informasaun

Projetu emerjénsia iha Mota Kasnafar. Foto/Dok

Membru Bankada FRETILIN,  Deputada Maria Anabela Sávio ne’ebé haktuir deklarasaun Polítika Bankada FRETILIN subliña, iha tinan 2024-2025, fundu Infra-estrutura hetan alokasaun millaun  $614 ne’ebé besik metade hosi alokasaun iha tinan fiskál rua ne’e bá de’it programa estrada no ponte sira.  Maske nune’e, partikularmente iha tinan 2024, Governu halo virement (alterasaun orsamentu) hamutuk millaun $126 hosi planu inísiu ne’ebé Parlamentu Nasionál  aprová ona bá  planu seluk.

Iha tinan 2024, Bankada FRETILIN nota ema balu aproveita visita Sua Santidade Papa Francisco mai Timor-Leste hodi dezeña ajudika projetu infra-estrutura nian iha Kapitál Díli n omós iha Munisípiu sira bá kompañia sira balu atu hetan lukru.

Advertisement

“Bankada FRETILIN dezafia CAC  atu investiga dezeñu no ajudikasaun projetu emerjénsia ida ne’ebé nakonu ho manipulasaun bá prinsípiu di’ak sira ne’ebé kontempladu iha Rejime JurídikuAprovisiónamentu (RJA),” Deputada Maria Anabela Sávio sita  deklarasaun poltiká Bankada FRETILIN.

Bankada FRETILIN afirma iha loron 29  Maiu 2025 liubá  komisaun (C)  Espesializada Parlamentu  halo audénsia ho Ministru Obras Públika (MOP),  Ministru Planeamentu no Investimentu Estratejiku (MPIE), Ministru Transporte no Komunikasaun (MTK) no mós Ministra Finansa,Governu aprezenta katak iha projetu emerjénsia ne’ebé iha relasaun ho vizita Sua Santidade Papa Francisco nian ne’ebé Governu dezeña no ajudika ho total valór milaun $17,7.

Infelizmente, Bankada FRETILIN  observa katak maioria hosi projetu emerjénsia hirak ne’e mak laiha kualidade, ne’ebé halo estadu tenke lakon osan, enkuantu kompañia sira, brokér no korruptor sira goja hela moris di’ak hosi povu nia osan.

Iha Tasi-tolu, Bankada FRETILIN fó ezemplu, projetu konstrusaun no instalasaun fasilidade lubuk mak labele aproveita ona ohin loron maske estadu aloka osan ho kustu boot no karun tebes.

Aleinde ne’e, Governu inventa hodi halo projetu sira ne’ebé la’ós urjente hodi sai tiha urjente. Ezemplu ida mak projetu Iluminasaun hosi Fronteira to’o Loes, ne’ebe loloos bele halo tuir regra normal aprovizioánamentu nian, no la presiza tama iha kategória emerjénsia.

Advertisement

Bankada FRETILIN  preokupa tebes ba ajudikasaun sira ne’ebé urjente no la tuir regra aprovizionamentu nian, ne’ebe  ikus mai halo kompañia sira  implementa projetu sira ne’ebé ho osan boot maibe la ho kualidade ka la dura ba tempu naruk.

Bankada FRETILIN durante ne’e móss observa hela dezeñu no ajudikasaun bá projetu infraestrutura lubuk ne’eb Governu ida ne’e fahe ba nia kroni sira, maibé la la’o tuir prosedimentu no padraun di’ak RJA nian.

Iha terrenu FRETILIN hetan informasaun balu katak membru Governu balu nia família mós envolve iha prosesu ajudikasaun ida ne’e.

“Ami espera katak servisu auditória no mós investigasaun sira hosi CAC nian bele bá haree sasán sira ne’e ho seriu atu ita bele kore an hosi mafia projetu sira iha Timor-Leste ne’ebé ikus-ikus ne’e sai buras liu tan,” Deputada membru Bankada FRETILIN ne’e afirma.

Hatán bá kestaun ne’e Vise-Ministru Asuntu Parlamentár Adérito Hugo da Costa hateten Governu fó ona resposta eskrita bá pakote projetu emerjénsia bá preparativu simu Amu Papa Francisco nian vizita iha tinan kotuk.

Advertisement

“Detallu tebes iha eskrita  bele asesu bá dokumentu ne’e, sé karik deputadu sira senti katak iha violasaun kontra ho lei bele haruka dokumentu sira ne’e bá entidade relevante hodi halo investigasaun no prosesu,” Vise-Ministru Asuntu Parlamentár Adérito Hugo hateten.

 Jornalista : Zita Menezes Atraza

 

 

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

SEKOMS Nia Knaar La’ós Tenke Tuituir PM Xanana Nia Viajen Sira

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Abril 2026), Díli– Membru Parlamentu Nasionál husi Bankada FRETILIN,  Antoninho Doutel Sarmento, hateten Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS) Expedito  Dias Ximenes nia servisu ka nia knaar importante mak halo revizaun ba lei komunikasaun sosiál, apoia dezenvolve mídia sira  no fasilita formasaun ba jornalista, la’ós tenke tuituir hela de’it Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão nia viajen sira iha rai laran no rai-li’ur.

(more…)

Continue Reading

Polítika

PGR Avoka Inkéritu Kazu Korrupsaun Sira iha CAC, Xanana Gusmão: Baze Bá Reforma Justisa

Published

on

By

Hatutan.com, (16 Abríl 2026), Díli– Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, hateten dezintendimentu  Komisáriu Komisaun Anti Korrupsaun (CAC-sigla portugés), Rui Pereira dos Santos ho Prokuradór Jerál Repúblika (PGR)  Nelson de Carvalho, baze  bá atu reforma setór Justisa.

(more…)

Continue Reading

Polítika

Buka Dalan Rezolve Dezentendimentu Komisáriu CAC ho PGR

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Abríl 2026), Díli – Ministru Justisa, Sérgio da Costa Hornai, hatete katak sei buka dalan atu rezolve dezentendimentu ne’ebé mosu entre Komisáriu Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla Protugés)  Rui dos Santos Pereira ho Prokuradór Jerál Repúblika (PGR)  Nelson de Carvalho.

(more…)

Continue Reading

Trending