Hatutan.com, (27 Marsu 2025), Díli– Ministru Transporte no Komunikasaun, Miguel Marques Gonçalves Manutelu, deklara Governu seidauk autoriza (suspende) operasaun   AirAsea hosi indonesia atu halo operasaun mai Timor-Leste tanba dadaun ne’e  aviaun rua, Aero Díli (Timor-Leste) no CitililinK (Indonézia) nain hala’o hela operasaun bá mai Díli-Denpasar, Indonézia.

Lee Mós: Informasaun Ne’ebé Sirkula: Ministru Miguel Manetelu Propoin Ba KM Ezonera Prezidente AACTL Tanba Kestaun AirAsia

Aviaun hosi empreza Indonézia AirAsia (PT. Indonesia AirAsia). Foto/Foti husi Google.

Ministru Transporte no Komunikasaun, Miguel Marques Gonçalves  Manutelu, Kinta (27/03/2025), iha Palásio Governu esplika ba jornalista sira katak aviaun AirAsea husi Indonézia  nia prosesu  mai ona hasoru Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, maibe sei tetu bá buat hothotu, tanba pasajeiru mós seidauk barak (seidauk atinje 60%), entaun oinsá Governu no Estadu proteje kompaiña Timoroan, atu nune’e, kompaiña hosi nasaun seluk labele mai hamate, tanba ne’e sei suspende hela prosesu AirAsea nia operasaun mai Timor-Leste.

“Derepente de’it imi husu AirAsia ne’e, halo ha’u mós hakfodak fali. Ha’u  sempre hateten katak buat ne’e, prosesu ne’e sira mai hasoru ona Primeiru-Ministru, ita sei tetu bá buat hothotu haree bá buat hothotu, la’ós ita la hatan mais prosesu ne’e ita sei suspende. Ita la’ós aseita sira mai mais, ita suspende hela prosesu ne’e, tanba ita haree Aviaun rua Citilink husi Indonézia ho ita-nia Aero Dili ho ita-nia pasajeiru mós oituan mas ita haree to’ok, pois ita-nia Estadu no Governu  haree oinsa loron ida  kuandu ita aseita ema seluk tama mai ne’e atu labele mai hamate fali timoroan buat sira ne’e, tetu hotu ba sasan sira ne’e mak hau dehan suspende hela nia prosesu,” Ministru Miguel Marques Gonçalves Manetelu hateten.

Ezonerasaun Prezidente AACTL Tanba Mandatu Hotu iha 2024

Iha biban ne’e, Ministru Miguel Manetelu mós klairifka katak nia parte submete pedidu ba Konsellu Ministru (KM) hodi ezonera Prezidente Konsellu Administrasaun Autoridade Aviasaun sivíl Timor-Leste (AACTL),  Eusébio Freitas ho membru Konsellu Administrasaun AACTL nian tanba sira-nia mandatu mak termina ka remata ona iha kedas 2024.

Ministru Transportes no Komunikasaun (MTK), Miguel Marques Gonçalves Manetelu. Foto/Elio dos Santos da Costa.

“Sira-nia mandatu hotu ona iha fulan kotuk liubá, maibé tanba iha prosesu balun la’o hela, entaun dada  to’o ohin loron, nune’e iha semana kotuk iha loron 18 fulan-Marsu ne’e  mak submete dokumentus ne’e bá Primeiru-Ministru, atu tau iha ajenda konsellu ministru hodi halo diskusaun hodi nomea fali Presidente AACTL foun, Zezinho António F. Gusmão,” Ministru Miguel Manetelu esplika.

“Ha’u submete dokumentu ne’e bá Primeiru-Ministru atu haree, se ne’e loos ona bá tau ajenda iha Konsellu Ministru no loron rua ka tolu liubá ha’u simu despaisu hosi Gabinete Primeiru-Ministru nian katak tau bá ajenda, tanba ne’e mak Kuarta (26/03/2025), halo duni diskusaun i dalaruma ema rona liafuan ezonerasaun ne’e ema hanoin katak tanba halo sala mak ezonera, lae, liafuan ezonerasaun ne’e mandatu hotu mós kuandu nia tun no hasae foun ne’e liafuan ezonerasaun, intrpetasaun ema dehan keta sala ruma karik, maibe lae sira serbisu di’ak, maluk sira imi akompaina iha tinan hira ikus ha’u nia mandatu ne’e progresu lubuk ida sira halo, soke sira nia mandatu hotu, ita presiza duni atu foti ema foun,”  Miguel Manetelu esklarese hikas.

Preokupasaun públiku dehan, hasai hotu tekniku sira, tekniku sira la book konsellu administrasaun ne’e ema nain tolu deit, ema ida rekomenda hosi Ministru Finansas, ema nain rua propoin hosi Ministru rasik, mak ida tekniku iha duni AACTL haknaar an iha ne’eba, agora ida seluk nia laos serbisu iha AACTL maibe uluk nia iha ANATL iha esprensia lubuk ida, uluk nia mós diretór iha Aeroportu Suai, maibé oitavu governu ezonera ka hasai nia fila mai deskansa, maibe na’in-rua ne’e ida tekniku duni no esperensia pilotu. Sira rua mak halo inspesaun bá Aviaun Aero Díli foun ne’e, ne’ebé kuadu prekupasaun dehan hasai ema tekniku sira tau fali ema ne’ebé atu simu deit aires  ne’e laloos.

“Prezidente AACTL sesante  Eúsebio Freitas relata bá ha’u  katak sira-nia mandatu hotu ona, maibe iha serbisu balun ne’ebé sira halo hela, imi hatene katak serbisu lubuk ida iha fulan rua ka tolu ne’e iha desizaun balun ne’ebé sira hasai ne’e, ita haree didiak iha aviaun foun tama mai sira mak bá halo fiskalizasaun, sira mós bá halo fiskalizasaun ka haree aviaun atu semo bá iha Siamen-Xina ne’e no aprova aviaun Malindo tama mai mai Timor-Leste iha fulan-Juñu 2025, sira nia esforsu . Tanba ne’e ezonerasaun ne’e laiha relasaun ho karik sira halo sala ruma lae maibe sira nia mandatu mak hotu tiha ona, ne’ebe ita foti konsellu admonistrasaun foun i konsellu administrasaun tantu ida tuan no ida foun ne’e Timoroan hotu,” Ministru Miguel Manetelu subliña tan.

Jornalista: Elio dos Santos da Costa