Connect with us

Polítika

Ho Subsídiu Transporte, Deputadu Sira La Lori Karreta PN bá Uma

Published

on

Hatutan.com, (23 Novembru 2023), Díli- Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Maria Fernanda Lay, klarifika, katak subsídiu transporte ho montante $1.600 kada fulan ne’ebé prevé bá deputadu sira ne’e la admite ona atu Deputadu sira  lori karreta Parlamentu Nasionál bá uma no sei lahetan mos regalia bá manutensaun no osan bá kombustivel nian.

Lee Mós: Subsídiu Transporte $1600 Kada Fulan bá Deputadu Sira Seidauk iha Aprovasaun Finál

Iha projetu Lei Nú. 4/VI (1″), ne’ebé prosede bá alterasaun datoluk bá Estatutu Deputadu tuir Lei Nú 5/2004, de 5 de Maio, ne’ebé altera pelas Leis nú. 7/2017, de 26 de abil e 4/2023, de 25 de janeiro iha artigu 12 ne’ebé ko’alia kona-bá subsídiu bá deputadu sira.

Advertisement

Prezidente PN, Maria Fernanda Lay. Foto/Elio dos Santos da Costa

Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Maria Fernanda Lay hateten subsídiu bá deputadu sira nu’udar opsaun ida tanba hakarak ka lakohi iha estatutu deputadu hateten momoos katak deputadu sira tenke iha transporte hodi hala’o fiskalizasaun.

Nia esplika atu tau osan sosa transporte karreta labele, subsídiu transporte labele, agora mekanizmu ne’e bá oin oinsá, iha estatutu deputadu sira nian sei iha prosesu ba alterasaun no hein katak prosesu alterasaun ne’e bele hetan formula ida klaru hodi bele fó meius bá deputadu sira bele halo servisu.

“Bainhira subsídiu bá deputadu sira pasa ona, signifika deputadu sira sei la utiliza ona karreta Parlamentu Nasionál nian, subsídiu bá manutensaun  karreta mós sei la fó, subsídiu ba roda mós sei la fó, no sei domíniu. Sei dada fila karreta prado no pajero sport. Tanba  ho subsídiu ne’ebé iha deputadu sira bele hala’o sira nia servisu hanesan fiskalizadór no subsídiu ba kombustivel bele diskute no sei tau matan liu-liu bainhira deputadu sira halo dezlokasaun bá munisípiu, maibé iha Dili laran sei tetu, depende bá interpretasaun ba viatura sira ho subsídiu transporte ne’ebé sei fó,” PPN Maria Fernanda Lay esplika bá jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál, Díli, Kinta (23/11/2023).

Klaru katak orsamentu ne’ebé tau tiha ona iha orsamentu parlamentu nasionál nian hanesan projesaun ida, bele ezekuta no bele la ezekuta, se bainhira laiha konkordánsia, klaru sei fila bá kofre estadu ka bele sofre alterasaun iha OJE.

Regalia  bá deputadu sira ne’e konsta iha lei, tanba lei ne’e tau tiha ona ema ida la reklama, no agora bainhira aloka orsamentu foin mak reklama pergunta mak ne’e iha OJE Parlamentu Nasionál mós aprova no tenke ba fiskaliza, agora ba halo kritika nusa.

“Dala barak kritika bele mas tenke krítika ho proporsionál tanba hola karreta bá deputadu sira, ba governu mós sosa tanba ne’e hein katak sosiedade sivil sira sei tetu atu haree katak problema foos la’ós sai difikuldade bá transporte bá deputadu sira atu bá halo fiskalizasaun,” Nia dehan.

Advertisement

Karreta prado ne’ebé agora deputadu sira utiliza liu tinan-12  ona no balun situasaun la di’ak ona, no PN labele arriska deputadu sira nia seguransa bainhira sa’e bá halo fiskalizasaun iha foho leten no área remota sira, no atividade sira seluk ne’ebé deputadu sira tenke bá buka tuir iha área izoladu no remota sira.

Ba karreta ida ho marka pajero sport barak hetan tiha dezastre, no labele rekoopera ho orsamentu manutensaun nune’e hakarak ka lakohi tenke troka.

Atu troka transporte ba deputadu sira ne’e ho subsídiu ka sosa karreta foun ne’e iha deputadu 65 nian desizaun no nia prosesu sei la’o hela bo’ot ka kiik buat hotu depende ba kapasidade Parlamentu Nasionál atu finansia akizasaun transporte ho meius oinsá deputadu sira mós tenke presta kontas ba kámara kontas, ne’ebé husik prosesu ne’e la’o, klaru katak iha diskordansia maibé fiar katak sosiédade sivil mós avalia estadu tomak uza fasilidade estadu nian la’ós de’it parlamentu nasionál.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending