Hatutan.com, (23 Abríl 2026), Díli—Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, konfirma katak nia parte nunka husu atu Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes, tenke akompaña tuituir nia vizita sira iha rai-laran no rai-li’ur sira.
Lee Mós: Prezidente Repúblika La Konkorda SEKOMS Intervein Redasaun RTTL,E.P

PM Xanana Gusmão. Foto/dok.Marcelino Tomae
“Nia (SEKOMS-red) maka haruka, ha’u la husu nia akompañia ha’u, lalika tan, ne’ebé haree ba agora ba oin, para Parlamentu Nasionál labele krítika bei-beik ita, Kinta-feira, ha’u tun, ha’u sai ba sorin balun, nune’e lalika hasoru imi, tanba imi mai mós gasta osan,” Xanana hateten hodi responde Hatutan.com hafoin enkontru semanál ho Prezidente Repúblika iha Palásiu Prezidensiál, Kinta (23/04/2026).
Molok ne’e, iha plenária Parlamentu Nasionál, iha loron 21 Abríl 2026, membru Bankada oposizaun FRETILIN, Antoninho Doutel Sarmento, levante preokuopasaun kona-bá gastu orsamentu ne’ebé SEKOMS Expedito Dias Ximenes, halo la iha balansu iha akompañia vizjen Primeiru-Ministru Xanana Gusmão nian iha rai-laran no mós ba rai-li’ur.
Membru Parlamentu Nasionál husi Bankada FRETILIN, Antoninho Doutel Sarmento, husu Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC, sigla portugés) atu loke ivestigasaun hasoru Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes, ne’ebé deskomfia gasta ona osan US$5000.00 iha akompaña Primeiru-Ministru (PM) ba munisípiu sira, maibé la iha despaixu husi PM Xanana rasik atu husu Expedito akompaña iha vizita sira-ne’e.
“Iha ema importante balu fó sai mai iha Bankada FRETILIN katak, SEKOMS dalabarak obriga aan desloká ba munisípiu sira tuir Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, maibé laiha despaisu ruma husi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hodi husu SEKOMS akompaña, maibé SEKOMS rasik hakarak bá akompañia Primeiru-Ministru tanba de’it interese balu,” Deputadu Antoninho Doutel Sarmento informa.
Reprezentante povu iha PN ne’e mós iha pronunsia iha plenária PN katak SEKOMS hadau kompeténsia sira Prezidente RTTL,E.P nian tanba nia rasik mak deside kualker pesoa jornalista ne’ebé atu akompañia viajen Primeiru-Ministru nian iha rai-laran no ba rai-li’ur, inklui kontrola konteudu notisia sira iha RTTl,E.P.
“Kona-bá SEKOMS nia viajen bah o PM Xanana iha rai-laran no ba rai-li’ur, Finansa rasik hateten katak laiha osan, maibé nia obriga, sé la fó osan ne’e nia tenke hasai sira husi kargu sira ne’e, entaun problema sira ne’e hotu tenke haree, katak dezisaun sira ne’ebé mak SEKOMS halo laiha balansu ne’ebé di’ak iha instituisaun SEKOMS rasik,” Deputadu Antoninho Doutel Sarmento informa.
Deputadu ne’e hateten, SEKOMS hakarak foti ema ruma, nia foti saláriu sira fó ba ema iha ne’ebá nia fotin nia subrina/u hatama iha fatin ida-ne’e, tanba informasaun sira ne’e ema sira husi laran mak fó hatene bá membru PN sira

Deputadu Antoninho Doutel Sarmento
“Husu para oinsá Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC siglá portugés) bele haree mós servisu sira hanesan ne’e para halo investigasaun hodi bele hatuur instituisaun sira ne’e bele servisu ho transparánsia ho kualidade ho profisionalizmu ne’ebé di’ak,”hateten Deputadu Antoninho Doutel Sarmento.
Relasiona ho preokupasaun Deputadu Antoninho Doutel Sarmento nian ne’e, Vise Ministru Asuntu Parlamentár Adérito Hugo da Costa, anota informasaun sira ne’e hodi envia ba Governu.
Hosi sorin seluk, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes, esklarese katak nia papél prinsipál mak atu akompaña Primeiru Ministru iha atividade hotu-hotu ne’ebé relasiona ho média no komunikasaun públika.
“Ha’u nia servisu maka atu akompaña Primeiru-Ministru, bainhira Primeiru-Ministru hamutuk ho média ha’u iha ne’ebá, sei Primeiru-Ministru la’ós maka ha’u la iha,” Expedito Dias Ximenes hateten.
Nia esplika, bainhira Primeiru-Ministru hasoru média, nia sempre iha fatin atu asegura informasaun ne’ebé fó sai ba públiku loos no klaru.
“Se Primeiru Ministru iha ho média, ha’u tenke iha ne’ebá, se laiha Primeiru Ministru, ha’u mós la presiza iha,” nia hateten.
Kona-bá osan US$5,000 ne’e, Expedito Dias Ximenes hateten, katak fundu ne’e uza hodi fasilita jornalista sira ne’ebé akompaña Primeiru-Ministru, inklui gastu ai-han no nesesidade báziku durante kobertura.
Orsamentu total ne’ebé preve ba viajen no kobertura atividade Primeiru Ministru to’o US$100,000, maibé ezekusaun atuál seidauk boot tebes, ho gastu aprosimadamente US$30,000 de’it.
“Osan US$5,000.00 ne’e uza bá hodi fasilita bá jornalista sira ne’ebé akompaña Prirmeiru Ministru, sira simu atu han, depois ha’u sei fó ha’u nia relatóriu bá imi (Jornalista-Red) tanba mai nia osan ne’ebé preve bá travel liu-liu kobertura bá Prirmeiru-Ministru nian atividade iha rai-laran no mós iha rai-li’ur to’o US$100,000.00, maibé ami nia osan kauza US$30,000.00 hanesan ne’e. Maibé, ha’u husu Diretór Finansas, ida ne’e tebes ka lae?” Expedito Dias Ximenes tenik.

Jornalista Hatutan.com halo konfirmasaun ho SEKOMS
Nia subliña, servisu Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosiál mak desiminasaun informasaun governativa, katak instituisaun ne’e tenke servisu hamutuk ho média konvensionál no plataforma komunikasaun sosiál sira atu asegura kobertura bá atividade Prirmeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, tantu iha rai-laran no rai-li’ur.
“Organiku Govenrnu ko’alia hanesan ne’e duni, ami nia servisu desimininasaun asaun Governativa, ne’e signifika atividade Governu nian ami tenke halo kobertura, ne’e maka ami servisu hamutuk ho média komvensionais ho plataforma onaline sira tanba ne’e ,ha’u ho Primeiru-Ministru bá iha ne’ebé média sempre tuir,” nia fundamenta.
Expedito afirma katak, nia tenke akompaña Primeiru-Ministru uanhira Primeiru Ministru ko’alia bá média liu-husi meius komunikasaun sosiál fó sai ne’e loos duni ka lae.
“Tanba ne’e hanensan mós Primeiru Ministru hasoru Prezidente Repúblika, ha’u tenke akompaña iha momentu ne’ebé halo konferénsia imprensa , ne’ebé sé ema balu dehan tanba sá maka SEKOMS tuir de’it Primeiru Ministru, tanba Primeiru Ministru ho média ne’e ha’u tenke iha ne’ebá,” nia dehan.
Jornalista: Marcelino Tomae/Zita Menezes