Connect with us

Edukasaun

IOB Fasilita Bolsa Estudu bá Timoroan 46

Published

on

Hatutan.com, (10 Outubru 2022), Díli- Institute of Bussines (IOB), tinan ne’e, servisu hamutuk ho eskola téknika vokasional no politéknika sira iha Portugál hodi haruka tan estudante 46 bá estuda iha área téknika enjeñeira tuir kursu ne’ebé estudante sira aplika bá.

Reitór IOB ho estudante sira ne’ebé hetan bolsu estudu hasai foto ho PR Ramos-Horta. Foto/Media GPR

Iha Segunda (10/10/2022), IOB lori estudante sira  ne’e bá aprezenta bá Prezidente Repúblika, molok  dezloka  bá Portugál hodi kontinua  sira-nia estudu iha nivel rua; na’in-26 mak iha nivel Ensinu Sekundáriu Tékniku Vokasionál no na’in-20 iha Ensinu Superior iha Institutu Politéknika Gragansa.

Reitór IOB, Pedro Ximenes hateten, to’o agora IOB haruka ona estudante hamutuk 91 bá iha Portugál, dezde 2017 ho total estudante hamutuk na’in-24, husi na’in hirak ne’e agora sira to’o tiha ona Ensinu Superior no lakleur tan sira akaba no sira sei fila mai Timor.

“Ami lori estudante sira ne’e mai aprezenta ba Xefe Estadu hodi rona direita Xefe Estadu nia ideia konkreta balun atu ami bele esplora liu tan, atu nune’e halo nusa ami bele akomoda liu tan estudante sira seluk, hodi hetan edukasaun hanesan sira ne’ebé mak atu ba Portugál ne’e,” Pedro Ximenes hateten.

Advertisement

Prezidente Repúblika fó ideia konkretu ligasaun bá iha Instituisaun balu iha Portugál ne’ebé mak IOB bele kontaktu, hodi nune’e buka maneira hanusá atu bele alarga tan kooperasaun ne’ebé mak IOB iha ona Instituisaun balu iha Portugál.

Sira ne’ebé mak atu ba ne’e iha Nivel Sekundáriu Tékniku Vokasionál bá iha Ensinu Sekundáriu Tékniku Vokasionál Profisionál sira hanesan, EPAS, EPU no mós Mirandela mak hamutuk na’in-26 signifika katak, sira akaba husi Ensinu Báziku 9° Ano, ne’ebé sira bá iha hodi konklui sira nia Ensinu Sekundáriu to’o 12° Ano. Iha tan grupu ida ne’ebé mak sei bá iha Ensinu Superior, ne’e na’in-20, no husi sira ne’e hotu-hotu hamutuk iha ida de’it

Reitór IOB Pedro Ximenes. Foto/Media GPR

“Antes sira ba IOB fó uluk formasaun iha aspetu oi-oin hanesan, Língua Portugés durante fulan neen (6), Literasia, Númerasia, no mós kona-bá aspetu sosiál, kultura ne’ebé mak sira sei enfrenta iha Portugál,”  Pedro Ximenes hateten.

Bolsu estudu iha tamba hetan kooperasaun husi IOB ho instituisaun sira iha Portugál liu husi Governu nia fasilitasaun, maske Governu la kontribui osan, ema termos de finansiamentu, maibé Instituisaun sira iha Portugál ne’ebé fó Bolsa Estudu mós parsiál, signifika sira kobre kustu eskola propina nian.

Inan-aman sira mak sei suporta nafatin kustu moris lor-loron nian. Ne’ebé mak tuir estimativa ka  IOB nia kálkulu ne’e dala ruma €.250 to’o €.300 kada fulan nune’e ba inan aman sira kontinua suporta.

Estudante ne’ebé hetan bolseiru, Faról Pascoal Gomes da Cruz Fernandes hateten antes ne’e nia hetan ona bolsa estudu husi IOB hodi bá estudu iha Portugál iha tinan 2017, no hanesan estudante dahuluk ne’ebé liu usi IOB bá eskola iha Portugál sente di’ak, hatene buat barak iha Portugál dezde ensinu sekundária no agora bá atu kontinua ensinu superiór iha Portugál.

Advertisement

“Kustu moris iha Portugál sente todan uitoan ne’e tuir ha’u nia esperiénsia ne’ebé karik kolega sira bá karik sira bele maneja osan,” Faról Pascoal Gomes da Cruz Fernandes hateten.

Estudante sira sei dezloka bá Portugál  iha loron 16 fulan-Outubru 2022, nune’e sira ne’ebé mak ba ne’e matrikuladu tiha ona iha eskola sira iha Portugál. Ida ne’e la’ós primeira vez mak IOB halo esforsu ida ne’e, maibé IOB halo esforsu dezde kedas tinan 2017.

Jornalista: Vito Salvadór

 

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Governu promove prevensaun moras la hada’et ba estudante ho manorin sira

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Trending