Connect with us

Polítika

Governu ho Parseiru Define Prioridade Dezenvolvimentu Seitór Turizmu

Published

on

Hatutan.com, (25 Jullu 2022), Díli—Ministériu Finansas (MF), Ministériu Turizmu, Komérsiu no Indústria (MTKI), no Ministériu Koordenadór Asuntu Ekonómiku (MAKE), parseria ho USAID’s Tourism for All project, realiza workshop kona-bá lista prinsipál projetu Parseria Públiku-Privada (PPP, sigla Inglés) iha setór turizmu.

Ministériu Finansas (MF), Ministériu Turizmu, Komérsiu no Indústria (MTKI), no Ministériu Koordenadór Asuntu Ekonómiku (MAKE), parseria ho USAID’s Tourism for All project, realiza workshop kona-bá lista prinsipál projetu Parseria Públiku-Privada (PPP, sigla Inglés) iha setór turizmu, Ministériu Finansas, Aitarak Laran, Segunda (25/07/2022). Foto/Media MF.

“Objetivu prinsipál maka parte rua atu diskute kona-bá prioridade projetu ho modalidade PPP ba dezenvolvimentu setór turizmu iha Timor-Leste (TL),” Xefe Misaun USAID iha Timor-Leste, Zema Semunegu hateten.

Zema Semunegu  ko sidera Definisaun prioridade seitór turizmu importante tebes atu bele kontribui ba sustentabilidade reseitas ekonomia nasaun ida nian.

Nune’e mós Vise-Ministru Finansas, António Freitas hateten, Workshop ne’e importante tebes ba Parseiru sira atu diskute ho Governu nune’e bele konkorda hamutuk hodi bele avansa ho prioridade  balun ne’ebé sei realiza iha kurtu-prazu ba kontribuisaun reseitas ekonomia Timor-Leste nian.

Advertisement

“Hodi naran Oitavu Governu Konstitusionál, ha’u hakarak hato’o apresiasaun sinseru ba USAID’s Tourism for All Project ne’ebé sempre kolabora ho parte Governu ho sira-nia hanoin di’ak sira atu kontribui ba dezenvolvimentu setór turizmu iha Timor-Leste,’’ nia agradese.

Durante ne’e, tékniku sira hosi liña ministériu relevante servisu hamutuk ona hodi identifika prioridade PPP hamutuk 12 ne’ebé inklui ona iha lista prinsipál ne’ebé presiza diskute entre ministériu relevantes sira molok iha desizaun koletiva atu dezenvolve prioridade hirak ne’e hodi kontribui ba reseitas ekonomia Timor-Leste.

Lista projetu PPP iha setór turizmu mak hanesan: Ataúro Eco-Lodge, Aviasaun Doméstika no Internasionál, Bee-Manas Marobo, Konsesaun Ferry, Prezervasaun Istóriku Prizaun Ai-Pelu, Parke Nasionál Nino Konis Santana, Re-Investimentu Pousada sira no Jestaun, Sítiu Turístiku Ramelau, Sítiu Turístiku Matebian, Sítiu Turístiku One Dollar Beach, Sentru Konvesaun Díli no Sentru Arte no Kultura no ikus liu mak Sistema Bisikleta Públiku iha kapitál Díli.

Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu (PED) 2011-2030 mak baze ba Programa Oitavu Governu Konstitusionál hodi identifika infraestrutura sira hanesan estrada, ponte, bee mo’os no saneamentu, eletrisidade, portu, aeroportu no telekomunikasaun hanesan investimentu estratéjiku. Atu bele alkansa objetivu sira ne’e, PED mós define modalidade ida ba investimentu estratéjiku mak PPP.

Desde tinan 2014, Governu Timor-Leste hahú opta ona modalidade PPP no Ministériu Finansas hahú estabelese ona Unidade PPP, prepara Lejislasaun sira no rekruta funsionáriu ho kapasidade tékniku ba Unidade PPP refere.

Advertisement

Esforsu hirak ne’e hotu atu garantia katak projetu PPP hotu tenke implementa ho kualidade ne’ebé aas hodi bele fó retornu ekonómiku, finanseiru no sosiál ne’ebé di’ak ba Timor-Leste.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending