Hatutan.com, (14 Abríl 2026), Díli-Prezidente Konsellu Administrasaun Aeroportu no Navegasaun Timor-Leste (ANATL E.P), Romualdo António da Silva, informa, ANATL sei sosa kilat-manu fó Unidade Patrollamentu Fronteira (UPF) ne’ebé koloka iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato, atu  tiru manu makikit sira ne’ebé semo livre iha pista aeroportu nian.

Lee Mós: Enfrenta Beibeik Bird Strike, Aero Dili Submete Reklamasaun Ofisiál Ba ANATL Foti Asaun Lalais Hasai Manu Sira Semo iha Pista Aeroportu

Aviaun Aero Dili A319 halo hela reparasuan iha Aeroportu Bali hafoin insidente bird strike iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato, Sesta 10 Abríl 2026. Foto/supply

“Insidente bird strike ne’ebé afeta ba aviaun Aero Dili, foin lalais ne’e, ANATL foti desizaun ona, hodi utiliza karreta halo inspesaun ba pista no mós halo monitorizasaun  bá manu no animal sira iha pista aeroportu nian, molok aviaun sira take-off ka landing. Medida seluk mak ANATL sosa kilat-manu hodi fó ba UPF tiru manu sira ne’ebé semo iha pista laran,”  Prezidente Konsellu Administrasaun Aeroportu no Navegasaun Timor-Leste (ANATL E.P) Romualdo António da Silva ba Hatutan.com iha nia knaar fatin, Comoro, Tersa (14/04/2026).

Prezidente ANATL esplika, aviaun atu tun no atu sa’e parte departamentu operasionál nian sei halo inspesaun ba pista molok aviaun ne’e take-off ka molok aviaun ne’e atu landing. Asaun ida ne’e la’ós halo dala ida de’it mais mantein halo nafatin to’o aviaun ne’e semo no aviaun tun ho seguru.

ANATL mós halo ona koordenasaun ho tékniku sira no mós parte Finansas sosa tan fali alarma atu instala iha pista ne’e rasik, alarma iha duni mós ladún di’ak  lian ladún makas, entaun ANATL atu hola fali foun iha pista 08 no 26 no mós iha klaran, atu nune’e, buat ruma tore bele loke alerta lian atu bele duni manu sira ne’e.

ANATL fó ona formasaun ba  Unidade Patrollamentu Fronteira (UPF) hodi sosa kilat manu sira kaer nune’e tiru manu makikit ne’ebé semo iha pista laran.

Nia salienta, enkuantu operasaun ne’e mak manu makikit semo nafatin, entaun sei uza arma atu bele tiru hatauk ka tiru mate atu prevene asidente ka insidente hanesan foin lalais akontese ba aviaun Aero Dili.

“Tanba asidente ne’e ita la espera mais, prontu Aeroportu asume responsabilidade hodi buka meius atu prevene ba oin di’ak liután,” prezidente ANATL ne’e hateten.

Prezidente ANATL haktuir, regra ne’ebé mak iha ANATL sei fó ba UPF maneira uzu arma mézmu arma ne’e ANATL mak sosa maibé sei tau iha postu UPF ne’ebé destaka iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato Comoro buat ruma karik sei kontaktu sira halo atuasaun.

Prezidente Konsellu Administrasaun Aeroportu no Navegasaun Timor-Leste (ANATL E.P) Romualdo António da Silva, hatudu hela modelu kilat-anin ne’ebé ANATL atu sosa fó ba UPF sira tiru manu sira ne’ebé semo iha pista Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato hodi evita insidente bird strike. Foto/Juvinal Cabral dos Santos

“Fulan oin sira ne’e ekipamentu ne’e mai ami sei instala buat tolu  ne’ebé sei uja mak falume, alarma, no kilat manu hodi prevene risku ho akontesimentu balun,” prezidente ANATL afirma.

ANATL konsidera deklarasaun kona-ba insidente foin lalais ba Aero Dili ne’e risku tebes , risku ne’e la’ós ba aviaun de’it mais ba kompania rasik ne’e gastu makas.

“Ami mós akompaña ami intende tanba ne’e mak ami buka meius hamutuk koopera ho Autoridade Aviasaun Sivíl Timor-Leste (AACTL-sigla Portugés) no mós koopera hamutuk ho kompania Aero sira lubuk ida iha ne’e, mais akontesimentu Aero bá duni entaun intensivu ami koordenasaun nafatin. Tanba Aero Dili semo diaria ba Bali nune’e buat sira-ne’e ami komunikasaun nafatin espera fulan Maiu ami instala ona bele asegura operasional,” prezidente ANATL Romualdo António da Silva  haktuir.

Prezidente ANATL haktuir, durante insidente hanesan ne’e akontese dala rua ka dala tolu ona, prevensaun sira halo nafatin mais ida ne’e ambiente natureza ne’ebé la espera, maibé ida ne’ebé mak kondisaun Aeroportuariu.

“Ita nia kondisaun Aeroportuariu mak hanesan ne’e mais ami prevene nafatin espera katak aban bainrua ba futuru di’ak, ekipamentu adekuadu ita instala hotu no ba futuru sai di’ak liután”, Prezidente Konsellu Administrasaun Aeroportu no Navegasaun Timor-Leste (ANATL E.P) Romualdo António da Silva  hateten.

Aero Dili A319 Kontinua Halo Hela Reparasaun iha Denpasar

Dezde insidente bird strike ne’ebé aviaun Aero Dili A319 enfrenta iha Sesta, 10 Abríl 2026, to’o agora sei halo hela reparasuan iha Aeroportu Internasionál Ngurah Rai, Denpasar-Bali, Indonézia.

CEO Aero Dili Lourenço de Oliveira akompaña hela reparasaun aviaun Aero Dili iha Aeroportu Internasionál Ngurah Rai, Denpasar-Bali. Foto/supply

CEO Aero Dili, Lourenço de Oliveira ne’ebé daudaun ne’e akompaña hela reparasaun aviaun Aero Dili  iha Densapr-Bali, informa via telefone ba jornalista sira, katak posivel boot aviaun Aero Dili A319 sei semo fali ba Timor iha Kinta (16/04/2026), tanba daudaun ne’e halo reparasaun ba hadia nia fasilidade balun ne’ebé aat hafoin insidetenti bird strike.

Lourenço de Oliveira informa katak insidente brid strike ba Aero Dili ne’e sofre dala-tolu ona, no ba ida-ne’e mak afeta maka’ás to’o aviaun tenke halo reparasaun  seriu ka maintenance engine  to’o han tempu besik semana ida, Sesta-Kinta (10-16 Abríl 2026), inklui gasta osan boot ba reparasaun.

“Ita lalika atrapalla ba nia gastu maintenance negine tanba iha mundu ne’e iha nia insurance nune’e bainhira invoice maintenance engine nian sai, Aero Dili hatam fali de’it ba ANATL atu bele rembosa gastu sira ne’e tanba ne’e lapsu husi Aeroportu nian ne’ebé la afeta to’o pasajeiru sira-nia vida,” Lourenço de Oliveira informa.

Iha mundu ne’e iha insurance ba Aeroportu Internasionál hotu-hotu, tanba airline sira mós selu Aeroportu, inklui Aero Dili iha nia obrigasaun sempre selu  impostu ka taxa ba landing fee, parking fee  no impostu aeroportu nian, automatikamente aeroportu tenke garante seguransa ba airline sira hotu.

“Impostu ba aeroportu nian hotu ami kumpre no la falla selu, agora serice ne’ebé merese ba ami airline atu hetan husi Governu ka autoridade kompetense sira mak oinsá aviaun tuun no sa’e tenke seguru husi buat hotu-hotu. Agora Gvoernu duni de’it manu husi pista aviaun nian mós la bele ne’e oinsá. Insidente bird strike ne’e fatal no espera bao in la akontese tan tanba se lae, International Civil Aviation Organization (ICAO) bele foti medida ka aplikasaun sansaun ba ita nia aeroportu,” nia tenik.

Jornalista: Juvinal Cabral dos Santos