Hatutan.com, (10 Outubru 2022), Díli- Institute of Bussines (IOB), tinan ne’e, servisu hamutuk ho eskola téknika vokasional no politéknika sira iha Portugál hodi haruka tan estudante 46 bá estuda iha área téknika enjeñeira tuir kursu ne’ebé estudante sira aplika bá.

Reitór IOB ho estudante sira ne’ebé hetan bolsu estudu hasai foto ho PR Ramos-Horta. Foto/Media GPR

Iha Segunda (10/10/2022), IOB lori estudante sira  ne’e bá aprezenta bá Prezidente Repúblika, molok  dezloka  bá Portugál hodi kontinua  sira-nia estudu iha nivel rua; na’in-26 mak iha nivel Ensinu Sekundáriu Tékniku Vokasionál no na’in-20 iha Ensinu Superior iha Institutu Politéknika Gragansa.

Reitór IOB, Pedro Ximenes hateten, to’o agora IOB haruka ona estudante hamutuk 91 bá iha Portugál, dezde 2017 ho total estudante hamutuk na’in-24, husi na’in hirak ne’e agora sira to’o tiha ona Ensinu Superior no lakleur tan sira akaba no sira sei fila mai Timor.

“Ami lori estudante sira ne’e mai aprezenta ba Xefe Estadu hodi rona direita Xefe Estadu nia ideia konkreta balun atu ami bele esplora liu tan, atu nune’e halo nusa ami bele akomoda liu tan estudante sira seluk, hodi hetan edukasaun hanesan sira ne’ebé mak atu ba Portugál ne’e,” Pedro Ximenes hateten.

Prezidente Repúblika fó ideia konkretu ligasaun bá iha Instituisaun balu iha Portugál ne’ebé mak IOB bele kontaktu, hodi nune’e buka maneira hanusá atu bele alarga tan kooperasaun ne’ebé mak IOB iha ona Instituisaun balu iha Portugál.

Sira ne’ebé mak atu ba ne’e iha Nivel Sekundáriu Tékniku Vokasionál bá iha Ensinu Sekundáriu Tékniku Vokasionál Profisionál sira hanesan, EPAS, EPU no mós Mirandela mak hamutuk na’in-26 signifika katak, sira akaba husi Ensinu Báziku 9° Ano, ne’ebé sira bá iha hodi konklui sira nia Ensinu Sekundáriu to’o 12° Ano. Iha tan grupu ida ne’ebé mak sei bá iha Ensinu Superior, ne’e na’in-20, no husi sira ne’e hotu-hotu hamutuk iha ida de’it

Reitór IOB Pedro Ximenes. Foto/Media GPR

“Antes sira ba IOB fó uluk formasaun iha aspetu oi-oin hanesan, Língua Portugés durante fulan neen (6), Literasia, Númerasia, no mós kona-bá aspetu sosiál, kultura ne’ebé mak sira sei enfrenta iha Portugál,”  Pedro Ximenes hateten.

Bolsu estudu iha tamba hetan kooperasaun husi IOB ho instituisaun sira iha Portugál liu husi Governu nia fasilitasaun, maske Governu la kontribui osan, ema termos de finansiamentu, maibé Instituisaun sira iha Portugál ne’ebé fó Bolsa Estudu mós parsiál, signifika sira kobre kustu eskola propina nian.

Inan-aman sira mak sei suporta nafatin kustu moris lor-loron nian. Ne’ebé mak tuir estimativa ka  IOB nia kálkulu ne’e dala ruma €.250 to’o €.300 kada fulan nune’e ba inan aman sira kontinua suporta.

Estudante ne’ebé hetan bolseiru, Faról Pascoal Gomes da Cruz Fernandes hateten antes ne’e nia hetan ona bolsa estudu husi IOB hodi bá estudu iha Portugál iha tinan 2017, no hanesan estudante dahuluk ne’ebé liu usi IOB bá eskola iha Portugál sente di’ak, hatene buat barak iha Portugál dezde ensinu sekundária no agora bá atu kontinua ensinu superiór iha Portugál.

“Kustu moris iha Portugál sente todan uitoan ne’e tuir ha’u nia esperiénsia ne’ebé karik kolega sira bá karik sira bele maneja osan,” Faról Pascoal Gomes da Cruz Fernandes hateten.

Estudante sira sei dezloka bá Portugál  iha loron 16 fulan-Outubru 2022, nune’e sira ne’ebé mak ba ne’e matrikuladu tiha ona iha eskola sira iha Portugál. Ida ne’e la’ós primeira vez mak IOB halo esforsu ida ne’e, maibé IOB halo esforsu dezde kedas tinan 2017.

Jornalista: Vito Salvadór