Connect with us

Ekonomia

ANAPMA Konsidera Konstrajimentu Impase Polítika Implika Gastu OJE

Published

on

Hatutan.com, (16 Setembru 2022), Díli- Koordenadór Téknika Ajénsia Nasionál Planeamentu Monitorizasaun no Avaliasaun (ANAPMA), Brígida Soares, konsidera konstrajimentu impase polítika lori implikasaun boot ba gastu sira Orsamentu Jerál Estadu (OJE) ne’ebé la tuir planu estratéjiku dezenvolvimentu nasionál.

Ajénsia Nasionál Planeamentu Monitorizasaun no Avaliasaun (ANAPMA) enkontru ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, Sesta (16/09/2022). Foto/Elio dos Santos da Costa

ANAPMA entidade Estadu ida ne’ebé tutela direta bá Gabinete Primeiru-Ministru ne’ebé antes ne’e hanesan Unidade Planeamentu Monitorizasaun Avaliasaun (UPMA).

Iha preokupasaun ne’ebé ANAPMA hato’o nota maka reforma ne’ebé la’o hela hanesan ema hotu hatene katak iha situasaun ne’ebé husi mandatu Governu ida bá fali mandatu Governu seluk ne’ebé mak iha mudansa barak, mudansa ida ne’ebé mak Timor-Leste enfrenta daudaun hanesan konstrajamentu impase polítika kontinua la’o, la fó dalan para Governu implementa programa sira la’o ho di’ak tuir planu estratéjiku dezenvolvimentu no mós objetivu dezenvolvimentu sustentavel ne’ebé iha.

 ANAPMA mós nota katak situasaun pandemia global Covid-19 ne’ebé mak akontese, dezastre naturál no inundasaun ne’ebé Timor-Lerste enfrenta, kapasidade sira iha entidade sira ne’ebé ho modelu Orsamentu foun ne’ebé Introdús presiza uza tempu hodi halo kapasitasaun no halo formasaun barak liu tan hodi nune’e ba oin ne’e implementasaun modelu Orsamentu ne’e la’o ho di’ak.

Advertisement

“Ho modelu Orsamentu bazeia bá orsamentu fó dalan bá ANAPMA hodi halo monitorizasaun no fornese informasaun bá ema ne’ebé kaer desizaun sira, atu nune’e, sira foti desizaun bá planu sira iha tinan tuir mai  bazeia duni bá nesesidade ne’ebé mak ita-nia komunidade ka ita-nia povu hasoru iha terrenu,” Brígida Soares hateten bá jornalista sira hafoin hasoru malu ho Xefe Estadu iha Palásiu Prezidensiál, Sesta (16/09/2022).

Koordenadora ne’e hatutan pontu prinsipál ne’ebé mak fahe bá Prezidente Repúblika mak iha tinan 2015 bainhira unidade no Ajénsia ida ne’e harii, ninia serbísu halo mudansa sira ne’ebé mak iha hodi muda hosi orsamentu Input Base bá modelu Orsamentu bazeia bá programa no mós ANAPMA dezenvolve sistema Planeamentu Monitorizasaun Avaliasaun, sistema Informátika ne’ebé bolu dehan dalan bá futuru, hodi  sempre kontrola gastu sira ne’ebé mak  Ministériu sira gastu kada tinan.

Entretantu iha enkontru ne’e, Xefe Estadu apresia tebetebes bá aprezentasaun ne’ebé ANAPMA halo no Xefe Estadu mós husu para reforma no serbísu ne’e kontinua la’o.

Iha fatin hanesan Diretór Jerál Planeamentu Orsamentu Ministériu Finansas, José Alexandre hateten, sorumutuk ho Prezidente Repúblika la’ós ko’alia kona-bá Orsamentu Jerál 2023 nian, maibé atu informa de’it karik hotu-hotu akompaña notísia sira ne’ebé mak sai ona hosi Konsellu Ministru kona-ba proposta projetu Lei Orsamentu 2023 nian aprovadu tiha ona iha loron Kuarta liubá.

“Tuir prazu ne’ebé estabelesidu iha ita-nia lei enkuadramentu Orsamentu Estadu foun ne’e, ba kalendáriu sei aprezenta ba Parlamentu Nasionál iha loron 01 fulan-Outubru tinan ne’e,” José Alexandre hateten.

Advertisement

Jornalista : Vito Salvadór

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomia

Funu Médiu Oriente Fó Impaktu ba Ekonómia no Folin Kombustivél

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Marsu  2026), Díli-Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta hateten funu ne’ebé akontese iha médiu oriente entre Israel-Estadu Unidu Ameriká no Iraun fó impaktu ba ekonomia hotu liuliu  folin kombustivél iha  merkadu mundiál.

(more…)

Continue Reading

Ekonomia

BCTL Apela Ba Públiku Utiliza Moeda Sentavu 200 Tanba Lejitimu no Ofisiál

Published

on

By

Hatutan.com, (13 Marsu  2026), Díli– Banku Sentrál Timor-Leste (BCTL, siglá Portugés) apela ba públiku, liu-liu negosante sira, loja no estasaun kombustível sira, kontinua simu moeda sentavu 200 tanba osan ne’e legal.

(more…)

Continue Reading

Ekonomia

Prezidente Repúblika Husu Governu Tau Osan Hadia Tratór Unidade 16 iha Fatumaka

Published

on

By

Hatutan.com, (05 Marsu 2026), Díli– Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, husu Governu atu hadia tratór tuan unidade 16 iha Fatumaka  hodi suporta  atividade agrikultór sira.

(more…)

Continue Reading

Trending