Hatutan.com, (28 Maiu 2025), Díli–F ujitivu Organizasaun Internasionál Polísia Kriminál (INTERPOL, sigla ingles), Arnolfo Arnie Teves Jr konsidera kapturasuan no detensaun ne’ebé autoridade Timor-Leste halo ba nia ilegál tanba la iha baze legal.
Lee Mós: Autoridade Timor-Leste Kaptura Hikas Fujitivu INTERPOL Arnolfo Teves Jr

Fujitivu INTERPOL, Arnolfo Teves Jr halo video husi Ministériu Interiór hodi afirma katka detesaun ho kapturasaun ne’ebé halo ba nia ilegál. Foto/Repro
Liuhusi gravasaun video ne’ebé parte sira publika iha media sosiál Facebook hatudu Arnold Teves Jr ne’ebé akompaña ho nia advogadu ida hateten detensaun no kapturasuna ne’e la iha mandadu husi Tribunál.
“Boa-tarde exelénsia Primeiru-Ministru. Ha’u iha ne’e edifísiu Migrasaun Timor-Leste nian. Autoridade polísia Timor-Leste kaer ami la iha mandadu detensaun husi Tribunál nian. Ami hetan detensaun ilegál no mós laiha baze legal atu halo detensaun. Ha’u husu karik bele ajuda ha’u ba uma ona,” Arnolfo Teves Jr hateten iha gravasaun video ne’ebé publika no viral iha Facebook.
Husi sorin seluk, Advogadu Timor oan, José da Costa Ximenes ne’ebé durante ne’e fasilita asisténsia legal ba Arnolfo Teves Jr hateten, buat ruma akontese bá fujitivu Arnold Teves Jr, Governu Timor-Leste mak sei responde.
“Hanesan advogadu ba Arnolfo Teves Jr nian, ami manan kazu ne’e iha faze hotu-hotu iha desizaun tránzitu. Advogadu iha sesta-feira semana pasada, ita manan portantu ida-ne’e puramente polítika laiha fundamentu legál ruma. Ita-boot sira imajina, ha’u dalaruma mai iha ne’e tenta atu ko’alia ho ha’u nian kliente balu la aseita atu tama atu ko’alia ho ha’u nian kliénte,” antigu Prokuradór Jerál Repúblika ne’e haktuir ba jornalista sira iha Ministériu Interiór, Kuarta (28/05/2025), bainhira hakarak ba vizita nia kliente Arnolfo Teves Jr.
José Ximenes hateten nian parte tenta komprende polísia investigasaun Migrasaun sira nia situasaun tanba sira dehan katak ne’e orden husi Ministru Interiór.
Nia hateten dezde Timoroan ukun aan to’o ohin loron kadavés kazu detensaun no kapturasuan hasoru Arnolfo Teves Jr, sidadaun Filipina ne’e mak grave liu tanba dezde Timor-Lerste restaura nia independénsia ratifika konvensaun internasional oin-oin kaer tratadu internasionál oioin kona-bá direitu umanu.
“Agora husu bá ita-boot sira konvensaun oin-oin ne’ebé ratifika ne’e serve para tau iha ne’ebé no serve para halo saida. Hakarak fó hatene bá ita-boot sira katak ha’u enseramentu ekipa ami nian advogadu informa katak karik fujitivu Arnolfo Teves Jr fila ba nia nasaun orijen nia sei hetan punidu ne’ebé boot liu bá nian vida no bá nia integridade, ha’u espera katak ne’e la akontese Timor-Leste tenke responde komunidade internasionál konforme tratadu no konvensaun internasionál sira ne’ebé mak ita ratifiká,” José Ximenes hateten.

Advogadu José da Costa Ximenes ne’ebé fó asistensia legal bá fujitivu Arnolfo Teves Jr. Foto/Dok.
Nia afirma karik akontese desizaun pena morte ba Arnolfo Teves Jr iha Filipna bainhira halo deportasaun ba Arnolfo, nia parte nu’udár advogadu labele fó resposta ruma, maibé Governu no estadu Timor-Leste mak tenke responde para garante komunidade internasionál .
“Tanba iha kometimentu ita iha ratifika konvensaun direitu umanu, tribunál sira nia desizaun ami iha hotu, mais ita mantein hakarak haruka purtantu ne’e Governu mak hatene kuandu buat ruma akontese. Nia mai iha Timor, sé mak haruka ema bá simu iha Aeroportu, ita-boot sira mak investiga para hatene sé mak bá tula Arnolfo Teves Jr husi Aeroportu Prezidente Nicolau Lobato mai iha Díli ne’e,” Advogadu José Ximenes tenik.
Autoridade Timor Leste liuhosi Polísia Migrasaun Timor-Leste nian, Tersa kalan (27/05/2025), halo kapturasaun no detesaun hikas ba fujitivu Organizasaun Internasionál Polísia Kriminál (INTERPOL, sigla ingles), Arnolfo Arnie Teves Jr iha nia rezidénsia iha Metiaut, Díli.
Hanesan informa nanis ona, katak iha loron 20 fulan-Marsu 2025, Supremu Tribunál Justisa (STJ) Timor-Leste nian deside indefere pedidu estradisaun ne’ebé hato’o husi Governu Filipina ho nune’e Arnolfo Teves Jr sei la hetan estradisaun.
Fujitivu red notice hosi INTERPOL ho naran kompletu Arnolfo “Arnie” Alipit Teves Jr ka Arnolfo Teves Jr, tama iha territóriu Timor-Leste iha loron (la fiksa), fulan-Abríl 2023 ho aviaun jet privadu hamutuk ho nia feen no oan-feto.
Bainhira Arnolfo Teves Jr ne’ebé sai hanesan autór bá kazu omisídiu oioin iha provínsia Negru Oriental, Filipina, to’o iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato, Díli, tempu ne’ebá, deskonfia simu direta hosi asesór prinsipál balun Prezidente Repúblika nian tempu ne’ebá.
Eis membru Parlamentu Filipina ne’ebé reprezenta provínsia Negru Oriental sai hanesan autór kazu asasinatu oho ema na’in-sia (9) inklui Governadór Negru Oriental, Roel de Gamo hetan kapturasaun no detensaun hosi autoridade Polisiál Timor-Leste bainhira halimar hela golf iha área balun iha Díli laran, Kinta loraik, 21 fulan-Marsu 2024, hale’u tuku 16:00 Otl.
Iha loron 26 fulan-Jullu tinan 2023 iha Manila-Filipina, Konsellu Anti-Terrorizmu (ATC, sigla inglés) hasai rezolusaun númeru 43 (2023) hodi konsidera Arnolfo A. Teves, Jr ho nia grupu armadu nu’udár grupu terrorista tanba envolve iha kazu omisídiu no abuzu seksuál iha Negros Oriental.
Eis lejizladór Falipina nian ne’e rejista hanesan red notice Organizasaun Internasionál Polísia Kriminál (INTERPOL, sigla inglés) iha fulan-Fevereiru 2023. Notifikasaun red notice hosi INTERPOL ne’e nu’udár anúnsiu ne’ebé husu bá autoridade justisa sira iha mundu atu buka tuir no kaptura fujitivu ne’ebé presiza halo estradisaun, entrega aan no enfrenta ka kolabora ho justisa.
Arnolfo Teves Jr beibeik ona la simu akuzasaun no desizaun sira judisiáriu nian hasoru nia no duni nia sai hosi Parlamentu tanba nia hahalok la disiplina no dezobediénsia.
Jornalista: Zita Menezes