Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo
Hatutan.com, (17 Novembru 2026), Díli– Reitor Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), Juviano António da Costa, husu ba komunidade akadémika tomak atu hamutuk kontribui ho responsabilidade, dedikasaun no integridade hodi hametin kualidade Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), hodi prepara jerasaun futuru Timor-Leste ne’ebé iha kapasidade no kualidade aas.
Reitor ne’e husu espesifikamente ba dosente sira atu hala’o kna’ar ho responsabilidade, dedikasaun, dignidade, fraternidade no humanidade, tanba dosente sira iha papél importante tebes iha prosesu edukasaun no dezenvolvimentu nasaun.
“Edukasaun mak xave ba dezenvolvimentu, no dosente sira mak sai autór ba prosesu edukasaun iha nivel ensinu superiór. Responsabilidade ba dezenvolvimentu ne’e indireitamente mai husi profesór sira, tanba sira mak produz ajente dezenvolvimentu,” dehan Reitor UNTL, Juviano António da Costa, iha okaziaun selebrasaun Dies Natalis UNTL ba dala-26, Tersa (17/11/2026).
Nia hatutan, profisionál hotu, hanesan enjenéiru, doutór, juís, advogadu, jerente, polítiku, sientista no profesór futuru, hotu-hotu liu husi prosesu edukasaun iha universidade.
Tanba ne’e, nia enkoraja dosente sira atu orgullu ho sira-nia profisaun, tanba liuhusi hanorin, orientasaun no akompañamentu ne’ebé sira fó ba estudante, bele forma intelektuál sira ne’ebé sei garante sustentabilidade nasaun Timor-Leste iha futuru.
“Ha’u husu ba imi hotu atu orgullu ho imi-nia profisaun nu’udar dosente ka profesór iha UNTL, tanba husi imi-nia hanorin, orientasaun no akompañamentu mak bele hamosu ema matenek no intelektuál sira ne’ebé bele garante sustentabilidade nasaun Timor-Leste iha futuru,” nia afirma.
Reitor mós subliña katak kontribuisaun, dedikasaun no sakrifísiu dosente sira nian ba universidade tenke hetan apresiasaun husi estudante, alumni no komunidade Timor-Leste.
Maski profesór sira dala barak konsidera nu’udar “eroi ne’ebé la hetan rekoñesimentu”, maibé nia husu atu komunidade hotu evita tratamentu aat, kondenasaun no insultu hasoru dosente sira.
Nia mós husu ba estudante UNTL atu orgullu ho sira-nia estatutu nu’udar estudante universidade nasionál, tanba la’ós estudante hotu mak iha oportunidade atu asesu ba ensinu superiór.
Nia enkoraja estudante sira atu aproveita didi’ak oportunidade ne’ebé sira hetan, aprende no estuda ho seriedade, no prepara sira-nia futuru hahú husi agora.
“Prepara imi-nia futuru ho didi’ak hahú husi agora, ‘the future starts now’. Favór ida, labele lakon imi-nia tempu, se lae, imi sei arrepende iha futuru,” nia hato’o.
Nia dehan ba estudante sira atu respeita no dignifika dosente, tanba iha universidade, profesór sira la’ós de’it nu’udar hanorin-na’in, maibé mós sai hanesan inan-aman segundu ba estudante sira.
Aleinde ne’e, nia enkoraja komunidade akadémika atu hamutuk kria ambiente kampus ne’ebé seguru, konfortável, ordenadu no hakmatek, hodi garante kualidade graduadu sira.
“Prestíjiu UNTL iha ita hotu nia liman. Hamutuk ita hari’i UNTL ida ho kualidade aas, transparénsia, inovasaun no kompatível ho Timor-Leste no ASEAN,” nia subliña.
Reitor ne’e hato’o apresiasaun aas ba kontribuisaun no dedikasaun ne’ebé profesor sira fó ba funsionamentu universidade, liu-liu iha área administrasaun.
Nia konsidera funsionáriu sira nu’udar aliserse importante ba funsionamentu UNTL, tanba sira-nia servisu mós iha kontribuisaun direta ba formasaun intelektuál no lideransa futuru nasaun.
“Ha’u apresia tebes imi-nia kontribuisaun ba funsionamentu UNTL. Imi mak sai aliserse ba funsionamentu administrasaun universidade nian. Orgullu ba imi-nia dedikasaun no servisu nu’udar funsionáriu Estadu iha UNTL,” nia salienta.
Iha fatin hanesan Ministru Interinu Ensinu Superior Siensia no Kultura, Mariano Assanami Sabino, hateten, Instituisaun Ensinu Superior ida ne’ebé orgullu ho nia istória, hatene nia misaun no prontu atu enfrenta dezafiu iha futuru.
Iha oportunidade ne’e, nia reafirma rekonésimentu Governu nian ba kontribuisaun hosi UNTL iha formasaun rekursus umanus no dezenvolvimentu Timor-Leste.
“Iha aniversáriu da-26 ida-ne’e, ha’u hakarak reafirma katak futuru UNTL nian mak parte importante hosi futuru Timor-Leste nian. Universidade ida ne’ebé forte, ho kualidade, inovasaun no exelénsia, sei kontribui atu hari’i nasaun ida ne’ebé forte, independente, justu no prósperu,” Assanami afirma.
Nia husu atu hotu-hotu hamutuk hodi kontinua hari’i instituisaun UNTL ida ne’ebé sai fonte orgullu ba Povu Timor-Leste no referénsia ba jerasaun futuru sira.
“Mai ita hamutuk kontinua hari’i UNTL ida ne’ebé sai fonte orgullu ba ita-nia Povu no sai referénsia ba jerasaun futuru sira,” hakotu Assanami. (*)