Connect with us

Oe-Cusse

23 Marsu, Tribunál Oé-Cusse Foti Desizaun Finál Ba Kazu Kontrabandu Ne’ebé Deskonfia Envolve Arguidu Regio da Cruz Salu Atuál PA-RAEOA

Published

on

Hatutan.com (20 Marsu 2026),Oé-Cusse—Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Oé-Cusse (TJPIO), Segunda (23/03/2026), kontinua halo julgamentu ho ajenda desizaun finál ba kazu krime kontrabandu ne’ebé deskonfia envolve husi arguidu Regio da Cruz Salu atuál Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativu Oé-Cusse Amebeno (PA-RAEOA).

Lee Mós: Servisu Migrasaun: PA RAEOA Kontrata Sidadaun Estranjeiru Utiliza Vistu Turista Viola Lei Migrasaun

Tribunál Judisiáriu Primeira Instánsia Oé-Cusse. Foto/Dok.Espesiál

Kazu kontrabandu ne’ebé iha relasaun ho importasaun produtu agrikola husi Atambua, Wini-Indonézia mai Oé-Cusse iha loron 30 fula-Juñu tinan  2012, deskonfia envolve mós arguidu na’in-tolu seluk tán.

Tuir akuzasaun Ministériu Públiku (MP) ne’ebé  Hatutan.com asesa, katak iha indísiu  sufisiente kona-bá pratika krime ne’ebé deskonfia komete husi  arguidu Regio da Crus Salu ho arguidu na’in-tolu seluk tan iha prosesu fasilita hatama ilegál produtu agríkola husi teritóriu Atambua, Wini-Indonézia mai teritóriu Timor-Leste, liu husi área Sacato, Oé-Cusse.

Advertisement

Produtu sira ne’e inklui  pupuk kompostu makro, pupuk kompostu mikro, herbisida kontaktu la selektivu, kafé Econaxx, bebida LVNXLIM sabor laranja ho fibra aas, ekstratu erva Herbal Slim (atu reduz gordura), serum LVN ba kuidadu pele no produtu agríkola seluk  hamutuk  kaixa 37  no adubu (pupuk) kaixa 67.

Iha kronolojia ne’ebé kontempla iha dokumentu akuzasaun Ministériu Públiku nian, katak iha  loron 30 fulan Juñu tinan  2012 , deskonfia arguidu Rorio da Cruz Salu  sosa produtu agríkola sira iha rejiaun Jawa Osidentál- Indonézia ho presu  Rp6.000.000 (mil US$354,42) depois haruka ba Atambua no rekuta sidadaun Indonézia na’in-rua atu transporta ilegalmente produtu sira husi Atambua ba Wini-Indonézia, ne’ebé iha fronteira ho Timor-Leste.

Husi Wini, sidadaun Indonézia na’in-rua ne’e hatama ilegalmente produtu sira mai Timor-Leste, liu-liu iha área Sacato, Oé-Cusse. Nune’e, produtu sira to’o arguidu  YM simu  sasan kontrabandu ne’e iha nia rezidénsia  Sacato, Oé-Cusse hodi hein instrusaun tuirmai.

Arguidu ne’ebé Ministériu Públiku notifika ho inisiál JdC asume responsabilidade atu orienta Arguidu CdC  foti produtu kontrabandu sira iha arguidu YM nia rezidénsia  iha Sacato, uza karreta marka Suzuki Splash.

Bazeia ba atividade sira ne’e, Unidade Patrullamentu Fronteira (UPF) intervein no deskobre partisipasaun konjunta husi arguidu sira iha atividade ilegal ne’e.

Advertisement

Durante investigasaun, identifika ona eskema kumplisidade arguidu sira hanesan tuir mai deskonfia Regio da Cruz Salu  iha altura ne’ebá  halo papel hanesan líder, kordenadu operasaun kontrabandu no rekuta transportadór Indonézia sira. Arguidu YM  halo papel importante, tanba produtu kontrabandu sira rai iha nia rezidénsia  iha Sacato.

Arguidu JdC  kordenadu entrega produtu kontrabandu ba arguidu CdC hanesan responsável atu foti produtu iha arguidu YM nia rezidénsia no transporta uza karreta Suzuki Splash.

Fundamentasaun Jurídika akuzasaun Ministéru Públiku RAOEA katak tanba  arguidu sira la aprezenta dokumentu ruma hanesan fatura ka guia remessa atu justifika legalidade produtu sira ne’e. Tanba ne’e, la iha evidénsia kona-bá pagamentu impostu venda espesiál bá produtu agríkola sira iha teritóriu nasionál.

Arguidu sira halo asaun ho konsiénsia katak sira nia konduta proibidu no bele hetan kastigu penal, nune’e mak konsidera hanesan asaun ne’ebé sala.

Bazeia ba faktu sira ne’ebé aprezenta, arguidu sira halo krime kontrabandu iha forma koautoria material no forma konsumadu, tuir Artigu 315, nº 1, ho referénsia ba Artigu 30 nº 2, hotu-hotu husi Kódigu Penal.

Advertisement

Promosaun Destinu Objetu husu atu deklara perdimentu ba Estadu ba objetu sira ne’ebé apreende ona hanesan ho esesaun bá karreta ida. Iha indísiu forte katak objetu sira ne’e hatama ilegalmente ka hetan husi lukru atividade krime kontrabandu.

Tanba ne’e pedidu perdimentu bá Estadu bazeia ba Artigu 102º, nº 1 husi Kódigu Penal no Artigu 173º, nº 1 no Artigu 281º, nº 3 alínea c) husi Kódigu Prosesu Penal, ne’ebé regula prosedimentu legal kona-bá apreensaun bens no desizaun atu entrega ba Estadu.

Krime Kontrabandu Fasil iha RAEOA 

Responsavel Jerál JSMP Oé-Cusse, Paulo Nunes bá Hatutan.com iha nia knaar fatin,   Tersa (17/03/2026), fó nia parser juridiku katak  krime kontrabandu ne’ebé maka dala barak akontese iha  RAEOA  tanba haree bá área jurizdisaun  domiseliu rejiaun  ida-ne’e  hele’u husi teritóriu Indonézia nian  no fasil  tebes bá sidadaun sira atu  prátika krime kontrabandu.

“Ligasaun ho kontrabandu ne’ebé maka  involve direita husi ita-nia PA- RAEOA, Regio da Cruz Salu ho arguido na’in-tolu seluk tan, atu hateten de’it katak ita ko’alia kona-bá krime, ita-nia lei la haree bá emboot ka ki’ik, la haree bá ema ne’ebé maka asume kargu  iha Estadu ninian  tantu asume kargu boot ka ki’ik, kuandu akontese ona krime tuir lei tenke obedese bá lei,” Paulo Nunes hateten.

Advertisement

Nia afirma,  haree bá parte rekursu iha UPF mós sei limitadu,  tanba ne’e maka fó biban bá sidadaun Timoroan balun, liu-liu iha RAEOA maioria seidauk iha koñesimentu  lei sira ne’ebé liu-liu kona-bá halalok sira-ne’ebé maka sidadaun sira halo, ida-ne’e maka kontinua sai hanesan obstákulu ida bá  krime kontrabandu kontínua akontese iha RAEOA.

Nia sujere katak se PA-RAEOA Regio da Crus Salu  konsidera partisipa iha  krime ne’e ho prova, tribunál maka  tenke fó kondenasaun, maibé kodenasaun bazea bá produsaun prova iha prosesu  alegasaun finál.

“Se krime  ne’e laiha prova, automatikamente  Tribunál sei liberta argudiu sira husi aktu ida-ne’e , tanba Tribunál la’ós fatin ida atu kondena de’it, tribunál hanesan fatin ida ne’ebé maka atu hatur  justisa ho loloos bá parte hotu” nia dehan.

 Ekipa Hatutan.com

 

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Oe-Cusse

Formasaun VSK iha RAEOA Sentraliza Bá De’it Suku Tolu

Published

on

By

Hatutan.com, (16 Marsu 2026), Oé-Cusse—Formasaun bá Voluntáriu Saúde Komunitáriu  (VSK)  iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA) sentraliza de’it bá suku tolu hanesan  Suku Costa, Suku Nipani, no Suku Lifaun, Sub-Rejiaun Pante Macasar.

(more…)

Continue Reading

Oe-Cusse

Grupu Agrikultor RAEOA Halerik Produtu Lokál La Folin

Published

on

By

Hatutan.com, (26 Setembru 2025), Oé-Cusse-Grupu agrikultor sira iha Rejiaun Administrativu Espesiál Oé-Cusse Ambenu (RAEOA) halerik  tanba produtu lokál la folin iha merkadu.

(more…)

Continue Reading

Oe-Cusse

Jogu Online iha Otél Oe-Upu Labele Fó Todan Bá Oé-Cusse Oan

Published

on

By

Hatutan.com, (25 Setembru 2025), Oé-Cusse- Prezidente Autoridade Rejaun Administrativu Espesial Oe-Cusse Ambeno (RAEOA), Regio da Cruz hateten  prezensa jogu online no online scamming ne’ebé parte autoridade Polísia sira deskobre no deteta hodi halo buska no apreensaun iha Otél Oe-Upu la bele sai fali todan id aba Oé-Cusse oan.

(more…)

Continue Reading

Trending