Connect with us

Nasionál

Halo Interferénsia bá Redasaun RTTL,E.P, SEKOMS Hamoe Aan Rasik

Published

on

Hatutan.com, (30 Agostu 2024), Díli—Diretór Ezekutivu Luta Hamutuk, José Alves da Costa, konsidera intervensaun ka interferénsia Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes  nian bá sala redasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P) hatudu SEKOMS halo moe aan rasik no halo moe mós entidade mídia nasionál.  

Lee Mós: Levantamentu Conselho de Imprensa: SEKOMS Expedito Dias Ximenes Halo Duni Interferénsia bá Redasaun RTTL,E.P

Diretór ezekutivu Luta Hamutuk, José Alves da Costa. Foto/Lazaro Pereira Quefi

José Alves da Costa  hateten, maske RTTL,E.P ne’e órgaun Estadu ne’ebé administrativamente tutela bá Governu liuhusi SEKOMS, maibé  natureza redasaun RTTL,E.P hanesan mídia iha nia  independénsia rasik atu labele iha intervensaun husi podér polítika no podér ekonómika tuir lei hateten. Nune’e, ho interferénsia ka intervensaun SEKOMS Expedito Dias Ximenes nian ne’e la’ós tanba neglijensia maibé puramente intensionál hodi tau ses tiha interese sira ne’ebé garante iha Konstituisaun RDTL kona-bá liberdade imprensa no Lei Komunikasaun Sosiál ne’ebé SEKOMs rasik mak hanesna autor bá prodús Lei ne’e.

“Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SECOMS) Expedito Dias Ximenes ne’e mós nia uluk servisu iha mídia ne’e tinan barak dezde Timor-Leste sei hanesan provínsia bá dala-27 husi NKRI (Negara Kesatuan Republik Indonesia) agora nia hetan tiha kargu SEKOMS iha Governu  da-9 ne’e, bá viola tiha fali prinsípiu sira ne’ebé uluk nia defende katak jornalista ho redasaun mídia sira tenke sees husi intervensaun podér polítika ho podér ekonómika.

Advertisement

“Hahalok ida ne’e halo ha’u la komprende, ha’u husu ba polítiku na’in sira atu labele tau kanuru tohar ba servisu media nian. Hanesan mós ami ONG ema labele tau kanuru tohar ba ami nia servisu, ami mak tenke la’o tuir ami nia vizaun no misaun atu finansia ka la finansia ne’e la’ós kestaun. Maibé intervensaun ne’ebe mak SECOMS rasik halo ba redasaun RTTL, E.P ne’e loloos la devia nia atu halo, agora nia mak halo moe duni nia an rasik no mós moe ba nia maluk media sira tanba ita hatene katak liberdade imprensa ne’e importante tanba media nu’udar transformadór, nu’udar lia-loos ne’ebe media tenke buka lia-loos atu hatutan ba públiku katak saida mak akontese no akontese oinsá,” Diretór Ezekutivu Luta Hamutuk José Alves da Costa hateten ba Hatutan.com iha nia edifísiu Faról, Dili, Tersa (06/08/2024).

“Ita triste tanba SECOMS nu’udar eis jornalista  ida ba halo fali atitude sira hanesan ne’e ha’u hanoin ita labele tolera ne’ebe ha’u husu ba Conselho de Imprensa  atu nafatin konsistente hodi fó presaun ba SEKOMS atu husik nia hahalok at ida-ne’e” José Alves da Costa dehan.

Luta Hamutuk husu ba redasaun  RTTL, E.P tenke firmi nafatin ho nia prinsípiu hodi labele monu ba iha intervensaun polítika sira ne’ebe iha tanba polítika ne’e bele ba tinan-lima (5) de’it maibé instituisaun ne’e nia ezisténsia ne’e kleur to’o ema nia vida mak hotu nune’e instituisaun ne’e se labele taka tanba ne’e labele rona intervensaun hosi polítika se se de’it maibé tenke konsistente nafatin ba prinsípiu sira tuir dalan loos.

Tenke Haforsa Polítika Redasaun

Vise-Ministru asuntu Parlamentár Aderito da Costa Hugo

Vise-Ministru Asuntu Parlamentár nu’udár mós antigu jornalista iha Jornál Suara Timor-Timur (STT) no proprietáriu jornál Timor Post, Adérito da Costa Hugo hateten  média estatál no média komunikasaun sosiál sira seluk tenke forte iha  polítika redasaun hodi labele mosu interferénsia polítika bá independénsia editoriál.

Vise-Ministru Asuntu Parlamentár Adérito da Costa Hugo haktuir parte ninian seidauk akompaña  konferénsia imprensa husi Konsellu Imprensa (CI) nian mais hanoin katak CI tenke atualiza nia supervizaun sira hanesan ne’e ho intensivu liu tán.

Advertisement

“CI tenke intensivu liután bá prátika sira ne’e atu deteta iha fatin hotu-hotu, la’ós de’it iha RTTL,E.P, kritika nafatin setór dezenvolvimentu iha rai-laran tanba ita iha lei komunikasaun sosiál ne’ebé mak vigora no preserva nafatin prinsípiu universál iha ita-nia konstituisaun bá Liberdade imprensa no Liberdade espresaun,” Vise-Ministru Asuntu Parlamentár Adérito da Costa Hugo bá Hatutan.com iha PN.

Antigu Jornalista ne’e haktuir tán katák konferénsia pers ne’ebé fó sai husi CI nian parte  seidauk haree didi’ak  konteúdu loloos  ne’ebé intervensaun ne’e intermu koordenasaun ka intermu intervensaun direita, sé intervensaun koordenasaun ne’e buat ida normal porezemplu tanba instituisaun RTTL,E.P ho TATOLI,I.P, ne’e média estatál ninian la signifika tenkei halo buat hotu-hotu.

“Sé orienta sira atu halo kobertura bá asuntu ruma tuir perspetiva SEKOMS nian iha komunikasaun sosiál ne’e ha’u  sente buat normal tanba orienta la’ós impoin, la’ós insiste atu halo buat ruma iha buat rua ne’e la hanesan, koordena informa bá média komunikasaun sosiál inklui estatál sira para atu halo kobertura ka obriga atu halo kobertura ne’ebé buat rua ne’e la hanesan,” Nia Hatutan.

Tuir nian katak polítika redasaun nian ne’e tenke fora husi intervensaun ema seluk nian no kada média estabelese nia polítika redasaun  no sé polítika redasaun ne’e mak fraku dezorganizadu mak ema seluk ka terseira parte bele intervensaun.

“Mais sé polítika redasaun ida rigor no dixiplina ho di’ak terseira parte sei labele halo intervensaun tanba ne’e mak ha’u husu média komunikasaun sosiál inklui RTTL,E.P ho TATOLI,I.P atu define ninian polítika redasaun ida independente neutru no balansu tanba ne’e média estatál nian, no la signifika katák média estatál halo de’it buat di’ak no redasaun polítika ne’e tenke forte husi interferénsia iha polítika saida de’it,” Nia hateten.

Advertisement

Jornalista Estajiáriu: Lazaro Pereira Quefi/Zita Menezes

Nasionál

Loron Veteranu Ba Dala-IX, Ramos-Horta Husu Foin-Sa’e Sira Banati Tuir Veteranu

Published

on

By

Hatutan.com, (03 Marsu  2026), Díli– Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, husu foin-sa’e sira atu  aprende no banati tuir Inan-aman veteranu sira ne’ebé tau interese públiku ba  nasaun nian duke interese individuál.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Governu Kontinua Akompaña Timoroan Na’in-94 iha Izraél

Published

on

By

Hatutan.com, (02 Marsu 2026), Díli–Governu Timor-Leste liu husi Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) kontinua akompaña  no komunika ho Timoroan na’in-94 ne’ebé dadaun ne’e iha Izraél.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Aero Dili Loke Tan Rota Foun Ba Kuala Lumpur no Darwin

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Fevereiru 2026), Díli– Aviaun komersiál ho Bandeira Timor-Leste, Aero Dili loke tan rota  foun rua, ba Kuala Lumpur-Malázia no Darwin-Austrália.

(more…)

Continue Reading

Trending