Connect with us

Edukasaun

Kandidatu Profesór 13,021 Partisipa Ezame iha CFP

Published

on

Hatutan.com, (15 Marsu 2024), Díli-Kandidatu profesór 13,021, Sesta (15/03/2024), partisipa iha ezame ka teste eletrónika iha Komisaun Funsaun Públiku (CFP).

Lee Mós: PN Fó Tempu Fulan-Ida Bá CFP ho ME Rezolve Eis-Profesór Kontratadu Sira-Nia Problema

Kanddiatu profesór sira na’in-13,021 Partisipa Teste Eletróniku Hosi CFP, Sesta (15/03/2024). Foto/Elio dos Santos da Costa

Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, ne’ebé halo abertura bá  teste ne’e husu  bá kandidatu profesór 13,021 atu haka’as aan liuhosi estuda, nune’e bele pasa iha teste eletróniku ne’ebé fasilita hosi CFP.

Xanana konsidera prosesu teste eletróniku ne’ebé fasilita hosi CFP ne’e, sistema ida di’ak tebtebes, tanba ida ne’e, nia hato’o kongratulasaun bá dirijente CFP ho nia funsionáriu hotu ne’ebé konsege harii duni sistema ida ne’ebé kredível no povu tomak haree dehan loos duni.

Advertisement

“Nia liu, tanba merese. Nia la liu, tanba nia tenke prepara aan di’ak liután, para bá fali teste foun,” Xanana afirma.

Xanana dehan, karik, profesór sira simu osan, ema fó netik hahan ruma atu sira bá protesta, bele simu nafatin bá. Maibé, mós husu atu prepara aan bá teste sira seluk, tanba edukasaun rasik mós presiza hadi’a nafatin sistema, tanba iha área rurál labarik sira la konsege bá eskola, dook hosi vila.

“Inan-aman terus tebtebes lori sira bá vila, hela iha ne’ebé? tenke loke, loke kondisaun sira ne’e besik iha área rurál, iha aldeia sira ne’ebé dook, hodi labarik sira bele bá eskola. Atu labarik sira bá eskola, tenke tau profesór ne’ebé kualifikadus bá iha ne’ebá. Tenke halo nia uma iha eskola sorin,” Xanana hateten.

Xanana afirma, problema edukasaun la’ós problema fó servisu bá ema, mas, problema profesór, problema ida ne’ebé lori ema hotu atu hanoin, katak, sei prepara didi’ak Timoroan sira hahú hosi ki’ik, iha futuru, Timor sei la’o di’ak liu agora no tenke di’ak liu.

“Ne’e-duni, sira ne’ebé la liu karik, lalika lakon esperansa, sei iha nafatin. Husu bá profesór sira para haka’as aan nafatin bá. Sé maka liu karik, labele kontente tanba hetan ona osan, kontente tanba, bele tama ona iha misaun ida  importante tebetebes eduka ita nia oan sira,” Xanana fó hanoin.

Advertisement

Iha  mandatu IX Governu konstitusionál ninia programa, problema boot iha aspetu sosial maka, hadi’a kualidade edukasaun, aumenta númeru bá profesór sira ne’ebé hanorin ho di’ak labarik sira hosi kedas hahú bá to’o iha universidade.

Iha setór saúde nian, tuir Xanana mós hanesan, atu trata didi’ak, hadi’a kualidade, kbi’it, doutóres no emfermeirus sira nian, nomós kria kondisoens para bá kedas, asiste kedas iha kraik ne’ebá.

PM Xanana dehan, atu evita kazuál ne’ebé atu manán ona eleisaun mak kazuál tama, rihun bá rihun arbiru, PAAS (Pessoál Apoiu Administrasaun Suku), dehan prontu atu servisu rihun bá rihun arbiru, governu iha sistema ida.

Ministra Edukasaun (ME), Dulce de Jesus, informa, matéria sira ne’e iha jerál depois iha matéria espesífiku hanesan lingua portugés, lingua inglés, lingua tétum, matemátika, istória, jeográfia, no siénsias naturaias.

“Tuir bolsa de kandiatus ne’e, presiza iha bolsa ne’e iha 2,400 pessoas, sei halo kolokasaun bá mill pesoas ka iha inísiu depois sei fó kontinuasaun,” dehan Dulce de Jesus.

Advertisement

Prezidente CFP, Agostinho Letêncio de Deus, esplika, konkursu públiku ho teste eletróniku bá bolsa de kandidatu professores sira nian ne’e, hahú hosi prosesu aplikasaun bá vaga bolsa de kandidatu dos professóres ne’ebé hamutuk 14,152 mak aplika.

Hosi totál ida ne’e, aplikante sira ne’ebé admitidu bá teste eskrita eletróniku, hamutuk 13,021, iha teste ida ne’e, númeru dominante mak feto ho totál 7924, no mane 5097. Maibé, iha mós totál aplikante ne’ebé la admitidu, ho totál 1131, ne’ebé kompostu hosi feto 677, no mane 453.

Agostinho Letêncio dehan, seremónia teste eletróniku ida ne’e nu’udár rezultadu esforsu XI Governu Konstitusionál, liuhosi Ministériu Edukasaun, CFP no akompaña hosi Sosiedade Sívil, liuhosi partisipasaun organizasaun BELUN, ne’ebé mak ohin, foin bá dala-uluk, konsege realiza konkursu públiku de rekrutamentu dahuluk nian bá professóres dezde Restaurasaun Independénsia 20 Maiu 2002.

Teste ne’e sei hala’o hosi loron segunda to’o sábadu, razaun hala’o iha sábadu, tanba iha data lubuk ida mak ne’ebé tenke ferias, hanesan loron 10 Abríl, loron Idul Fitri, no loron 27, 28, 29, 30 no loron 01, loron salvasaun Páskoa, ne’ebé automátikamente ita sei ferias.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Edukasaun

Estudante ne’ebé konkore ba ezame nasionál tenki iha dukumentu kompletu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes (more…)

Continue Reading

Trending