Hatutan.com, (24 Novembru 2022), Díli— Inan faluk, Verônica Barreto Xavier iha aldeia Bedois, Suku Kamea, Postu Administrativu, Kristu Rei ne’ebé Tribunàl Distritál Díli (TDD) liu hosi desizaun despeza administrativa haruka sai hosi nia uma, hato’o ninia halerik ba líder istóriku, Kay Rala Xanana Gusmão.

Kondisaun atuál Inan faluk, Verônica Barreto Xavier iha aldeia Bedois, Suku Kamea, Postu Administrativu, Kristu Rei ne’ebé hela iha liur, Kinta (24/11/2022). Foto/Espesial.

Verônica Barreto Xavier hakat to’o rezidénsia lider istóriku, iha Lecidere hodi hato’o ninia halerik kona-bá problema rai ne’ebé nia hasoru iha Kinta (24/11/22) dader tuku 06:00 otl.

Lee Mós: Kronolojia Tribunál Hasai Inan-Faluk Verónica Hosi Uma Camea

Iha Xanana nia oin, inan-faluk ne’e lamenta tebes no konsidera desizaun Tribunál Distritál Díli la justu, tanba tuir istória nia duni mak sai na’in loloos ba rai ne’ebé hahú okupa no hela kedan desde tinan 1985, maibé Tribunal afavor ba Alexandre dos Santos nu’udár autór ne’ebé tenta “hadau” rai no uma.

Rai ho medida 1.500m2 ne’e vítima hahú okupa no hela iha tinan 1985 no rai ne’e rasik entrega direta hosi nia aman haki’ak, “RT-Beremau” (matebian) nu’udár rai-na’in no populasaun no viziñu aldeia Bedois, Suku Kamea, sai sasin moris ba rai no uma ne’e iha tempu naruk.

“Rai ne’e uluk ha’u nia aman hakiak, ‘RT-Beremau’ mak entrega ba ha’u dezde ha’u sei klosan no ha’u hahú hela iha ne’ebá iha tinan 1985 to’o agora. Ha’u ferik ona no rai ne’e ha’u nian. Ema barak iha Bedois mak sai sasin. Agora halo nusa mak Alexandre dos Santos mai hela ikus, dehan fali rai ne’e ninian. Tanba ne’e ha’u la simu desizaun Tribunál hodi mai hasoru Maun Xanana buka ajuda, hau hakarak hetan duni hau nia direitu,” Verônica hateten iha Xanana nia oin.

Iha Xanana nia oin, inan-faluk ne’e ko’alia ho tanis tanba kuaze seman ida resin ona mak nia hela de’it iha udan laran, no sasan bokon hotu.

Buat ne’ebé halo inan-faluk ne’e la hakmatek maka, ninia beioan ne’ebé foin moris seidauk to’o fulan ida toba iha lona okos.

“Lei ne’e kuitadu tebes halo ema kbiit laek sira hatun no ema sala sira hasa’e fali. Ha’u osan laiha no la iha kbiit tebes hasoru justisa,” nia koa’lia ho matan been.

Inan faluk, Verônica Barreto Xavier iha aldeia Bedois, Suku Kamea, Postu Administrativu, Kristu Rei ne’ebé Tribunàl Distritál Díli (TDD) liu hosi desizaun despeza administrativa haruka sai hosi nia uma, hato’o ninia halerik ba líder istóriku, Kay Rala Xanana Gusmão, Kinta (24/11/2022). Foto/Espesial.

Rona tiha preokupasaun ne’e, Xanana Gusmão kontaktu kedan advogadu privadu, Miguel Faria hodi rekolla faktus hotu no halo analiza ba desizaun Tribunál nia atu bele ajuda buka solusaun.

Miguel Faria sei rekolla evidénsia sira no sei koordena ho autoridade suku no sasin importante sira hodi halo rekursu hasoru desizaun Tribunál nian.

“Hanesan advogadu privadu sei rekolla evidénsia sira, depois sei rona sasin sira hotu hodi aprezenta hikas evidénsia foun ba Tribunál nu’udár rekursu úniku hodi Tribunál bele tetu no haree fila-fali prosesu sira tuir faktus hirak ne’e,” Miguel Faria hateten.

Tuir planu, iha tempu besik advogadu Miguel Faria sei aprezenta hikan provas foun ba Tribunál Distritál Díli.

Hafoin orienta Advogadu ne’e, iha dader ne’e kedan kuaze tuku 11:00 Kay Rala Xanana Gusmão ba to’o kedan inan-faluk ne’e ninia hela fatin atuál iha suku Kamea hodi haree direta kondisaun ne’ebé hasoru daudaun.

Antes ne’e Tribunál Distritál Dili liu hosi despaixu ho NUC:0245/15.CVTDD-A haruka karta ba autoridade Suku Kamea no familia sira atu bele kolabora ho desizaun (Acção de Despejo) Tribunál Distritál Díli.

Pedidu ka karta ofisiál ne’e aprezenta hosi autór Alexandre dos Santos ho konteúdu husu bá inan-faluk Verónica Barreto ho nia família, atu kolabora ho autoridade judisiál tanba iha Sesta (11/11/2022) tuku 09:00 dader otl, TDD konjunta ho membru PNTL, tenke tun bá halo eviksaun ka hasai obrigatóriu ema ho sasán sira hosi sira-nia uma-hela-fatin.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres