Connect with us

Polítika

Tama ASEAN, Sei Lori Vantazen Ekonómiku bá TL

Published

on

Hatutan.com, (12 Novembru 2022), Díli—Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta konsidera aseitasaun hosi nasaun membru Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) atu simu Timor Leste (TL) nia adezaun, sei lori benefísiu boot ba ekonomia país ne’e iha futuru.

Sekretáriu Jerál ASEAN, Lim Jock Hoi hala’o reuniaun ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta iha sekretariadu ASEAN Jakarta, Kuarta (20/07/2022). Foto/Hatutan.com.

Ramos-Horta hateten asuntu ne’e iha ámbitu komemorasaun loron juventude nasionál no Msakre Santa Cruz 12 Novembru, ba dala-XXXI, iha resintu semitériu Santa Cruz,  Sábadu (12/11/2022).

Lee Mós: BREAKING NEWS: ASEAN Simu Timor-Leste Hanesan Membru Bá Dala-11

Xefe Estadu konsidera notísia di’ak ne’ebé Timor Leste simu iha Sesta (11/11/2022) atu tama ASEAN, ne’e ninia prosesu hahú kedan iha fulan Juñu 1974, bainhira Ramos-Horta bá Jakarta Indonézia hasoru-malu ho Eis Vise Prezidente Indonézia nian Adam Malik ko’alia ho nia iha momentu ne’ebá, esplika ba nia katak, Timor nia mehi hakarak hetan independénsia no kontinua hakarak tama ASEAN iha futuru.

Advertisement

“Jornada ne’e naruk tebe-tebes. Ha’u simu informasaun, ASEAN prontu simu Timor Leste. Signifika, ita nia ekonomia bele haksoit ba oin maka’as. Maibé, primeiru dame no laiha violénsia, segundu estuda,” Ramos-Horta hateten.

Antes ne’e, Estadu Timor Leste liu hosi VIII Governu Konstitusionál hato’o ona deklarasaun offisiál liu hosi konunikadu ba imprensa ne’ebé Hatutan.com asesu iha loron, Sesta (11/11/2022) katak,  Timor-Leste hato’o boas-vindas ba deklarasaun lideransa ASEAN nian kona-bá aplikasaun Timor-Leste nian ba adezaun ba ASEAN atu admite Timor-Leste nu’udár membru bá dala-XI no espera atu servisu hamutuk ho Prezidénsia foun, Repúblika Indonézia.

“Ami haksolok tebes atu kolabora no servisu hamutuk ho Konsellu Koordenadora ASEAN no Sekretariadu ASEAN nian bá preparasaun Roteiru no bá adezaun tomak Timor-Leste nian inklui marka sira ne’ebé identifika ona iha relatóriu misaun sira ho Fact-Finding nian,” komunikadu ne’e haktuir.

Timor Leste mós kontinua husu ba Estadu membru sira ASEAN nian atu fó apoiu tomak ba Timor-Leste iha tinan 2023 hafoin halo preparasaun no adezaun ba Roteiru no relatóriu ba Simeira ASEAN ba dala 42.

Timor Leste rekoñese no agradese asisténsia kontinua no apoiu tomak hosi Estadu membru sira ASEAN nian, liu-liu ba Reinu Kamboja nian ba apoiu no TL nia apresiasaun ba parseiru esternu sira hodi fornese sira-nia kapasitasaun.

Advertisement

Lee Mós:ASEAN Simu Ona Submisaun TL, Ramos-Horta ho Órgaun Soberania Sira Prepara Pré-deklarasaun

Jornalista: Vito Salvadór

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending