Connect with us

Polítika

Asaun AMN La iha Influensia, PN Mantein Sosa Pajero Sport 35 ho Laptop 65 Bá Deputadu Sira

Published

on

Hatutan.com, (07 Novembru 2022), Díli-Asaun Pasífiku hosi  Movimentu Universitáriu sira liuhosi Aliansa Maubere Nasionál (AMN) ne’ebé hala’o Segunda (07/11/2022), iha arredores Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL) nian sei la influensia desizaun Parlamentu Nasionál (PN) atu sosa karreta Pajero sport hamutuk 35 ho laptop MacBook Air bá Deputadu 65.

Lee Mós : Protestu Fulan Rua Kontra Sosa Karreta Foun bá Deputadu Sira

Karreta PN ne’ebé transporta Vise PPN, Maria Angelina Sarmento, “baku-fila” iha área Munisípiu Manatuto, Kinta kalan (17/08/2022). Foto/Supply

Primeira Vise Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Angelina Sarmento Lopes, hateten  pozisaun PN  kontinua sosa karreta Pajero sport 35 ho laptop 65 hodi fasilita servisu fiskalizasaun membru PN sira-nian.

“Ha’u atu husu de’it, povu kuandu estrada aat, eskola laiha, karteira laiha, kondisaun bee-moos laiha, eletrisidade laiha, sé mak atu tun?, povu mak atu tun mai keixa iha parlamentu ka  parlamentu bá haree mak hodi koalia bá Governu atu tau osan. Nia lójika hanesan ne’e de’it,” Deputada  Maria Angelina Sarmento Lopes, hateten bá jornalista sira PN, Segunda (07/11/2022).

Advertisement

Deputada Maria Angelina Sarmento dehan, sé estudante sira husu PN atu kansela sosa karreta foun ho laptop, ikus mai bee-moos laiha, estrada ladi’ak, ahi laiha, labarik sira bá eskola tuur nafatin iha rai, povu labele buka fali transporte rasik, atu mai hato’o keixa bá ninia reprezentante sira parlamentu.

Maria Angelina afirma mós katak, atu halo fiskalizasaun, la’ós povu mak bá buka deputadu sira, maibé deputadu sira mak tenke bá buka povu iha baze no Deputadu sira ida-idak iha obrigasaun polítika atu hasoru nia konstituinte sira iha territóriu nasionál.

“Sé ami bá, transporte laiha, oinsá mak ami bele hatene dehan aldeia ida, iha suku ida, iha Baucau ne’ebá, besik iha Matebian tutun ne’ebá, sira laiha estrada, Governu la to’o bá iha ne’ebá haree, ami assume responsabilidade mandatu konstitusionál, atu bá halo ami nia kna’ar ida hanesan povu nia reprezentante, hodi bá buka hatene. Nia lójika nune’e de’it,” Deputada Maria Angelina argumenta.

Primeira Vise PPN ne’e dehan, karreta ne’ebé PN atu sosa iha tempu badak, públiku tenke hatene katak, karreta sira ne’e sosa bá deputadu sira bá iha lejislatura foun, lejislatura da-neen nian, la’ós bá deputadu sira ne’ebé mak nia mandatu hela fulan hira de’it atu hotu ona.

Membru PN hosi Bankada Partidu Libertasaun Populár ne’e konsidera públiku nia kompriensaun sala kona-bá desizaun PN hodi sosa tán karreta foun bá Deputadu sira. tanba karreta sira ne’ebé mak atu sosa ne’e, sei distribui bá deputadu sira ne’ebé mak iha lejislatura foun. Signifika katak, sira ne’ebé atu tama mai, núminu sira iha kondisaun atu halo sira-nia servisu, kompara ho sira ne’ebé maka tama iha 2017 ho 2018.

Advertisement

Asaun Pasífiku hosi Movimentu Universitáriu sira liuhosi Aliansa Maubere Nasionál (AMN) ne’ebé hala’o Segunda (07/11/2022), iha arredores UNTL. Foto/Elio dos Santos da Costa

“Ha’u rasik 2017, komu ha’u tama iha parlamentu, ha’u uza ha’u nia karreta privádu, ha’u na’in rasik mak lori, durante fulan-rua ida hanesan ne’e, depois mak parlamentu foin fó karreta operasionál ne’ebé durante ne’e staff sira mak uza hela, hodi ha’u uza atu ha’u bele hala’o nia kna’ar hanesan povu ninia reprezentante,” Maria Angelina hatutan.

Kona-bá asaun manifestasaun ne’ebé halo hosi estudante universitáriu sira ne’e, tuir nia, “laiha lójika”, tanba sira-ninia ezijénsia ne’e, haree loos de’it bá karreta parlamentu nian, ne’ebé mandatu konstitusionál, hatete dehan, deputadu sira tenke bá halo fiskalizasaun, nusa mak estudante sira la fiskaliza mós Governu ninia diretór sira iha ministériu sira ne’ebé mós kada tinan sosa karreta foun.

Molok ne’e, Deputadu sira iha PN aprova orsamentu millaun $1 rein ne’ebé aloka ba sosa karreta foun 35 ba deputadu sira. Desizaun ne’e foti liuhosi diskusaun no aprovasaun bá proposta orsamentu privativu Parlamentu Nasionál nian ba tinan fiskál 2023.

Hosi totál orsamentu millaun $1.950 ne’ebé aloka bá sosa karreta foun ne’e, kada karreta sei sosa ho folin $65,000. Proposta sosa karreta ne’e hetan aprovasaun ho votu a favor 45, kontra ida no abstensaun 11.

Altera Lei Pensaun Vitalísia

Hatán kona-bá ezijénsia estudante sira nian ne’ebé husu PN atu halo alterasaun bá Lei mensál Pensaun Vitalísia, deputada Maria Angelina dehan, agora, diskusaun hela kona-bá proposta OJE 2023 nian. Lei Pensaun Vitalísia, sei iha ámbitu seluk, ne’ebé dook hosi debate OJE.

Advertisement

“Ida ne’e, iha prosesu nia laran ona. Agora, koa’lia kona-bá lei pensaun vitalísia, labele dehan katak, povu maioria aseita ho halakon lei pensaun vitalisia. Laloos, laloos. Povu ne’ebé mak aseita atu halakon pensaun vitalísia ne’e, povu ne’ebé mak uluk hili bá PLP. Ne’e hira, 60,000 votante de’it, katak 60,000 votante sira-ne’e mak konvensidu ho PLP nia programa ida atu halakon lei pensaun vitalisia ne’e,”  Angelina Sarmento tenik.

Votante sira maioria kuaze  200,000 to’o 300,000-liu mak hili ka vota bá partidu boot rua (FRETILIN ho CNRT), ne’ebé mak agora dada kuda-talin hela kona-bá Lei Pensaun Vitalísia.

Deputada Tuir Maria Angelina, sé Lei Pensaun Vitalísia maka tama ona iha ajenda bá diskusaun, barreira boot ne’ebé bankada PLP atu sai hanesan proponente bá lei pensaun vitalísia mak partidu boot rua ne’e.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

 

Advertisement

 

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending