Connect with us

Polítika

KHUNTO Konsidera CNRT ho FRETILIN Binga-Malu bá Eleisaun Komisáriu CAC

Published

on

Hatutan.com, (18 Outubru 2023), Díli—Bankada  KHUNTO (Kmanek Haburas Unidade Nasionál Timor Oan) iha Parlamentu Nasionál konsidera Bankada CNRT ho FRETILIN binga-malu hela iha prosesu atu halo eleisaun bá komisáriu Komisaun Anti Korrupsaun (CAC, sigla portugés).

Lee Mós: CNRT ho FRETILIN iha Ona Entendimentu bá Kandidatu Komisáriu CAC Ida

Kandidatu Komiisáriu CAC, Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai ho Rui Pereira dos Santos. Foto/repro.

Membru PN hosi Bankada KHUNTO, Luis Roberto da Silva  akresenta katak Bankada KUNTO nia haree bá komisáriu CAC ne’ebé to’o ohin loron sei pendenti hela tanba de’it CNRT ho FRETILIN seidauk iha konsensu no ida-ne’e prezudika tebes funsionamentu nornal servisu CAC nian hanesan órgaun independente bá servisu prevensaun no kombate korrupsaun iha Timor-Leste.

Deputadu Luis Roberto da Silva  bá jornalista sira iha sala Bankada KHUNTO, Kuarta (18/10/2023), hatan tanba Bankada  CNRT ho FRETILIN seidauk iha konsensu atu avansa ba eleisaun komisáriu foun CAC nian, hatudu hela katak CNRT ho FRETILIN la sériu atu kontribui bá prevensaun no kombaté korrupsaun iha país ida-ne’e.

Advertisement

“Kuandu ita haree bá sira-nia implementasaun sira dada kleur demais signifika katak sira-nia seriedade bá ida-ne’e laiha tuir bankada kiik sira nia haree,  sé sira haree komisáriu importante no di’ak duni bá rai ida-ne’e entaun sira nia seriedade polítiku tenke iha. Sé sira nia politíku laiha maka komesa husi VIII Governu Konstituionál no IX Governu Konstituionál ne’e mós seidauk estabelese komisáriu CAC ne’e tanba saidá? hakarak ida de’it maka ukun para atu foti tomak tiha de’it ne’e labele,” Deputadu Luis Roberto  hateten.

Komisáriu CAC ne’e proposta tenke mai husi Governu no lejitimidade ne’e maiória absolutamemte hosi Parlamentu Nasionál (PN) rasik, maibé politikamente Parlamentu Nasionál (PN) tuir Bankada KHUNTO nia haree bá partidu boot rua CNRT ho FRETILIN  sira-nia negosiasaun politíka dalaruma  la han malu.

“Ami lahatene tanba saidá ita bele dehan katak sira sei binga malu tanba uluk VIII Governu, ami nia Governu momentu sira haruka kandidatu ida mai mós CNRT la fó ulun, membru Bankada CNRT abandona PN hela de’it depois la prienxe korum plenária  depois enkontru mós sira la fó ulun, entaun karik ida-ne’e maka maluk sira Bankada FRETILIN hanoin fali ida-ne’e,” Luis Roberto hateten.

Partidu KHUNTO hakarak ezizi maka funsionamentu CAC  nune’e Timoroan sé de’it maka Governu nomeia mai presiza apoiu hotu importante maka figura ne’e servisu ho responsavél no imparsiál

Iha parte seluk Xefe Bankada PD, António da Conceição mós hatutan katak loos autór prinsipál bá iha instituisaun Comissão Anti-Corrupcão (CAC) ne’e importante. Maibe, to’o agora eidauk konsege nomeia tanba seidauk iha konsensu entre CNRT ho FRETILIN.

Advertisement

“Ha’u hanoin buat importante ne’ebé ita Parlamentu Nasionál (PN) hakarak atu haree hela ne’e maka konsensu ne’e para ita haree katak figura ida ne’ebá bá la’ós grupu ida ninian, maibé tenke  figura ida-ne’e konsensuál iha parlamentu  politikamente i fó kompeténsia ida-ne’e bá nia atu halo funsaun ida-ne’e,” Deputadu António da Conceição esplika.

Konsellu Ministru (KM) liuhosi proposta Primeiru-Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão submete ona bá PN naran kandidatu na’in-rua bá PN atu nomiea ka hili. Figura ka kandidatu na’in- rua ne’e mak Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai ho Rui Pereira dos Santos.

Jornalista Estajiária : Zita Menezes

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending