Connect with us

Polítika

Tempu Ona TL Hatudu Onestidade Kona-bá Rekonsiliasaun

Published

on

Hatutan.com, (01 Agostu 2022), Díli—Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta esplika kona-bá objetivu sorumutu ho timoroan sira iha Timor Osidentál foin lalais ne’e atu hatudu Timor Leste (TL) nia onestidade kona-bá rekonsiliasaun.

PR Ramos-Horta enkontru ho lider timoroan pro-autonomia sira iha Governador NTT, Viktor Bungtilu Laiskodat nia uma estadu iha Kupaun, Domingu kalan (24/07/2022). Foto/TRIBUN FLORES.COM

Xefe Estadu informa katak, durante vizita ba Indonézia, liu hosi Nusa Tenggara Timur (NTT) hasoru malu duni ho Timoroan sira iha ne’ebá no sempre hasoru mós Timoroan sira ne’ebé hela iha Austrália, Inglatera no iha ne’ebé de’it inklui povu Timor Leste tomak.

Lee Mós: Dokumentu Fraternidade Umana Lori Horta Hasuru Lopes da Cruz ho Eurico Guterres

“Timoroan iha Atambua no Kupang Indonézia ne’ebá tinan 20-resin ona. Iha tinan 20 resin ne’e, sira la halo problema oan ida ba rai ida-ne’e no la’ós sira mak kria problema iha bairru-bairru sira iha sidade Díli, la’ós sira mak tuda fatuk iha Timor Leste laran, la’ós mós sira mak ba halo Timor nia naran foer iha Inglatera ne’ebá,” Ramos-Horta iha edifísiu sentrál SAMES I.P, Kampung Alor, Segunda (01/08/2022).

Advertisement

Ramos-Horta konsidera katak, tinan 20 resin maluk Timor oan sira nia kontribuisaun di’ak loos ba rai ida ne’e, hakmatek no tempu to’o ona atu sé mak hakarak fila bele fila, uluk iha 2000-2003 programa organizadu hosi Nasoens Unidas, semana-semana ró-ahi boot lori sira fila no programa repartiramente ne’e remata iha 2003.

“Timoroan sira ne’e iha Direitu ba nasionalidade Timorense no faktu hatudu katak sira balun ne’ebé hakarak fila, hetan nasionalidade Timorense. Ha’u nia preokupasaun mak ne’e, hadi’a prosesu ne’e no loke nafatin dalan hodi haku’ak Timoroan sira. Bainhira hakuak Timoroan ida iha Indonézia hotu-hotu ko’alia, maibé bainhira hakuak Jenerál Wiranto hotu-hotu basa liman, ne’e oinsa,” José Ramos-Horta kestiona.

Nia subliña katak, filozofia no hanoin loloos maka ne’e, tempu to’o ona atu Timor Leste hatudu nia onestidade kona-bá rekonsiliasaun.

“Sira ne’ebé naran iha krime sériu mak tenke taka maibé ba sidadaun bai-bain bainhira hakarak fila fali mai laiha problema,” nia hateten.

Jornalista: Vito Salvadór  

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending