Connect with us

Polítika

PN Sei Aprová Tán Tratadu 58 Relasiona Ho Timor-Leste Nia Adezaun Bá ASEAN

Published

on

Hatutan.com, (10 Setembru 2025), Díli– Parlamentu Nasionál liuhosi  Komisaun B trata asuntu Negosiu Estranjeiru no Defeza Seguransa, sei aprová tán tratadu  58 relasiona ho Timor-Leste nia adezaun bá ASEAN iha loron 26 fulan-Outubru 2025.

Lee Mós: MNE Sira Membru ASEAN Fó Apoiu Tomak Adezaun Timor-Leste iha 2025

Prezidente Komisaun B-PN, Deputadu Domingos Augosto “Deker”. Foto/Zita Menezes

Prezidente Komisaun B-PN,  Deputadu Domingos Augosto “Deker”, hateten Parlamentu Nasionál sei retoma fali nia knaar iha loron 15 fulan-Setembru, nune’e iha semana oin  Komisaun B sei halo audiénsia públika ho  Vise-Ministra asuntu ASEAN Milena Rangel hodi finaliza dokumentu sira ne’ebé maka liga ho Timor-Leste nia adezaun bá iha ASEAN nian.

“Tratadu lubuk ida, fulan hirak liubá ami hetan informasaun husi Vise-Ministra asuntu ASEAN Milena Rangel, katak minimu ne’e sei iha tratadu kuazé  58 besik 60 ne’ebé iha ligasaun ho prosesu Timor-Leste nia adezaun bá ASEAN,” Deputadu Domingos Augosto “Deker” bá jornalista sira iha PN, Kuarta (10/09/2025).

Advertisement

Nia afirma husi dokumentu hirak ne’e komisaun B sei la muda buat ida, ko’alia kona-bá tratadu akordu sira ne’e normalmente Parlamentu Nasionál hein para halo aprovasaun de’it la muda nein virgula no pontu sira.

“Sé dehan katak tratadu 58 ne’e urjente, komisaun B sei tenta maibé, normalmente ita halo sexaun tuir ita nian tempu, ami tenta atu jere tempu ne’e, maibé ami komisaun tuir de’it proposta ne’ebé mai husi Governu,”tenik Deputadu Deker.

Membru PN ne’e afirma, komisaun B nu’udár komisaun ne’ebé responsabiliza bá area ne’e, nune’e kumpri devér tuir regimentu PN tuir lei katak komisaun B maka tenke prepara ninian audiénsia no ninian relatóriu paraser aprezenta iha plenária no halo aprovasaun.

Nia afirma iha tratadu ne’e iha pontu importante rua maka, ko’alia kona-bá Timor-Leste sei halo akordu no ko’alia ho responsavél másimu ASEAN nian iha Malázia no seluk maka ko’alia liu kona-bá adezaun ASEAN nian.

Jornalista : Zita Menezes

Advertisement

 

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending