Connect with us

Edukasaun

JPIC Husu Sidadaun Hotu Moris Tuir Prinsípiu Fraternidade Umana

Published

on

Hatutan.com, (31 Janeiru 2023), Díli- Konferénsia Espiskopál Timorense (CET, sigla portugés), liuhosi Komisaun Nasionál Justisa, Pás no Integridade Kriasaun (JPIC, sigla portugés), husu atu sarani no sidadaun sira nafatin kaer metin bá prinsípiu Fraternidade Umana hodi moris hanesan maun-alin hodi kontinua sai hanesan masin no roman bá sosiedade.

Lee Mós : Timoroan Tenke Sai “Masin” Fraternidade Umana

Komisaun Nasionál Justisa, Pás no Integridade Kriasaun (JPIC, sigla portugés). Foto/Elio dos Santos da Costa

Diretór Programa Edukasaun no Sidadania JPIC, Pe. Domingos Soares “Maubere” hateten, ohin komisaun Nasionál Justisa, Pás no Integridade Kriasaun mai hasoru malu ho Prezidente Repúblika hodi ko’alia kona-bá parseria Igreja no Estadu, liu-liu oinsa atu kontinua hametin prinsípiu Fraternidade Umana iha sosiedade nia moris.

Ko’alia kona-bá Fraternidade Umana ne’e nu’udar kna’ar Igreja nian atu hala’o, fraternidade umana katak hotu-hotu moris hanesan maun-alin tanba hotu-hotu mesak Maromak nia oan, tan ne’e hadomi Maromak no hadomi ema seluk.

Advertisement

“Importante atu hotu-hotu hanoin no refleta hikas sentidu loloos hosi fraternidade umana, tanba konflitu barak demais ne’ebé ema maun-alin de’it mak halo at bá malu, estraga malu entaun oinsá mak ita atu hala’o hodi fila fali bá ita nia abut sira, ba ita nia kultura hodi hanoin ita mesak Timoroan, ita mesak sarani no iha Igreja mak ita nia uma lisan boot hotu-hotu tenke hakbesil iha ne’eba no husi ne’e mak ita tama ba iha sosiadade hanesan masin no naroman,” Padre Domingos Soares “Maubere” bá jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál, Tersa (31/01/2023).

Ko’alia kona-bá fraternidade umana no moris hakmatek buat importante mak justisa, ema dala barak la komprende malu, la rona malu tanba justisa ne’e laiha no dala ruma ema nia moris la fó importánsia ba valor sira ne’ebé fó influénsia direita ba ema nia moris ne’e rasik.

“Fraternidade Umana ne’e doutrina Igreja nian tanba ne’e hotu-hotu tenke haree malu hanesan maun-alin no hotu-hotu Maromak nia oan liu hosi fiar ne’ebé iha,” Padre Domingos Maubere tenik.

Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta fó sujestaun atu oinsá mak Igreja fó resposta uitoan bá arte-marsiál sira, bá joven sira no okupa joven sira ho aktividade uma kreda nian, oinsá Igreja mós bele iha Peace Corp ne’ebé bele bá hela iha populasaun nia leet hodi aprende no tulun sosiadade ida ne’e.

Xefe Estadu mós husu atu iha formasaun morál, rona malu no aprende nafatin, atu hosi formasaun morál ne’ebé ema simu hosi família, eskola, sosiedade no Igreja bele sai sasukat ida atu resolve problema sira, liu-liu liga ho atetude ema nian.

Advertisement

Iha sorumutu ne’e, Prezidente Repúblika ho JPIC nasionál ko’alia mós pontu ida importante kona-bá eleisaun ne’ebé sei mai, tanba komisaun justisa no pás mós iha kna’ar importante atu bele ajuda povu hodi bele oinsá hili didi’ak lideransa sira.

Prezidente Repúblika iha nia deklarasaun antes mós husu atu partidu ida-idak aprejenta nia programa durante kampañia ba eleisaun parlamentár atu nune’e programa sira ne’ebé aprejenta hatudu momoos objetivu ba povu ne’e ninia di’ak no oinsá estratéjia polítika husi partidu polítiku sira atu resolve problema sira ne’ebé povu infrenta.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Governu promove prevensaun moras la hada’et ba estudante ho manorin sira

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Trending