Connect with us

Justisa & Krime

Governu Tenke Implementa Ona Lei Organizasaun Judisiáriu

Published

on

Hatutan.com, (04 Dezembru 2024), Díli-Jurista Timoroan, Sergio Dias Quintas, husu Governu atu hahú implementa ona Lei Organizasaun Judisiáriu (LOJ) hodi bele hakbesik justisa bá povu.

Lee Mós: JSMP Husu Prezidente Repúblika Halo Fiskalizasaun Preventiva-Abstrata bá Lei Organizasaun Judisiária

Iha Lei Organizasaun Judisiáriu ne’e, esplika klaramente kona-bá estabelesimentu ka atu harii edifísiu sira Tribunál nian bá munisipiu hothotu iha territóriu nasionál.

Advertisement

Jurista Timoroan, Sergio Dias Quintas. Foto/Rogério Pereira Cárceres

Sergio Quintas observa katak, durante ne’e lei organizasaun judisiáira implementa sorin balu de’it tanba estabelesimentu iha tribunál iha munisipiu sira ne’e to’o agora la realiza.

Nia fó ezemplu kona-bá atu kria Supremu Tribunál Justisa de’it mós seidauk. Ne’e mak, sai dezafiu boot ida no espera katak iha 2024 Governu bele implementa ona lei organizasaun judisiáriu.

“Sé lei organizasaun judisiáriu ne’e la implementa ho didi’ak, sei afeta mós bá buat ida justisa bá ema hotu, tanba populasaun ki’ik iha área remota sira ne’e, sira nian dezlokasaun mai iha munisípiu mós presija tenke osan, transporte, ne’ebé sira, ita konsidera hanesan justisa ne’ebé ladun efisiente no efikáz bá sira,” Jurista Sergio Quintas, hateten bá jornalista sira iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID), Mandarin-Díli, Kinta (04/01/2023).

Sergio Quintas konsidera katak, implementasaun bá lei organizasaun judisiária ne’e importante no agora númeru rekursu Juízes ne’ebé mak iha ona ne’e, sé bele, Governu komesa rezolve fazeadamente hodi kria kondisaun.

Sé lei organizasaun judisiáriu ne’e mak governu liuhosi Ministériu Justisa mak la implementa, tuir Quintas, ‘sistema no lala’ok’ justisa iha rai-laran ne’e sei la la’o efetivu no másimu.

“Ida tán maka iha ona buat ida área sívil, área krime, área bá tribunál das kontas, tribunais de menóres, ne’ebé, iha espesifikasaun ne’e klaru tiha ona. Ne’ebé, lei organizasaun judisiáriu ne’e, tuir ha’u nia haree kapás,” tenik nia.

Advertisement

To’o ohin loron, Timor-Leste foin eziste Tribunál iha munisípiu haat. Tribunál Judisial Primeira Instánsia nian, ida iha duni Díli, ida iha Baucau, Suai no Maliana.

“Implementasaun bá lei organizasaun judisiária foun ida ne’e-ne’e, importante tebes. Ida maka bele lori justisa ne’e hakbesik bá ita nia populasaun simples sira. Tanba saida, estabelesimentu Tribunál ne’e bá munisipiu hotu,” Sergio Qujintas hateten.

Reforma Setór Justisa

Kona-bá reforma iha setór justisa, Jurista Timoroan ne’e dehan, hanesan Jurista ne’ebé mak prátika direitu, dala-barak iha Tribunál, liafuan ida reforma iha setór justisa ne’e, nia ladun aseita.

Tuir Quintas, sé temi liafuan reforma, signifika tenke hadi’a buat barak. Tanba ne’e, nia sujere Governu atu uza de’it termu ka liafuan fortalesementu bá setór justisa.

Advertisement

“Nusá mak la dehan katak, fortalesimentu bá setór justisa? ne’e di’ak liu. Sé ita reforma setór justisa, katak, buat barak mak sei la di’ak. Ne’e atu reforma hosi parte ne’ebé? ne’e tenke liuhosi diagnóstika ida hodi hatene katak, reforma ne’e, hahú hosi ida ne’ebé,” nia kestiona.

Maske nune’e, nia mós fiar katak, ho komisaun ida ne’ebé Governu kria ona atu halo reforma iha setór justisa ne’e, dadauk ne’e hela prosesu diagnóstika, ekipa ida ne’e bele identifika, maizumenus reforma ne’e iha parte ida ne’ebé.

Sergio Dias Quintas, observa katak progresu setór justisa TL nian ne’ebé la’o iha tinan 2023 liubá, hatudu iha mudansa. Mudansa katak, liu-liu númeru operadór justisa, tantu Munistériu Públiku, Defensór, Juiz, agora sira balu tuir hela kursu iha sentru formasaun judisiáriu.

“Ne’ebé, sira agora, purvolta  50 itál, sira termina tiha ona sira nian kursu teória, ne’ebé, agora sira tuir hela estájiu. Ita espera katak, tinan ida, rua tán mai ne’e, ita komesa konsolida rekursu umanu iha setór justisa,” nia hateten.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Justisa & Krime

Ohin, Suspeitu Na’in-90 Kazu Scam Call Centre Ulmera no Comoro Submete Ba Interogasaun Dahuluk iha Tribunál

Published

on

By

Hatutan.com, (16 Jullu 2026) Díli-Porta-vós Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Superintendente-Xefe Polísia, João Belo dos Reis, informa, Kinta ohin, (16/07/2026), sei submete suspeitu na’in-90  ba julgamentu interogasaun dahuluk iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID).

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Advogadu Kontesta Detensaun “Ilegál” PCIC Hasoru Xinés Na’in-tolu Ne’ebé Hela iha Eis-Minitru Rui Gomes Nia Rezidénsia

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Julu 2026), Díli – Advogadu privadu  José Pedro Camões, submete rekursu Habeas Corpus bá Tribunál Rekursu (TR)  hodi kontesta detensaun  ne’ebé nia parte konsidera “illegal” husi Polísia  Sientífiku Investigasaun Kriminál (PCIC- sigla-portugés) bá Xinés na’in-tolu (3) ne’ebé toba ka hela  iha rejidénsia  privadu eis-Ministru Finansa Rui Gomes nian  iha Fomento II, Díli.

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Parte Sira Involve Fasilita Jet Privadu Aterra iha AIPNL, PDHJ Husu Autoridade Kompetente Halo Investigasaun Sériu

Published

on

By

Hatutan.com, (14 Jullu 2026) Díli-Provedór Direitus Humanos no Justisa (PDHJ), Virgílio da Silva Guterres “Lamukan” husu  Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Polísia Sientífika Investigasaun Kriminál (PCIC -Sigla Portugés)  ho Ministériu Públiku (MP) atu halo investigasaun  sériu, labele ‘Pilih kasih’ ba   parte sira envolve iha polémika aterra jet privadu ho tipu Cessna  Citation 700 Longitude (C700) iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato (AIPNL), Kuarta, 01 Jullu 2026.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending