Connect with us

Polítika

Ramos-Horta ho Alkatiri Hasoru-Malu Ko’alia Estratéjia Hamenus Povu Nia Terus

Published

on

Hatutan.com, (28 Abríl 2022), Díli—Tebes! Iha ai-knanoik klásiku dehan, “iha mundu polítika,  laiha inimigu eterna no la iha mós amigu eterna, buat ne’ebé eterna mak interese.”

Lee Mós: Lú Olo Prepara Daudaun Relatóriu ba Ramos-Horta

Ramos-Horta hasoru-malu ho Mari Alkatiri, Kinta (28/04/2022). Foto/Espesiál

Ida-ne’e hatudu duni iha lala’ok polítika Timor nian ohin loron no lisaun ida di’ak tebes.  Iha ámbitu kampaña polítika eleisaun bá Prezidente Repúblika iha primeira volta to’o mai segunda volta nian, Sekretáriu Jerál partidu FRETILIN, Mari Bin Amude Alkatiri sempre soe-lia hasoru nia adversáriu polítika José Ramos-Horta.  Nune’e mós Ramos-Horta soe-lia hasoru Mari Alkatiri ho kandidatu Prezidente Repúblika, Francisco Guterres “Lú Olo” ne’ebé mai husi partidu FRETILIN.

Durante halo kampaña polítika hale’u munisípiu to’o iha aldeia sira, Ramos-Horta ne’ebé hetan apoiu másimu husi partidu CNRT ho lider karizmátiku Kay Rala Xanana Gusmão, dala-ruma la kontrola linguajen sira hodi soe-lia bá malu to’o sadik malu no dezafia malu  iha palku polítika nia leten.   

Advertisement

Hafoin hakur liu tiha faze polítika iha ámbitu eleisaun prezidensiál nian,  Ramos-Horta ne’ebé sai ona hanesan Preizdente Repúblika Eleitu bá períodu 2022-2027, komesa la’o bá diálogu no rona entidade hotu-hotu, inklui hasoru-malu no rona ema sira ne’ebé sai adversáriu boot no todan tebes  bá Ramos-Horta iha tempu kampaña prezidensiál, hanesan Mari Alkatiri ho Francisco Guterres ‘Lú Olo”.

Lee Mós: Ramos-Horta Aprofunda Komunikasaun ho Igreja Katólika

Iha loron hirak liubá, Ramos-Horta hola inisiativa bá hasoru ona Prezidente Repúblika ne’ebé hanesan nia rivál boot iha eleisaun prezidensiál nian, Francisco Guterres “Lú Olo”, hodi ko’alia bá malu kona-bá situasaun sira Timor nian no buka solusaun bá krize ekonomia mundiál ne’ebé afeta mós mai Timor-Leste.

Mezmu Lú Olo ho Ramos-Horta ko’alia barak liu kona-bá preparasaun sira bá festa restaurasaun independénsia bá dala-20 (20 Maiu 2002-2022) no tomada de posse bá Prezidente Repúblika Eleitu, maibé sira mós foku ko’alia oinsá mak lider nasionál sira bele tuur hamutuk halo diálogu solusiona problema ne’ebé nasaun no povu enfrenta ohin loron.

Iha Kinta (28/04/2022), Laureadu Nobel bá Pás nian, José Ramos-Horta, hakat to’o iha Gabinete eis titular Mari Alkatiri nian iha Faról, Díli, hodi ko’alia oras ida kona-bá investidura Prezidensiál iha loron 19 fulan-Maiu, selebrasaun tinan 20 aniversáriu restaurasaun independénsia.

Advertisement

Sita husi  pájina Facebook  José Ramos-Horta  relata katak iha sorumutuk entre nia ho Mari Alkatiri ko’alia mós kona ba krize ekonómika mundiál ne’ebé iha impaktu maka’as iha TL nia ekonomia no oinsá Líder Nasional sira atu fera-ulun, halo estratéjia ida urjente para hamenus povu mukit nia terus.

“Tuir ha’u nia knar nu’udár Prezidente Repúblika, ha’u sei serbisu maka’as para hametin dame, demokrasia liu hosi diálogu ho lider hotu-hotu no mós sosiedade sivíl e Igreja,” Ramos-Horta hateten.

“Ikus liu, ha’u husu Dr. Mari Alkatiri apoiu Deklarasaun Fraternidade Humana ne’ebé Amu Papa Francisco no Grand Iman Muhammad Al-Tayyeb hosi Cairo maka autór no asina. Atan ha’u nia rekomendasaun bá Governu no Parlamentu Timor-Leste aprova rezolusaun ke aprova Deklarasaun Fraternidade Humana tama kurríkulu eskolár. TL sei sai primeiru Nasaun iha Mundu ke simu Deklarasaun ne’e iha kurríkulu eskolár. Maun Mari simu dokumentu ho reasaun pozitivu,” Ramos-Horta haktuir iha nia konta Facebook.

Ramos-Horta kompromete katak diálogu sei kontinua ho partidu polítiku  hotu-hotu  iha Parlamentu no sira  ne’ebé seidauk iha fatin iha Parlamentu.

Lee Mós : Lú Olo Kongratula Ramos-Horta, Espera Sei Koopera ho Órgaun Soberania Tolu

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending