Connect with us

Polítika

Povu Mak Na’in Loloos ba Palásiu Prezidensiál

Published

on

Hatutan.com, (30 Juñu 2022), Díli—Prezidente Repúblika (PR), José Manuel Ramos-Horta deklara katak, Palásiu Prezidensiál nakloke ba povu no ema hotu-hotu iha oportunidade hanesan atu sama ain iha uam ne’e, tanba uma-na’in loloos mak povu.

Xefe Estadu hato’o hodi hatán ba preokupasaun deputadu iha Parlamentu Nasionál (PN) hosi Bankada FRETELIN Fabião de Oliveira ne’ebé la konkorda ho inisiativa Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta bainhira autoriza negosiante ai-leba sira ba fa’an ai-fuan iha resintu Prezidensiál, tanba hafoer de’it imajen Palásiu Prezidensiál.

Lee Mós: José Ramos Horta Eleitu ba Prezidente Repúblika Períudu 2022-2027

Advertisement

“Prezidente Repúlika José Ramos-Horta iha nia diskursu durante investidura iha Tasi-tolu, iha loron 19 fulan-Maiu 2022, hakarak Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato ne’e nakloke ba públiku,” Hatutan.com sita komunikadu hosi Prezidénsia Repúblika, Kinta (30/06/2022).

Tanba ne’e duni maka hahú loron 20 Maiu 2022, hafoin serimónia solene komemorasaun loron Restaurasaun Independénsia RDTL ba dala 20, Prezidente José Ramos-Horta autoriza Palásiu Prezidensiál nakloke ba sidadaun hotu-hotu.

Prezidente Repúblika hakarak Palásiu ne’e nakloke ba labarik sira hodi tama, nune’e hatudu imajen ba públiku katak Palásiu ne’e besik liu ba povu, liu-liu ba labarik sira.

“Relasiona ho hanoin no inisiativa sira Prezidente Repúblika nian ne’e, parte Prezidénsia Repúblika rasik fó-atensaun maka’as ba inan isin-rua sira atu mai hetan ai-han nutritivu ruma no akompañamentu seluk tan iha Palásiu,” komunikadu ne’e haktuir.

Prezidente Repúblika iha inisiativa mós atu loke kantina ida iha Palásiu Presidensiál atu sai nu’udár fatin ba diskusaun ho entidade hotu-hotu, ezemplu akadémiku sira, grupu agrikultura sira, juventude sira no seluk-seluk tán.

Advertisement

Iha mós inisiativa hosi Prezidente Repúblika atu lori estudante sira mai Palásiu Prezidensiál iha kada Sesta-feira, hodi koñese kle’an liután divizaun servisu sira iha Palásiu Prezidensiál nian.

“Prezidénsia Repúblika hakarak fó-énfaze liután katak Palásiu Prezidensiál la’ós merkadu, maibé Prezidénsia Repúblika ida-ne’e hakarak fornese ai-fuan lokál ba labarik sira, ne’ebé nu’udár produtu lokál diretamente fa’an hosi ita-nia maluk ai-leba sira. Iha peskiza balun fó-sai katak labarik Timoroan sira la gosta han ai-fuan. Tanba ne’e, ho asaun fahe ai-fuan ba labarik sira ne’e, sai hanesan insentivu ida atu motiva labarik sira atu bele han ai-fuan sira,” komunkadu ne’e subliña.

Parte Prezidénsia Repúblika hakarak mós realsa tán ba públiku katak, asaun umanitária sira ne’ebé hala’o ne’e sinkroniza tebes ho figura PR José Ramos-Horta nian hanesan Premiadu Nobel ba Pás no membru Juri Konsellu Fraternidade Umana ne’ebé inisia hosi Papa Francisco.

Hanesan líder konsiliadór no dialogante ida, Prezidente Repúblika nu’udár Xefe Estadu hakarak tane aas tebes nosaun ida katak, valoriza dignidade pesoa umana ne’e nu’udár objetivu Estadu nian.      

Haktuir notísia iha Jornal Nacional Diário edisaun 29 Juñu 2022 fó-sai notísia katak, Deputadu Parlamentu Nasionál hosi Bankada FRETILIN, Fabião de Oliveira la konkorda ho inisiativa Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta bainhira autoriza negosiante ai-leba sira ba fa’an ai-fuan iha resintu Prezidensiál, tanba hafoer de’it imajen Palásiu Prezidensiál.

Advertisement

Iha nia intervensaun iha sesaun plenária iha loron 28 fulan Juñu liuba, Deputadu ne’e hatete, “Palásiu Prezidente la’ós bazar ba negosiante ai-leba sira atu fa’an ai-fuan iha ne’ebá. Loos katak, inisiativa Xefe Estadu nian atu ajuda povu ai-leba sira, maibé la signifika katak, fatin atu fa’an ne’e iha resintu Palásiu Prezidensiál”.

Notisia hanesan fó-sai mós iha Jornal Independente iha edisaun 29 Juñu 2022 ho notísia ne’ebé hanesan kona-bá Deputadu Fabião de Oliveira ninia hanoin.

Deputadu seluk ida hosi Bankada FRETILIN, Mariano Fatubai Mota, tuir Jornal ne’e haktuir, konsidera inisiativa PR Ramos-Horta ne’e viola ninia kompeténsia ne’ebé hatuur iha Konstituisaun RDTL.

Deputadu ne’e dehan katak, “Agora Prezidente Repúblika ne’ebé mak ita konsidera, tenke lori fali manu, lori fali sabraka ba iha ne’ebá ne’e viola tiha ona. Ha’u hanoin kompeténsia Prezidente nian iha definisaun artigu 85 to’o artigu 90 iha ne’ebá”.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending