Connect with us

Polítika

PN Lejislatura Da-Neen Simu Naha-todan Hodi Responde Ezijénsia Povu

Published

on

Hatutan.com, (22 Juñu 2023), Díli-Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN),  Maria Fernanda Lay, konsidera iha Lejislatura da-neen ne’e Parlamentu Nasionál simu naha-todan tanba tenke konsolida hirkas instrumentu legál sira atu bele responde bá ezijénsia povu Timor-Leste nian. 

Lee Mós : Deputada Maria Fernanda Lay Eleita Nu’udár Prezidente PN Períudu 2023-2028

Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay. Foto/Elio dos Santos da Costa

Konsiderasaun ida-ne’e, Fernanda Lay hato’o durante diskursu dahuluk ho kualidade nu’udár PPN eleita iha seremónia abertura Lejislatura da-neen nian iha plenária PN, Kinta (22/06/2023).

Ema hotu orgullu, hanesan Timor oan, tanba kontribui ona bá prosesu demokrátiku ho matenek, no maduru hodi jere diferensa sira, partidu  polítiku sira hothotu mantein pás, no Timor oan nia unidade, metin, no forte bá bebeik.

Advertisement

Iha faze foun ne’e, halo Estadu Timor-Leste no povu bele hiit-ulun, hateke dook bá oin, ho fiar aan, sai orgullu nu’udár Estadu ida ne’ebé independente no demokrátiku, hodi dignifika mártires da pátria sira-nia mehi hodi lori povu Timor-Leste bá moris di’ak iha estadu direitu demokáriku.

“Hanesan segundu órgaun Estadu, Parlamentu Nasionál iha Lejislatura da-neen, simu naha-todan, tanba tenke konsolida hikas ita-nia instrumentu legál sira, atu responde ezijénsia povu nian, tanba iha tempu naruk, ita hotu haree no rona, povu lakohi atu hein kleur tán,” PPN Eleita, Deputada Maria Fernanda Lay hateten iha diskursu.

Fernanda Lay  partilla ninia agradesimentu u’ain bá konfiansa no fiar ne’ebé mai hosi prezidente partidu CNRT, Maun-boot Kay Rala Xanana Gusmão ho Sekretáriu jerál Francisco Kalbuadi Lay, no bá Partidu Demokrátiku.

“Ha’u haku’uk bá estrutura tomak partidu CNRT no PD, militantes, aliadu sira , simpatizante sira no povu tomak, ne’ebé fó ona fiar bá partidu CNRT, hodi lidera parlamentu nasionál,” Deputada Fernanda Lay agradese.

Membru PN hosi Bankada CNRT ne’e dehan, konfiansa ne’e sei la monu bá rai, konta mós destintu deputadu no deputada sira hotu, nia apoiu, iha altu plenáriu VI Lejislatura ida ne’e, halo nia fiar metin, sira-hotu sei hamutuk, hala’o mandatu tui lei konstituisaun haruka, nu’udár lejisladór, fiskalizadór, no desizisaun politika sira.

Advertisement

“Ha’u komprometidu, sei fó kontinuidade bá servisu  hirak ne’ebé la’o hosi prezidente parlamentu sesante, sei mantein komunikasaun ho sira, ha’u mós sei dere bankada ida-idak nia odamatan, no deputadu sira ida-idak, hodi konsolida di’ak liután funsionamentu, órgaun lejislativu ida ne’e,” Maria Fernanda Lay promete.

Parlamentu nasionál, alende tenke sai orgaun povu nian, iha fatin ne’e duni, sei hotu sei dignifika órgaun leljislativu ida ne’e, ho produtu lejislasaun no politika ne’ebé apósta bá dezenvolvimentu inkluzivu.

Deputada Fernanda Lay afirma, dalan loos liu mak sira hotu sei hamutuk, hamutuk bá mudansa, hametin relasaun orgaun estadu sira seluk, liu-liu ho governu, no instituisaun sira seluk, hodi serví di’ak liután povu ida ne’e.

“Ha’u fiar metin, hamutuk distintu deputadu na’in-64, iha parlamentu ida ne’e, servisu komisaun sira espesiázadas parlamentár nian  sei funsiona di’ak liután. Ita sei mantein relasaun di’ak ho partidu hothotu, hametin relasaun ho mídia no ONG sira,” Fernanda Lay tenik.

La’ós ne’e de’it, PPN eleita ne’e komprometidu katak, iha ninia prezidénsia ne’e, sira sei fortalese relasionamentu ho grupu sira  amizade parlamentáres ho País sira seluk, ho País ASEAN nian, Comunidade dos Paises da Lingua Portuguêsa (CPLP), to’o CPLP rasik, inklui organizasaun sira seluk hanesan, IPO, APA, ALFA no  País membru sira organizasaun mundial G7+ nian, no selseluk tán, ne’ebé mak tuir PN ninia konkordata, sei iha kompromísiu barak ho organizasaun sira ne’e.

Advertisement

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending