Connect with us

Edukasaun

Polémika Konstrusaun Eskola Cesar Maulaka, Autoridade Letefoho Entrega bá ME Buka Solusaun

Published

on

Hatutan.com, (08 Novembru 2023), Díli—Polémika konstrusaun bá edifísiu eskola Cesar Maulaka iha suku Haupu, postu administrativu Letefoho, autoridade lokál entrega hikas bá Ministra Edukasaun (ME), Dulce de Jesus atu buka solusaun.

Xefe Suku Haupu, Eusebio Alcino Maia ho Admintradór Postu-Administrativu Letefoho, António Manuel Soares. Foto: Tomé da Silva.

Xefe Suku Haupu, Eusebio Alcino Maia esplika, edifísiu foun eskola Cesar Maulaka ne’e bainhira harii iha tinan 2021, iha duni problema oitan entre autoridade lokál, parte Ministériu Edukasaun no mós Ministériu Obras Públika inklui na’in bá rai.

Lee Mós: Polémika Rai Konstrusaun Eskola Cesar Maulaka, Administradór Letefoho Husu MOP-MEJD Foti Desizaun

Nia dehan, dezentendimentu primeiru ne’e tanba laiha koordenasaun, enkunatu fatin ne’ebé Ministériu Edukasaun utiliza hodi harii edifísiu eskola ne’e kondideradu hanesan fatin sentru bá Letefoho tomak, liuliu bá suku 8 ne’ebé iha.

Advertisement

Jornalista Hatutan.com Zita Menezes hala’o entrevista ho Xefe Suku Haupu, Eusebio Alcino Maia. Foto: Tomé da Silva.

Autoridade lokál ne’e hatutan, maioria komunidade, liuliu xefe suku na’in-ualu la konkorda atu harii edifísiu eskola iha fatin ne’e tanba fatin ne’e sai sentru bá Letefoho tomak atu utiliza bá kualkér atividade, hanesan komemorasaun loron nasionál ruma hanesan Proklamasaun Unilaterál Indepedénsia  28 Novembru, no loron nasionál sira seluk, úniku fatin ida-ne’e mak bele akumula populasaun  hotu hosi suku 8 ne’e rasik no laiha tán fatin seluk.

Ho ida-ne’e maka xefe suku na’in-ualu asina no hato’o karta lamentasaun ida bá parte autoridade Munisípiu Ermera no parte Ministériu Edukasaun iha momentu ne’ebá, maibé laiha solusaun ruma.

“Konteúdu karta ne’e katak, ami la konkorda duni atu harii edifísiu eskola Cesar Maulaka iha fatin ne’e no to’o agora mós hanesan autoridade lokál kontinua la konkorda atu harii eskola iha fatin ne’e. Maski nune’e, edifísiu eskola ne’e harii ona entaun ida-ne’e ami entrega hikas bá Ministériu Edukasaun no parte Autóridade Terras Propriedade atu muda ka la muda ne’e desizaun iha parte hirak ne’e nai lima,” Eusébio Alcino Maia hateten bá Hatutan.com, iha CCD, foin lalais ne’e.

Edifísiu Eskola Sekundáriu Jerál, Cesar Maulaka Letefoho ne’ebé kontrusaun atinji ona 95%, maibé sei iha disputa. Foto/Cipriano Colo.

Nia mós haree katak, maski seidauk inaugura maibé estudante sira utiliza ona edifísiu foun ne’e hodi hala’o prossesu aprendizazen, no autoridade lokál ne’e fó fiar bá parte Ministériu Edukasaun ho Sekretária Estadu Terras no Propriedade (SETP).

Iha fatin hanesan, Admintradór Postu-Administrativu Letefoho, António Manuel Soares rekoñese katak, antes ne’e iha duni dezafiu bá espasu atu harii edifísiu foun eskola Sekundária Cesar Maulaka maibé oras ne’e utiliza ona bá prosesu aprendizazen tanba plaka inaugurasaun ne’e Eis Ministru Edukasaun Armindo Maia mak asina no hatuur ona iha eskola refere. 

Edifísiu Eskola Sekundáriu Jerál, Cesar Maulaka Letefoho. Foto/Cipriano Colo.

“Momentu halo inaugurasaun ne’e VIII Governu la halo iha fatin eskola nian maibé inaugura de’it iha munisípiu no data hau la fixa maibé iha Marsu 2023. Sira asina plaka iha munisípiu no inaugura simbolikamente hafoin lori plaka bá monta iha eskola Cesar Maulaka no autoriza atu utiliza bá prossesu aprendizazem,” nia esplika.

Tuir António Manuel Soares katak, agora daudaun estudante sira uza ona edifisiu eskola ne’e tanba kompañia mós entrega ona xave ho sala neen.

Lee Mós: Polémika Konstrusaun Eskola Cesar Maulaka, MEJD La Koordena ho Diresaun Terras no Propriedade Ermera

Advertisement

Jornalista Estajiária: Zita Menezes

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Edukasaun

Estudante ne’ebé konkore ba ezame nasionál tenki iha dukumentu kompletu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes (more…)

Continue Reading

Edukasaun

UNHAS Atribui Grau Doutor Honoris Causa Ba Xanana Gusmão

Published

on

By

Hatutan.com, (05 Setembru 2026), Makasar— Universidade Hasanuddin (UNHAS), Indonézia, atribui títulu akadémiku Doutor Honoris Causa ba Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, nu’udár  rekoñesimentu bá nia lideransa no kontribuisaun iha prosesu harii no dezenvolve Timor-Leste, liu-liu hosi períodu konflitu bá faze harii Estadu, demokrasia no estabilidade.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending