Connect with us

Polítika

Governu Atribui Millaun $1 ba g7+ Atu Finansia Despeza Globál-Nasionál

Published

on

Hatutan.com, (21 Marsu 2022), Díli—Governu liuhosi Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), atribui ona orsamentu ho totál millaun $1 ba organizasaun rejionál g7+, hodi bele finansia nia despeza ba atividade sira ne’ebé mak hala’o iha nível globál nomós nasionál.

Asina akordu entre Vise Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Julião da Silva ho Sekretáriu Jerál g7+, Helder da Costa Lopes. Foto/g7+.

Sekretáriu Jerál G7+, Helder da Costa Lopes hateten, akordu ida-ne’e nu’udár kompromísu ida hosi governu Timor-Leste no hetan mós aprovasaun hosi Parlamentu Nasionál (PN), ne’ebé kompromete ona katak apoia osan millaun $1 kada tinan, no ba prósima tinan lima hosi 2022 to’o 2027.

“Signifika, Governu Timor-Leste iha duni kompromísiu boot atu suporta g7+ liuhosi finansiamentu hodi finansia despeza g7+ nian iha nível globál, nomós iha nível nasionál,” Helder da Costa Lopes hateten ba jornalista sira iha Palásiu Governu, Díli, Segunda (21/03/2022).

Atribuisaun fundu ho valór millaun $1 ne’e, liuhosi akordu ne’ebé asina entre Vise Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Julião da Silva ho Sekretáriu Jerál g7+.   

Advertisement

Orsamentu ne’e sei finansia ba área tolu ne’ebé antes ne’e hala’o ona mak hanesan, ida, kona-bá halo advokasia no diplomasia iha nível globál, partilla mós TL nia esperiénsia ho rai seluk iha área bar-barak, eleisaun sira, rekursu naturais no mós kona-bá pás ho rekonsiliasaun.

“Iha laran, ita mós halo autrix ba grupu arte marsiál, joven sira mantein kalma ho pás no trankilidade, nune’e ita hakat ba dezenvolvimentu ne’ebé mak hakmatek,” Helder da Costa subliña.

Timor-Leste sente orgullu tanba iha organizasaun rua mak TL sai hanesan pioneiru, ida mak g7+ no ida fali maka Comuniddae dos Paises da Língua Portuguesa (CPLP), tanba TL mós halo parte.

“Ho grupu rua ne’e ita bele brilla ita nia papél iha multilateralizmu iha nível globálno hamutuk ho país sira seluk ita ko’alia forte liután. Tanba ne’e mak g7+ mós hakarak atu kompromete atu ajuda Timor-Leste nia kandidatura ba konsellu direitus umanus ne’ebé Timor-Leste sei avansa iha tinan oin,” nia promete.

Vise Ministru MNEK, Julião da Silva haktuir akordu ne’e bele hala’o ho g7+ tanba iha semana kotuk Governu halo ona aprovasaun iha Konsellu Ministru.

Advertisement

Durante impase polítika iha TL, Governu iha de’it osan hosi orsamentu duadésimu nian, nune’e iha tinan lima ba kotuk Governu laiha orsamentu ruma atu apoia ba organizasaun ne’e.

Tanba ne’e, apoiu ida ne’e nu’udár Governu nia komitmentu atu suporta nafatin organizasaun g7+ nune’e membru sira bele hala’o atividade.

Organizasaun rejionál g7+ funda iha 2010 hosi nasaun hitu no Kay Rala Xanana Gusmão nu’udár pessoa eminente ne’ebé oras ne’e iha ona nasaun membru hamutuk 20.

Organizasaun rejionál g7+  harii ho objetivu atu halibur nasaun frajilidade sira iha mundu, no nasaun sira ne’ebé sai ona membru iha obrigasaun atu kontribui finanseira no rekursu umanu.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending