Connect with us

Polítika

Parlamentu Nasionál Presiza Karreta Foun no Orsamentu Aprova Tiha Ona iha OJE 2025

Published

on

Hatutan.com, (26  Agostu 2025), Díli– Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Maria Fernanda Lay, konfirma katak karreta sira ne’ebé durante ne’e deputadu sira uza kondisaun la diak hotu ona, tanba ne’e iha duni nesesidade atu sosa karreta foun.

Lee Mós: Sosa Viatura Foun Bá Membru PN iha Ona CNA

Karreta tuan ne’ebé membru PN sira utiliza durante ne’e. Foto/Zita Menezes

“Karreta sira ne’e aat hotu ona, ha’u maka hatene aat ka lae, tanba ne’e maka Konsellu Administrasaun aprová iha tinan kotuk orsamentu bá hodi sosa  karreta bá tinan ida-ne’e, ne’ebé ita tenke troka duni, se lae ita gasta osan bá manutensaun boot tebes,” Maria Fernanda Lay bá jornalista sira iha PN, Tersa (26/08/2025).

PPN  afirma  la’ós Parlamentu Nasionál de’it maka sosa karreta, sosiedade sivíl tenke kontrola mós instituisaun hotu-hotu ne’ebé hola karreta no uza la tuir dalan.

Advertisement

Iha fatin hanesan membru Bankada CNRT Cedelizia Faria dos Santos hateten orsamentu bá sosa karreta ne’e aprová tiha ona iha tinan 2024 iha OJE 2025 nian, nune’e agora iha prosesu hein atu sosa de’it ona.

“Hanesan komisaun C ita mós preokupa ho fundu min-arai ne’ebé maka menus bá bei-beik, maibé Parlamentu ne’e ami Deputadu  tuan sira nian karreta ida prado ne’e maka ha’u hanoin antigu demais liu. Entaun difikulta sira bá halo sira nian atividade iha munisipíu sira,”  Deputada Cedelizia Faria dos Santos hateten.

Iha sorin seluk Xefe Bankada PLP, Deputada Maria Angelina Sarmento hateten,  kona-bá asuntu sosa karreta nian ne’e kompeténsia Bankada Governu CNRT ho PD.

“Tanba  laiha fatin bá ami halo proposta alterasaun iha diskusaun debate OJE  2025. Buat hotu liu tiha ona, aprovasaun orsamentu liu ona, tinan ida-ne’e tinan ezekusaun nian, ita-boot sira haree tinan bá kotuk iha Governasaun sira anteriór kuandu ko’alia kona-bá sosa karreta iha Parlamentu Nasionál oin ne’e rai nakdoko,” Deputada Maria Angelina.

Nia afirma,  iha tinan 2024 liubá iha momentu diskusaun bá orsamentu atu sosa karreta laiha ema ida maka atu hakilar.  Bankada opozisaun halo proposta atu hasai orsamentu sosa karreta, maibé laiha dalan atu halo diskusaun no oposizaun nia proposta halo baralla tiha.

Advertisement

Membru PN ne’e hatutan, katak karreta sira agora daudaun membru  Deputadu sira uza ne’e balu maka kondisaun aat no balu bele uza hela, ne’ebé laiha razaun.

Governu aloká  Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan fiskál 2025 bá Parlamentu Nasionál nian ho montante  $23,509,772,  fahe bá kategória Saláriu no Vensimentu $11,934,844, Béns no Servisus $6,160,019, Transferénsia Públika $985,697, Kapitál Menór $4,429.212, Kapitál Dezenvolvimentu zero ka laiha.

Jornalista : Zita Menezes

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending