Connect with us

Polítika

Xanana Hamutuk ho Povu Konfirma Ramos-Horta Nia Vitória iha 19 Abríl

Published

on

Hatutan.com, (12 Abríl 2022), Díli- Iha eleisaun ba Prezidente Repúblika segunda volta, 19 fulan-Abríl ne’e, Xanana ho partidu polítika sira, inklui organizasaun sira ne’ebé apoiu José Manuel Ramos-Horta afirma katak vitoria iha eleisaun prezidensiál ne’e iha Ramos-Horta nia liman, nune’e, eleisaun ne’e atu konfirma fali de’it povu nia vontade hodi lori Ramos-Horta ba Palásiu Prezidensiál, Aitarak Laran, Díli.

Notísia iha Relasaun: Xanana Deklara Ramos-Horta Povu Nia Kandidatu Atu Defende Soberania Estadu

Apoiante Kandidatu PR José Manuel Ramos Horta partisipa iha kampaña prezidensiál iha Tasi Tolu, Dili, 12 Abríl 2022. Foto/Hatutan.com

Liuhusi enserramentu kampaña kandidatu Prezidente Repúblika ho númeru sorteiu ida (1), José Manuel Ramos-Horta nian iha Tasi Tolu, Díli, Tersa loraik (12/04/2022), Xanana nudár prezidente partidu CNRT afirma katak, Ramos-Horta manan tiha ona eleisaun ne’e  iha primeira volta. Maibé,  Maromak ho natureza Timor seidauk fó bensaun. Nune’e, hakat ba segunda volta maka foin konfirma lolós Ramos-Horta hetan bensaun husi Maromak, husi natureza  Timor no matebian sira hotu ho hodi hetan númeru sorteiu ida (1) hodi sai duni ema númeru ida ba RDTL ne’e.   

Xanana afirma Ramos-Horta merese ba Prezidente Repúblika períodu 2022-2027 hodi restaura orden Konstituisaun no lei sira ne’ebé durante ne’e ema viola ba interesse grupu polítiku no ambisaun polítiku balun nian.

Advertisement

Xanana hateten, uluk iha eleisaun primeira volta partidu CNRT mak apoia kandidatura José Manuel Ramos-Horta ba Prezidente Repúblika, maibé iha segunda volta ne’e Ramos-Horta kandidatu povu nian. Nune’e, prezensa povu nia iha munisípiu hotu-hotu iha kampaña eleisaun segunda volta ne’ebé ema rihun ba rihun konfirma duni Ramos-Horta kandidatu husi povu no povu nia kandidatu ba Prezidente Repúblika 2022-2027.

Partidu polítika sira ne’ebé apoiu Kandidatu ba Prezidente Repúblika, José Manuel Ramos-Horta, hanesan CNRT, Partidu Demokrátiku (PD), Partidu Unidade Dezenvolvimentu Demokrátiku (PUDD), FRENTI-MUDANÇA, Partidu Demokrátika Repúblika Timorense (PDRT), Uniaun Demokrátika Timorense (UDT) , Partidu Sosialista Timor (PST) no movimentu sira  husu ba povu iha territóriu nasionál atu hotu-hotu vota ba José Manuel Ramos-Horta ho númeru sortei ida (1) atu ukun hodi restaura fali orden Konstitusionál.

Prezidente PST, Avelino Coelho hateten, militante no apoiante tomak husi partidu oioin no movimentu tomak hamutuk iha Tasi tolu atu reafirma hikas vitória kandidatu José Ramos-Horta nian iha primeira volta. Tanba ne’e, eleisaun prezidensiál segunda volta atu konfirma de’it populasaun nia pozisaun ba defeza ba konstituisaun no repozisaun ba ordem demokrátiku konstitusionál.

Xanana ho partidu polítika sira seluk apoiu kandidatu PR José Manuel Ramos-Horta, husik manu-falur iha kampaña Horta nian iha Tasi Tolu, Dili, 12 Abríl 2022. Foto/Hatutan.com

Prezidente partidu PST ne’e hatutan, hamutuk ho Kay Rala Xanana Gusmão no kandidatu PR José Ramos-Horta luta ba repozisaun ordem Konstitusionál tanba ne’e uainhira iha loron eleisaun keta haluhan vota ba númeru ida (1).

“Vota ba Horta ita vota ba libertasaun, vota ba emansipasaun no vota ba repozisaun ordem demokrátiku Konstitusionál,” Avelino Coelho hateten.

Iha fatin hanesan prezidente PDRT, Agustino Gomes hateten, PDRT haree no reflete ho situasaun atuál ne’ebé Xefe Estadu halo hodi viola Konstituisaun ne’ebé hamosu krize instituisaun ne’ebé da’et too ikus mai mosu krize institusionál no impasse polítika ne’ebé naruk, maka PDRT deside atu apoiu Kandidatu PR, José Ramos-Horta tamba  konsiente katak iha buat barak ne’ebé kandidatu ne’e sei halo hodi hatuur hikas konstituisaun RDTL atu bele asegura dezenvolvimentu nasionál.

Advertisement

“Ami haree katak kandidatu José Ramos Horta iha misaun no vizaun ne’ebé hanesan ho lema partidu PDRT ne’ebé dehan, Tane as no halulik fila fali lei inan. Ba ida-ne’e, ami la duvida ho kapasidade ne’ebé kandidatu iha nune’e ami deside fó apoiu,” Agustino Gomes hateten.

Prezidente PUDD, Silvestre Sufa hateten, populasaun hotu tenke vota ba kandidatu númeru ida, José Ramos-Horta atu bele hetan vitória hodi restaura hikas ordem demokrátiku no halo dezenvolvimentu ba povu nia moris tamba Ramos-Horta  iha kapasidade atu ukun.

“Há’u atu afirma ba militante no apoiante hotu ita nia kandidatu mak José Ramos-Horta tanba ne’e fila ba uma dehan ba família  kolega no vizinho atu vota ba kandidatu númeru ida,” Silvestre Sufa hateten.

Prezidente Partidu Timor Forte (PATIFOR), Gregório Saldanha, iha nia intervensaun hateten kampaña ida-ne’e atu reafirma pozisaun militante no apoiantes sira nian tanba antes ne’e iha eleisaun primeira volta povu maioria fó ona konfiansa ba kandidatu José Ramos-Horta.

Nia afirma kandidatu José Ramos-Horta sei manan iha segunda volta eleisaun prezidensiál tanba povu maioria sei fó votu konfiansa atu bele sai husi situasaun mukit ne’ebé halo povu terus.

Advertisement

“Ita sei manan iha eleisaun mai tamba figura Maun Xanana no maun Horta. Sira nia kontribuisaun ba luta libertasaun inegavel,” Gregório Saldanha hateten.

Mate restu 12 Novembru ne’e hatutan, José Ramos-Horta iha kbiit atu lori hikas konfiansa mundu internasionál mai Timor-Leste hodi hadi’a relasaun no dada hikas inventór husi rai-li’ur atu kria empregu ba timoroan hotu.

Iha fatin hanesan Lider Nasionál José Luis Guterres nudár prezidente partidu FRENTI-MUDANÇA hateten, iha loron votasaun militante no apoiante sira tenke reafirma hikas votu hodi hili José Ramos-Horta tamba kandidatu PR ne’e iha kapasidade atu jere Estadu ida. Servisu barak kandidatu PR ne’e halo ba Timor-Leste iha prosesu luta ba ukun rasik-an hanesan fundador ida ba nasaun ida RDTL.

Iha fatin hanesan Prezidente Partidu Demokrátiku (PD), Mariano Assanami Sabino hateten, José Ramos-Horta kandidatu povu nian no partidu FRETELIN nia kandidatu mós tanba nia fundador FRETELIN. Tamba ne’e mak ohin partidu polítiku hotu hatudu sira nia kompromisu atu apoiu kandidatura José Ramos-Horta atu sai prezidente ba povu hodi servi povu.

Komísiu aberta ne’e hetan observasaun husi observadór Komisaun Nasionál ba Eleisaun (CNE, sigla portugés), Provedoria Direitu Umanu no Justisa (PDHJ), observadór husi  sosiedade sivíl  no mós observadór sira husi internasionál.

Advertisement

Jornalista: Vito Salvador

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending