Hatutan.com, (30 Juñu 2022), Díli—Prezidente Repúblika (PR), José Manuel Ramos-Horta deklara katak, Palásiu Prezidensiál nakloke ba povu no ema hotu-hotu iha oportunidade hanesan atu sama ain iha uam ne’e, tanba uma-na’in loloos mak povu.

Xefe Estadu hato’o hodi hatán ba preokupasaun deputadu iha Parlamentu Nasionál (PN) hosi Bankada FRETELIN Fabião de Oliveira ne’ebé la konkorda ho inisiativa Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta bainhira autoriza negosiante ai-leba sira ba fa’an ai-fuan iha resintu Prezidensiál, tanba hafoer de’it imajen Palásiu Prezidensiál.

Lee Mós: José Ramos Horta Eleitu ba Prezidente Repúblika Períudu 2022-2027

“Prezidente Repúlika José Ramos-Horta iha nia diskursu durante investidura iha Tasi-tolu, iha loron 19 fulan-Maiu 2022, hakarak Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato ne’e nakloke ba públiku,” Hatutan.com sita komunikadu hosi Prezidénsia Repúblika, Kinta (30/06/2022).

Tanba ne’e duni maka hahú loron 20 Maiu 2022, hafoin serimónia solene komemorasaun loron Restaurasaun Independénsia RDTL ba dala 20, Prezidente José Ramos-Horta autoriza Palásiu Prezidensiál nakloke ba sidadaun hotu-hotu.

Prezidente Repúblika hakarak Palásiu ne’e nakloke ba labarik sira hodi tama, nune’e hatudu imajen ba públiku katak Palásiu ne’e besik liu ba povu, liu-liu ba labarik sira.

“Relasiona ho hanoin no inisiativa sira Prezidente Repúblika nian ne’e, parte Prezidénsia Repúblika rasik fó-atensaun maka’as ba inan isin-rua sira atu mai hetan ai-han nutritivu ruma no akompañamentu seluk tan iha Palásiu,” komunikadu ne’e haktuir.

Prezidente Repúblika iha inisiativa mós atu loke kantina ida iha Palásiu Presidensiál atu sai nu’udár fatin ba diskusaun ho entidade hotu-hotu, ezemplu akadémiku sira, grupu agrikultura sira, juventude sira no seluk-seluk tán.

Iha mós inisiativa hosi Prezidente Repúblika atu lori estudante sira mai Palásiu Prezidensiál iha kada Sesta-feira, hodi koñese kle’an liután divizaun servisu sira iha Palásiu Prezidensiál nian.

“Prezidénsia Repúblika hakarak fó-énfaze liután katak Palásiu Prezidensiál la’ós merkadu, maibé Prezidénsia Repúblika ida-ne’e hakarak fornese ai-fuan lokál ba labarik sira, ne’ebé nu’udár produtu lokál diretamente fa’an hosi ita-nia maluk ai-leba sira. Iha peskiza balun fó-sai katak labarik Timoroan sira la gosta han ai-fuan. Tanba ne’e, ho asaun fahe ai-fuan ba labarik sira ne’e, sai hanesan insentivu ida atu motiva labarik sira atu bele han ai-fuan sira,” komunkadu ne’e subliña.

Parte Prezidénsia Repúblika hakarak mós realsa tán ba públiku katak, asaun umanitária sira ne’ebé hala’o ne’e sinkroniza tebes ho figura PR José Ramos-Horta nian hanesan Premiadu Nobel ba Pás no membru Juri Konsellu Fraternidade Umana ne’ebé inisia hosi Papa Francisco.

Hanesan líder konsiliadór no dialogante ida, Prezidente Repúblika nu’udár Xefe Estadu hakarak tane aas tebes nosaun ida katak, valoriza dignidade pesoa umana ne’e nu’udár objetivu Estadu nian.      

Haktuir notísia iha Jornal Nacional Diário edisaun 29 Juñu 2022 fó-sai notísia katak, Deputadu Parlamentu Nasionál hosi Bankada FRETILIN, Fabião de Oliveira la konkorda ho inisiativa Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta bainhira autoriza negosiante ai-leba sira ba fa’an ai-fuan iha resintu Prezidensiál, tanba hafoer de’it imajen Palásiu Prezidensiál.

Iha nia intervensaun iha sesaun plenária iha loron 28 fulan Juñu liuba, Deputadu ne’e hatete, “Palásiu Prezidente la’ós bazar ba negosiante ai-leba sira atu fa’an ai-fuan iha ne’ebá. Loos katak, inisiativa Xefe Estadu nian atu ajuda povu ai-leba sira, maibé la signifika katak, fatin atu fa’an ne’e iha resintu Palásiu Prezidensiál”.

Notisia hanesan fó-sai mós iha Jornal Independente iha edisaun 29 Juñu 2022 ho notísia ne’ebé hanesan kona-bá Deputadu Fabião de Oliveira ninia hanoin.

Deputadu seluk ida hosi Bankada FRETILIN, Mariano Fatubai Mota, tuir Jornal ne’e haktuir, konsidera inisiativa PR Ramos-Horta ne’e viola ninia kompeténsia ne’ebé hatuur iha Konstituisaun RDTL.

Deputadu ne’e dehan katak, “Agora Prezidente Repúblika ne’ebé mak ita konsidera, tenke lori fali manu, lori fali sabraka ba iha ne’ebá ne’e viola tiha ona. Ha’u hanoin kompeténsia Prezidente nian iha definisaun artigu 85 to’o artigu 90 iha ne’ebá”.

Jornalista: Vito Salvadór