Connect with us

Edukasaun

Dies natalis UNTL ba dala-26, Reitor enkoraja dosente no estudante hametin kualidade universidade

Published

on

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

 Hatutan.com, (17 Novembru 2026), Díli– Reitor Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), Juviano António da Costa, husu ba komunidade akadémika tomak atu hamutuk kontribui ho responsabilidade, dedikasaun no integridade hodi hametin kualidade Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), hodi prepara jerasaun futuru Timor-Leste ne’ebé iha kapasidade no kualidade aas.

Reitor ne’e husu espesifikamente ba dosente sira atu hala’o kna’ar ho responsabilidade, dedikasaun, dignidade, fraternidade no humanidade, tanba dosente sira iha papél importante tebes iha prosesu edukasaun no dezenvolvimentu nasaun.

“Edukasaun mak xave ba dezenvolvimentu, no dosente sira mak sai autór ba prosesu edukasaun iha nivel ensinu superiór. Responsabilidade ba dezenvolvimentu ne’e indireitamente mai husi profesór sira, tanba sira mak produz ajente dezenvolvimentu,” dehan Reitor UNTL, Juviano António da Costa, iha okaziaun selebrasaun Dies Natalis UNTL ba dala-26, Tersa (17/11/2026).

Advertisement

Nia hatutan, profisionál hotu, hanesan enjenéiru, doutór, juís, advogadu, jerente, polítiku, sientista no profesór futuru, hotu-hotu liu husi prosesu edukasaun iha universidade.

Tanba ne’e, nia enkoraja dosente sira atu orgullu ho sira-nia profisaun, tanba liuhusi hanorin, orientasaun no akompañamentu ne’ebé sira fó ba estudante, bele forma intelektuál sira ne’ebé sei garante sustentabilidade nasaun Timor-Leste iha futuru.

“Ha’u husu ba imi hotu atu orgullu ho imi-nia profisaun nu’udar dosente ka profesór iha UNTL, tanba husi imi-nia hanorin, orientasaun no akompañamentu mak bele hamosu ema matenek no intelektuál sira ne’ebé bele garante sustentabilidade nasaun Timor-Leste iha futuru,” nia afirma.

Reitor mós subliña katak kontribuisaun, dedikasaun no sakrifísiu dosente sira nian ba universidade tenke hetan apresiasaun husi estudante, alumni no komunidade Timor-Leste.

Maski profesór sira dala barak konsidera nu’udar “eroi ne’ebé la hetan rekoñesimentu”, maibé nia husu atu komunidade hotu evita tratamentu aat, kondenasaun no insultu hasoru dosente sira.

Advertisement

Nia mós husu ba estudante UNTL atu orgullu ho sira-nia estatutu nu’udar estudante universidade nasionál, tanba la’ós estudante hotu mak iha oportunidade atu asesu ba ensinu superiór.

Nia enkoraja estudante sira atu aproveita didi’ak oportunidade ne’ebé sira hetan, aprende no estuda ho seriedade, no prepara sira-nia futuru hahú husi agora.

“Prepara imi-nia futuru ho didi’ak hahú husi agora, ‘the future starts now’. Favór ida, labele lakon imi-nia tempu, se lae, imi sei arrepende iha futuru,” nia hato’o.

Nia dehan ba estudante sira atu respeita no dignifika dosente, tanba iha universidade, profesór sira la’ós de’it nu’udar hanorin-na’in, maibé mós sai hanesan inan-aman segundu ba estudante sira.

Aleinde ne’e, nia enkoraja komunidade akadémika atu hamutuk kria ambiente kampus ne’ebé seguru, konfortável, ordenadu no hakmatek, hodi garante kualidade graduadu sira.

Advertisement

“Prestíjiu UNTL iha ita hotu nia liman. Hamutuk ita hari’i UNTL ida ho kualidade aas, transparénsia, inovasaun no kompatível ho Timor-Leste no ASEAN,” nia subliña.

Reitor ne’e hato’o apresiasaun aas ba kontribuisaun no dedikasaun ne’ebé profesor sira fó ba funsionamentu universidade, liu-liu iha área administrasaun.

Nia konsidera funsionáriu sira nu’udar aliserse importante ba funsionamentu UNTL, tanba sira-nia servisu mós iha kontribuisaun direta ba formasaun intelektuál no lideransa futuru nasaun.

“Ha’u apresia tebes imi-nia kontribuisaun ba funsionamentu UNTL. Imi mak sai aliserse ba funsionamentu administrasaun universidade nian. Orgullu ba imi-nia dedikasaun no servisu nu’udar funsionáriu Estadu iha UNTL,” nia salienta.

Iha fatin hanesan Ministru Interinu Ensinu Superior Siensia no Kultura, Mariano Assanami Sabino, hateten, Instituisaun Ensinu Superior ida ne’ebé orgullu ho nia istória, hatene nia misaun no prontu atu enfrenta dezafiu iha futuru.

Advertisement

Iha oportunidade ne’e, nia reafirma rekonésimentu Governu nian ba kontribuisaun hosi UNTL iha formasaun rekursus umanus no dezenvolvimentu Timor-Leste.

“Iha aniversáriu da-26 ida-ne’e, ha’u hakarak reafirma katak futuru UNTL nian mak parte importante hosi futuru Timor-Leste nian. Universidade ida ne’ebé forte, ho kualidade, inovasaun no exelénsia, sei kontribui atu hari’i nasaun ida ne’ebé forte, independente, justu no prósperu,” Assanami afirma.

Nia husu atu hotu-hotu hamutuk hodi kontinua hari’i instituisaun UNTL ida ne’ebé sai fonte orgullu ba Povu Timor-Leste no referénsia ba jerasaun futuru sira.

“Mai ita hamutuk kontinua hari’i UNTL ida ne’ebé sai fonte orgullu ba ita-nia Povu no sai referénsia ba jerasaun futuru sira,” hakotu Assanami. (*)

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Governu promove prevensaun moras la hada’et ba estudante ho manorin sira

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading
Advertisement

Trending