Connect with us

Nasionál

Ai-han Lokál Kontribui Bá Nutrisaun Di’ak

Published

on

Hatutan.com, (25 Jullu 2022), Díli- Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta, husu  timoroan sira atu hatoman-an konsumu  ai-han ne’ebé mai husi produtu lokál hanesan ai-farina, batar, fehuk, talas, lakeru no sira seluk tan tanba hahán sira-ne’e kontribui nutrisaun di’ak bá ema-nia saúde.

Palásiu Prezidensiál realiza kampaña nutrisaun nasional, Segunda (25/07/2022). Foto/Hatutan.com

Atu valoriza produtu lokal liliu ai-farina, gabinete Prezidente Repúblika, liu husi gabinete assesoria Nutrisaun, hamutuk ho parseiru dezenvolvimentu nasional sira hanesan HAK, Ismaik, Parcik, Kadalak Sulimutu Institute, AFD, Tere Solidariedade, Permatil no Matadalan Institute realiza jantar hamutuk ho Prezidente Republika nu’udár kampaña nutrisaun nasional ho tema: Ai-Farina mak Alternativa ida bá Ai-han báziku ne’ebé sei la fó risku bá saúde.”

Partisipa iha kampaña nasionál ne’ebé hala’o iha resintu Palásiu Prezidensiál, Segunda (25/07/2022), kompostu husi   to’os-na’in sira husi Munisípiu Liquiça, Manatuto no Aileu.

José Ramos-Horta iha nia diskursu friza katak labele hatoman an han demais etu ka foos tanba bele provoka ran-midar, hahán seluk ne’ebé mós timoroan barak konsumu no la kontribui bá saúde mak supermie, tanba ne’e timoroan tenke hatoma an hemu bee-barak no han ai-fuan maka’as atu hadia nutrisaun ema nian no liu-liu bá labarik no inan isin-rua.

Advertisement

“Ita buka muda maneira han atu hadia nutrisaun iha Timor-Leste. Ha’u haree katak programa governu nian bá kombate má-nutrisaun di’ak loos no Prezidente Repúblika tenke tane ida-ne’e, tanba hanesan konsidensia ka hanoin ida de’it atu kosok-oan sira hahú kedas husi inan isin-rua, iha nutrisaun di’ak hodi fó susubeen inan nian bá bebe atu nia bele iha nutrisaun di’ak,” José Ramos-Horta hateten.

Problema boot iha Timor tuir estastestika UNICEF nian, 50% inan isin-rua mak fó susubeen inan nian bá oan sira, tanba ne’e ema hotu tenke hakas an atu númeru ne’e sa’e bá 80%. Tanba susubeen inan nian mak di’ak liubá oan sira tanba nutrisaun 100% kompletu bá saúde labarik nian.

“Kampaña bá nutrisaun tenke maka’as liu-liu inan sira tenke fó susu ba bebe ne’e númeru ida no inan tenke iha edukasaun atu iha ijene labele abandona labarik sira moris livre hodi lori moras ne’ebé afeita bá saúde públika no  má-nutrisaun iha família,” Ramos-Horta tenik.

Ema Hotu iha Obrigasaun Kontrola Nia Hahán

Ministra Saúde, Odete Maria Freitas Belo hateten,  ema hotu iha obrigasaun atu kontrolla nia hahán atu labele monu bá moras ne’ebé afeita bá saúde públika no lori impaktu negativu bá kondisaun nutrisaun labarik sira nian.

Advertisement

Ministériu Saúde iha planu prioridade bá hadi’a nutrisaun iha Timor-Leste no atividade kampaña bá nutrisaun ne’e rasik hetan apoiu maka’as husi Xefe Estadu no Xefe Governu atu labarik timoroan sira iha nutrisaun di’ak atu bainhira labarik sira ne’e boot iha dezenvolvementu di’ak iha parte fiziku no intelektual.

“Atu apoia hodi hadi’a nutrisaun bá labarik sira, Governu iha programa Bolsa da Mãe Jerasaun Foun no programa ida ne’e nia objetivu prinsipál mak Timor-Leste bele iha redusaun bá má-nutrisaun tuir Objetivu Dezenvolvimentu Sustentabilidade (ODS) ne’ebé sei atinji iha 2030,” Odete Maria Freitas Belo hateten.

Iha fatin hanesan, Diretór Asosiasaun HAK, Sisto dos Santos hateten, objetivu husi eventu ida-ne’e mak atu hatudu oinsá ai-farina bele sai ai-han alternativu ne’ebé nutritivu.

Ho esforsu ne’ebé mana Lú Ismaek ho nia ekipa halo hodi transforma ai-farina bá “paun maubere” no bolu inklui bá ai-han sira seluk atu hatudu kontribuisaun kiik oan no dalan ida di’ak bá hadi’a nutrisaun iha Timor-Leste ho ai-han lokal ne’ebé povu maubere iha.

“Ami haree katak konteudu ai-farina sei la prejudika ema nia saúde bainhira ita bele kombina ho ai-han sira seluk ne’ebé nutritivu no di’ak bá ema atu konsumu,” Sisto dos Santos hateten.

Advertisement

Asosiasaun HAK orgullu ho polítika no programa Prezidente Repúblika nian ne’ebé integra ona bá públiku kampaña nutrisaun nasionál hodi hadi’a má-nutrisaun iha Timor-Leste no hein katak bá oin sei iha kombinasaun ida di’ak bá ai-han hotu-hotu ne’ebé bele lori saúde di’ak bá sidadaun hotu-hotu.

Ho ai-han lokal ne’ebé iha hatudu katak Estadu no Governu fó valor no valoriza ai-han lokal hodi dignifika toos na’in sira no ida ne’e atu motiva esforsu hirak ne’ebé toos na’in sira halo.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Índise Liberdade Imprensa 2026, Timor-Leste Okupa Pozisaun 30 husi Nasaun 180 no Sei iha Dezafiu Kona-bá Independénsia Editoriál

Published

on

By

Hatutan.com, (30 Abríl 2026), Díli – Reporters Without Borders (RSF),  Kinta  (30/04/2026), fó sai relatóriu Índise Liberdade Imprensa Mundiál tinan 2026, hatuur Timor-Leste okupa pozisaun 30 husi nasaun 180.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Apaga Notísia husi Konta Facebook Ofisiál RTTL, Rosário Maia: “Ne’e Problema Internál, Ami Buka hadi’a”

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Abríl 2026), Díli–Prezidenti Konsellu Administrasaun Ràdiu Relevizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P), Rosário da Graça Maia, konsidera aktu “sensura” apaga notísia husi konta Facebook RTTL Roman ba Nasaun – LIVE TV nu’udár problema internal no nia parte buka hadi’a.  

(more…)

Continue Reading

Nasionál

CAC Ajenda Ona Kazu Projetu Estrada Rita-Maubisse Ne’ebé Abandona husi Balada Unip.Lda

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Abríl 2026), Díli– Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla portugés) ajente  ona prosesu averiguasaun ba projetu estrada iha Aldeia Rita, Postu Administrativu Maubisse, Munisípiu Ainaro, ne’ebé abandona husi Empreza Balada Unip.Lda.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending