Defeza & Seguransa
PNTL Asegura Ona Bomba iha Kuluhun, Sei Destroi iha Tibar
Published
4 years agoon

Hatutan.com, (14 Dezembru 2021), Dili—Komandu Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Unidade Especial da Policia (UEP), Explosive Ordenance Disposal (EOD), muda sees ona, hodi asegura bomba ne’ebé komunidade hetan iha Aldeia Kuluhun de Baixo, Suku Akadiruhun, Postu Administrativu Na’in-Feto, Munisípiu Díli.

Komandu Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Unidade Especial da Policia (UEP), Explosive Ordenance Disposal (EOD), muda sees ona, hodi asegura bomba ne’ebé komunidade hetan iha Aldeia Kuluhun de Baixo, Suku Akadiruhun, Postu Administrativu Na’in-Feto, Munisípiu Díli, Tersa (14/12/21). Foto/Hatutan.com.
Bomba antiga ne’e, Komandu PNTL, liuhosi ekipa EOD sei lori ba halo destruisaun iha Suku Tibar, Munisípiu Likisá.
Xefe Explosive Ordenance Disposal (EOD), Sargentu Xefe, Estaquio de Jesus Ximenes, haktuir hafoin simu informasaun hosi komunidade iha Kinta semana kotuk, oras dadeersan, ekipa EOD to’o kedan iha Aldeia Kuluhun de Baixo hodi observa objetu funu (bomba) ne’ebé iha.
Rezultadu observasaun EDO nian, nota katak, objetu ne’e nu’udár bomba hosi aviaun nian mak ema tiru tun hosi lalehan, ho kuantidade boot, ne’ebé ho nia todan kuaze iha tonelada (poun) 20. Bomba ne’e, kategoria hanesan unexplosive ordinance, nune’e bandu atu ajuda hi’it ho liman.
“Ita labele identifika katak nia orijen hosi ne’ebé, nia perigu ne’e iha ne’ebé, maibé ita konsidera nia perigu la halimar tanba ninia pin ou safety ne’e ita labele identifika ona. Ida ne’e ita extra kuidadu atu bele asegura. Lae, ida ne’e iha komunidade nia leet lori perigu,” Sargentu Xefe, Estaquio de Jesus Ximenes, haktuir ba jornalista sira, iha aldeia Kuluhun de Baixo, Suku Akadiruhun, Tersa (14/12/2021).
Xefe Operasaun ba EOD ne’e, esplika, bomba ne’ebé komunidade hetan iha kategória tolu. Ida, bomba insendiáriu, ida bomba kímiku, no seluk maka uza explosivu.
“Maibe, ida ne’e ita labele identifika nia kímiku, insendiáriu, ou explisivu. Entaun, ida ne’e risku aas teb-tebes,” Xefe EOD ne’e esplika.

Objetu Bomba ne’ebé komunidade hetan iha Aldeia Kuluhun de Baixo, Suku Akadiruhun, Postu Administrativu Na’in-Feto, Munisípiu Díli, Tersa (14/12/21). Foto/Hatutan.com.
Problema boot ida ba ekipa EOD maka, seidauk iha ekipamentu kona-bá fó protesaun ninian, liu-liu ekipamentu espesial sira ne’ebé mak bele utiliza hodi bele halo destruisaun ba materiál funu.
“Maibé, tanba ida ne’e perigu ba komunidade, maski PNTL iha difikuldade ba ekipamentu, maibé ami ekipa tékniku buka meius atu rezolve ida ne’e nune’e labele fó impaktu ba komunidade ne’ebé hela besik iha área ne’e,” Komandante EOD ne’e, dehan.
Bainhira ekipa EOD sira to’o iha lokál, sira halo avaliasaun katak, bomba ne’e iha nia medida ne’ebé boot tebes no iha momentu ne’ebá, ekipa husu ba komunidade atu koolabora.
“Tanba ne’e, mak até ohin, ita nia komunidade asegura hela, ohin mak ita bele halo evakuasaun no atu ba halo destruisaun,” Estaquio haktuir.
Bomba sira ne’ebé ho tipu un-exploided, iha maneira rua ne’ebé ekipa EOD sei uza hodi halo destruisaun.
Ida maka, halo destruisaun ho maneira lokál, no ida seluk tenke halo evakuasaun. Maibé, bomba sira ne’ebé ho kuantidade boot, ekipa sira bele halo destruisaun ho lokál, bainhira ho ekipamentu kompletu.
“Ita halo destroi lokál, tanba ita labele evakua ba fatin dook, tanba ne’e risku ba ema nia vida, risku ba públiku, liu-liu iha fatin sira ne’ebé ita movimentu ba ne’e, risku ba fatin ne’ebé iha halo destruisaun, nomós ba ema sira ne’ebé maki ta involve. Aleinde ne’e, PNTL rasik laiha ekipamentus prórpriu atu asegura ami nia vida,” Estaquio dehan.
Ekipa ne’ebé ekipa EOD sei menus maka, uza ba halo protesaun, investigasaun, no destruisaun.
Tékniku atu halo destruisaun ba bomba ne’e, iha maneira rua. Ida mak “low order”, ninia risku destruisaun ki’ik-oan, la rahun totál, tanba bele destrui de’it explozivu iha laran. Maneira seluk maka “high order”, katak halo destruisaun ho totál, maibé nia impaktu no fragmentasaun ne’e sei dook.

Komandu Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Unidade Especial da Policia (UEP), Explosive Ordenance Disposal (EOD), muda sees ona, hodi asegura bomba ne’ebé komunidade hetan iha Aldeia Kuluhun de Baixo, Suku Akadiruhun, Postu Administrativu Na’in-Feto, Munisípiu Díli, Tersa (14/12/21). Foto/Hatutan.com.
Tuir ekipa tékniku sira halo avaliasaun katak, bomba ho modelu boot ne’e, normalmente ninia letál destruisaun ne’e dala-ruma to’o 20%, 330 grau selsius, iha áreas involvidas.
“Tanba ne’e, iha maneira harahun ne’e, ita sei uza high order atu destroi totál de’it. Tanba bomba ne’e nia todan kuaze 200 poun, ita nia distánsia minimu atu halo destruisaun ne’e pelu-menus kilométru ida resin,” Xefe Operasaun EOD ne’e dehan tán.
Tuir dadus, durante tinan 2021, ekipa EOD konsege destroi ona materiál funu sira ne’ebé hetan hosi komunidade, hamutuk atus 2 resin.
Xefe Suku Akadiruhun, Juvinal da Conceiçăo informa, bomba ne’e nia komunidade sira hetan, bainhira hala’o hela servisu Programa Nasional Dezenvolvimentu Suku (PNDS). Komunidade kee hela bee-dalan atu halo valeta, maibé la espera hetan fali bomba iha rai-okos.
Hafoin hetan objetu funu ne’e, ofisial PNDS komunika kedan ho nia, nune’e mós ba Ofisiál Polisia Suku (OPS), hodi direta ba komandu atu tun direta haree bomba ne’ebé nia komunidade sira hetan.
“Ha’u mós mai diretamente fatin ne’e, haree katak ne’e perigu teb-tebes ba ita nia vida. Ne’ebé durante semana ida, ha’u sente preukupa. Maibé ohin, ita nia polisia sira mai muda sai ona hosi fatin ne’e, para lori ba halo destruisaun,” Xefe Suku Akadiruhun, Juvinal da Conceiçăo, hateten ba jornalista sira.
Jornalista: Rogério Pereira Cárceres
You may like

Komandu PNTL Partilla Situasaun Timor-Leste bá Adidu Seguransa Sira

UEP Sei Destaka Membru Iha Sentru Votasaun Ne’ebé Konsidera Poténsia Bá Konflitu

PNTL Detein Joven Na’in-Haat Involve Konfrontu Manleuana

Kazu Tuda-Malu Domina iha Fevereiru

Sidadaun Sivíl ‘Favór’ Entrega Kilat!

Membru PNTL 1.800 Iha Ona Terrenu Atu Asegura Serimónia Investidura PR Eleitu
Defeza & Seguransa
FM Konsidera MI Inkapasidade no Fase-Liman iha Polémika Rekrutamentu Kadete PNTL
Published
6 hours agoon
10/02/2026
Hatutan.com, (10 Fevereiru 2026), Díli-Polémika iha rekrutamentu kadete Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) ne’ebé deskonfia hamosu pratika favoritizmu no familiarizmu, lori Fundasaun Mahein to’o iha konkluzaun ida katak Ministru Interiór (MI), Francisco da Costa Gusterres, laiha kapasidade atu organiza no foti desizaun. Nune’e, tenke lori fali to’o Konsellu Ministru mak tenke foti desizaun.
Defeza & Seguransa
Membru PNTL Na’in-tolu Kanek iha Ainaro, Na’in-ida Kilat-Musan Sei iha Ulun
Published
1 month agoon
06/01/2026
Hatutan.com, (06 Janeiru 2026), Díli-Kazu membru Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) na’in-tolu ne’ebé sofre kanek tanba hetan tiru husi arma branka iha Munisípiu Ainaro, foin lalais ne’e, na’in-ida sei kontinua halo operasuan faze segundu tanba kilat-musan husi kilat-anin sei iha nia ulun laran.
Defeza & Seguransa
PNTL Rezistu Insidente Tolu no Ema Na’in-tolu Lakon Vida
Published
1 month agoon
05/01/2026
Hatutan.com, (05 Janeiru 2026), Díli- Selebrasaun loron natal 2025 no simu tinan foun 2026, Polísia Nasional Timor-Leste (PNTL) rezista insidente iha munisipiu tolu, Ainaro, Ermera, Baucau no asidente fatal ema mate iha munisipiu rua Covalima ho Díli.

Komisaun E Identifika Projetu Uma Dignu 25 iha Manatuto La’o Atrazu

Suspeitu Kazu Violasaun no Koasaun Seksuál iha Hera Aumenta Ba Na’in-Haat

FM Konsidera MI Inkapasidade no Fase-Liman iha Polémika Rekrutamentu Kadete PNTL

Armazén Sentrál INFPM Rejista Total Reajente Atinje 88%

PDHJ: Ofisiál Mídia SEKOMS Impede Hatutan.com Halo Kobertura iha Espasu Públiku RTTL,E.P Ne’e Krime

DIT Hahú Introdús ba Estudante Sira Kona bá Seguransa ba Dadus Importante

IGJ Legaliza Corais Timor bá Atividade Futu-Manu

STOP PRESS: Ministru Nino Pereira Konsumu Dose Kontamina ho Frasku Halo Nanál Kanek no Ran

Indonesia dan Timor-Leste Perkuat Kerjasama Ekonomi, Sosial Budaya, dan Pariwisata

Governu Indika BTK Hadi’a Trotoár Naksobu iha Área Bebora

Asesu Gratuita HATUTAN.com

Hafoin Ferias Judisiáriu PGR Sei Ko’alia Kazu Set-top Box RTTL,E.P

Xefe Estadu TL Kondekora Militár Korea Súl Ne’ebé Mate iha Oé-Cusse

PCIC Detein MG Lori Osan Falsu Hosi Inglaterra

PR Simu Karta Kredensial Husi Embaixadór Brunei Darussalam ho Reinu España
Trending
Dili1 week agoOfisiál Mídia SEKOMS Impede Jornalista Hatutan.com Halo Kobertura iha RTTL,E.P
Justisa & Krime1 week agoTribunál Rekursu Deside Estadu Selu Kompensasaun bá Gil da Costa “Puto Naldo Rei”, Antigu Prezidente RTTL,E.P
Dili1 week agoAsidente Tráfiku iha Área Eskola UNAMET, Joven Na’in-rua Lakon Vida
Polítika1 week agoKomisaun A Preokupa Servisu Asesór iha Ministériu Sira
Nasionál5 days agoHahalok Ofisiál Mídia SEKOMS Bele Fó Impaktu Ba Índise Liberdade Imprensa Timor-Leste
Nasionál6 days agoImpede Jornalista Hatutan.com, AJAR Konsidera SEKOMS ho Nia Subordináriu Prátika Rejime Ditadura Soeharto
Nasionál7 days agoKandidatu PNTL Na’in-10.597 Aprovadu Ba Faze Teste Médiku
Nasionál6 days agoImpede Jornalista Hatutan.com, Conselho de Imprensa Konsidera Ofisiál Mídia SEKOMS Komete Violasaun Grave Ba Konstutisaun RDTL














