Connect with us

Polítika

MOE CPLP Konsidera Aktu Eleitorál TL Tuir Prinsípiu Demokrasia

Published

on

Hatutan.com, (20 Abríl 2022), Díli—Misaun Observasaun Eleitorál (MOE), Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (CPLP), konsidera aktu eleitorál iha Timor-Leste (TL) la’o tuir prinsípiu demokrasia no direitu polítiku ne’ebé konsagra ona iha konstituisaun Repúblika Demokrátiku Timor Leste (KRDTL).

Xefe MOE CPLP ne’ebé nu’udár embaixadór Itinerante Repúblika Ángola, José Guerreiro Alves Primo hala’o konferénsia imprensa, iha Novo Turismo, Kuarta (20/04/2020).

Durante iha Timor-Leste MOE CPLP integra membru observadór hamutuk na’in-11 inklui diplomata no tékniku sira ne’ebé indika hosi sekretariadu ezekutivu organizasaun nian.

Lee mós: Pilpres Timor Leste, Ramos-Horta Tetap Unggul

Hosi ekipa membru ne’ebé iha MOE CPLP nia membru sira fahe ba ekipa lima hanesan munisípiu Díli ekipa rua, iha ne’ebé ekipa ida destaka ba iha munisípiu Baucau, ida iha munisípiu Ermera no ekipa ida  seluk destaka ba iha Manatuto.

Advertisement

Hosi ekipa ne’ebé MOE CPLP destaka ba ekipa ne’e observa direta prosesu votasaun iha sentru votasaun hamutuk 74.

MOE CPLP mós servisu hamutuk ho ekipa observadór hosi g7+ nu’udár observadór asosiadu hosi CPLP hodi apoiu halo observasaun ba sentru votasaun hamutuk 10 iha munisipiu Liquiçá.

Totál sentru votasaun ne’ebé MOE CPLP halo observasaun direta hamutuk sentru 84 ne’ebé koresponde eleitór hamutuk 158.722 rejistradus no ekivale ba pursentu 18% númeru eleitór ne’ebé rejista iha eleisaun Prezidensiál segunda volta.

Xefe MOE CPLP ne’ebé nu’udár embaixadór Itinerante Repúblika Ángola, José Guerreiro Alves Primo.

Iha observasaun ne’ebé MOE CPLP hala’o hatudu katak sentru votasaun sira ne’ebé identifikadu hosi órgaun eleitorál sira asesível no iha kondisaun nesesáriu ba funsionamentu no kumpri oráriu abertura no enseramentu.

Prosesu votasaun iha forma organizadu no iha ambiente trankuilidade  no iha ofisiais eleitór ne’ebé aseguraduho efisiénsia no neutralidade ba prosedimentu legál sira ne’ebé previstu no iha esklaresimentu ba eleitór sira. Rejista mós prezensa hosi delegadu sira hosi kandidatu na’in-rua.

“Ami haree katak iha prosesu tomak no aktu eleitorál ne’ebé iha tuir duni prinsípiu demokrátiku no direitu politiku ne’ebé konsagra iha K-RDTL no la’o tuir mós norma eleitorál sira ne’ebé vigora iha  Timor Leste,” Xefe MOE CPLP ne’ebé nu’udár embaixadór Itinerante Repúblika Ángola, José Guerreiro Alves Primo hateten liu hosi konferénsia imprensa, iha Novo Tirusmo, Kuarta (20/04/2020).

Advertisement

MOE CPLP mós konsidera katak partisipasaun sidadaun sira nian iha vida politika nasaun nian tenke hetan asegurasaun liu hosi direitu ba vota no respeita ba igualidade sufrájiu universál no liberdade de espresaun no asosiasaun.

MOE CPLP kongratula autoridade Timor Leste ba realizasaun eleisaun ida kredível, livre no transparante, no sai nu’udár baze ba partisipasaun politika no ezersísiu sidadania no sai mós reforsu ba demokrasia.

MOE CPLP  mos kongratula kompeténsia ne’ebé destaka ba órgaun eleitorál hanesan CNE no STAE hodi organiza no realiza aktu  eleitorál nian iha ko testu pandemia ne’ebé rekere implementasaun medida suplementares rezilénsia ba Covid-19.

MOE CPLP saúda povu RDTL ba forma ezemplár hodi ezerse direitu votu, kontribui ba reforsa demokrasia no Estadu direitu demokrátiku iha país ne’e hodi hametin koezaun internasionál no afirmasaun CPLP nian.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending