Nasionál
Papa Francisco Hakarak Kampaña Eleitóral iha TL La’o ho Pasífika
Published
3 years agoon

Hatutan.com, (09 Fevereiru 2023), Dili-Susesór São Pedro hanesan mós líder másimu Igreja Katólika, Papa Francisco hakarak kampaña eleitóral iha Timor-Leste, tinan ne’e, tenke hala’o ho dalan pasífika.
Lee Mós : 13 Fevereiru, Prezidente Repúblika Dekreta Loron Eleisaun Parlamentár
Mensajen ida ne’e hato’o hosi reprezentante Núnsiu Apostóliku iha Timor-Leste, Mgr, Marco Sprizzi, hafoin simu vizita no enkontru ho membru sira hosi Comissão Nacional de Eleições (CNE) iha embaixada Santa Sé nian iha Motael-Díli, Kinta (09/02/2023).

Mgr, Marco Sprizzi. Foto/Elio dos Santos da Costa
Marco Sprizzi dehan, vizita CNE nian iha embaixada Santa Sé, Vatikanu ka Santu Padre nia uma iha Timor-Leste, hanesan sinál ida, dala-ida tán, hametin relasaun ne’ebé di’ak liután, entre Papa ho Santa Sé, no mós ho estadu Timor-Leste.
Nu’udár embaixadór Santa Sé nian iha TL, Marco Sprizzi dezempeña no lori Papa nia naran ho tarrefa ida mak hala’o hamutuk iha Timor-Leste, hodi akompaña país ne’e ninia dalan bá dezenvolvimentu ne’ebé mak dala-ruma sai ezemplu di’ak liu ho pás, demokrásia sosial no kresimentu sira iha sentidu hotu.
Marco Sprizzi haksolok ho CNE ninia vizita ne’e hodi partilla, reflesoins, konsiderasaun sira, objetivu sira, atu nune’e iha kampaña eleitóral mak sei mai, sai hanesan kampaña ida ne’ebé digna iha istória TL nian, nu’udár istoria rekonsialisaun, no istória ida ne’ebé mak atu asumi valór fraternidade nian, hanesan deside tiha ona iha parlamentu nasionál, sai hanesan valór inspiradór ida iha kampaña eleitóral mai.
“Mundu rai-klaran, koñese ona ezemplu Timor nian, entaun, iha faktu ida ne’e, Papa koñese, no apoia kampaña eleitóral ida fraterna, pasífika, verdeiramentu demokrátika, halo katak, Vatikanu koñese TL kontinua sai hanesan ezemplu ne’ebé pozitivu iha mundu-rai klaran,” Mgr, Marco Sprizzi hateten.
Oras ne’e Vatikanu eziste ona ninia embaixada hamutuk 185, no deskata ona mós ninia embiaxadór sira iha nasaun hirak ne’e.
Bainhira Papa João Paulo II mai iha Timor iha 1989, mundu rai-klaran, koñese ona Timor, no realidade internasionál, mundu tau ninia atensaun ida ne’e bele ajuda tebes buat ruma ne’ebé pozitva hosi Timor liuhosi apoiu sira Santa Sé nian.
Marco Sprizzi afirma dala-ida tán, apoiu Santa Sé nia ida ne’e, laiha interese ekonómiku ruma, komersial, militár, esplorasaun, maibé iha interese para atu ajuda de’it, atu hakbesik liután Santa Sé mai povu Timor.
“Para Francisco iha loron 15 bá kotuk, koalia bá 185 embaixadór sira na’in-185 no koalia mós ho Timor-Leste, dehan katak, TL hanesan país ida ne’ebé mak úniku liu iha mundu, parlamentu nasionál adota ona dokumentu Fraternidade Umana nian, hanesan dokumentu nasionál, ne’ebé sei inklui mós iha kurríkulu sira eskolár nian,” Marco Sprizzi hateten.
Prezidente Comissão Nacional de Eleições (CNE), José António Belo, hateten, CNE ninia delagasaun mai komprimenta Mgr, Marco Sprizzi, ho kualidade reprezenta Santu Parde nian, Timor oan hotu hatene katak, agora dadauk, tama ona bá eleisaun parlamentár nian, demokrásia ne’ebé la’o la’os de’it kestaun politika, maibé, Timoroan hanesan maioria sarani katólika.

Prezidente CNE, José António Belo. Foto/Elio dos Santos da Costa
“Audiénsia ne’e ninia objetivu importante, husu mós orasaun hosi Amu nian bá Timor, tanba ita hetan independénsia liuhosi prosesu ida, no kontribuisaun ne’ebé Santu Padre nian bá ita nia rain, forte tebtebes,” José António Belo hateten.
Komisáriu José Belo konsidera, eleisaun ida ne’e ho karáter ida importante, tanba TL nia lider sira ne’ebé sei halo kompetisaun, lider sira ne’ebé famóza, sira ne’ebé iha influensia boot iha rai ida. Tanba ne’e maka, sira sente dehan intermu tékniku nian, CNE la’o di’ak, maibé mós presiza apoiu morál, apoia espíritual, atu nune’e, bele organiza eleisaun ne’e ho di’ak.
CNE Preparadu
CNE sempre prontu atu organiza eleisaun ne’e, bele la’o ho di’ak tuir lei no fó dignidade bá partidu politiku sira hotu.
“Ha’u hanoin, preparasaun dezde komisáriu sira eleitu, ami mai to’o agora, ami sempre prontu. Ita hakarak oferese kontribuisaun ida di’ak, preparasaun ida di’ak Timoroan hotu, para sente dehan manán, manán ho dignu, sé karik lakon, lakon ho dignu. Tanba ne’e maka ami esforsu maka’as fó tratamentu hanesan bá sira hotu,” José Belo hateten.
Hatán kona-ba iha lae, lei ruma ne’ebé atu regula lider politiku sira, evita insulta malu iha kampaña eleitóral ne’e, prezidente CNE ne’e dehan, lei atu regula ida ne’e, forte tebetebes, regulamentu hothotu, kompletu. Maibé ne’e presiza responsábilidade ema nian, vontade di’ak lider sira nian, tanba ne’e maka, esforsu sira ne’ebé CNE halo hasoru malu ho parte hothotu, papél Igreja, Amu Bispu sira, para ema hothotu hanoin ida de’it katak, Timor iha ninia kultura ne’ebé respeita malu.
Jornalista: Rogério Pereira Cárceres
You may like

Papa Francisco, Tinan-12 Dinamizmu Foun ho Odamatan Kreda Nakloke

Timor-Leste Enfrenta Tan Kombustivel Mamuk, Negosiante Ambulante Aproveita Hasa’e Folin

01 Juñu, CNE Submete Rezultadu Apuramentu Nasionál bá Tribunál Halo Validasaun

Kardeál Nu’udár Prezente ba Povu no Sarani TL

Fraternidade Umana Konfirma Vokasaun TL ba Rekonsiliasaun

Papa Francisco Hato’o Parabens ba Prezidente Eleitu no Povu TL

Hatutan.com, (19 Fevereiru 2026), Díli- Komunidade Musulmanu Timor-Leste, Kinta (19/02/2026), hahú hala’o jejun durante fulan-ida hodi hamoos sira-nia sala.
Nasionál
PM Xanana Husu Tribunál ho MP Arkiva Keixa Kazu Junta Militár Myanmar
Published
4 days agoon
19/02/2026
Hatutan.com, (19 Fevereiru 2026), Díli– Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, husu bá tribunál no Ministériu Públiku (MP) arkiva tiha keixa kazu junta militár Myanmar.

Hatutan.com, (17 Fevereiru 2026), Díli— Sistema sosa pulsa eletrisidade ka token pré-pagu Eletrisidade de Timor-Leste, Empreza Públiku (EDTL, E.P) avaria ka error durante loron rua ona, hahú iha loron 16 to’o 17 fulan-Fevereiru ne’e.

Advogadu Ba Xinés Na’in-18 Lamenta Atuasaun Polísia Laiha Mandadu Tribunál

Diretór Nasionál PCIC Dezmente Membru PCIC Utiliza Pistola Komete Violénsia Doméstika

PCIC Finaliza Ona Ezame Ba Objetu Sira iha Kazu Dirijente Timor GAP, E.P Nian

PNTL Halo Buska no Apreensaun Ba Xinés Na’in-18 iha Fomento I

CAC Hahú Averiguasaun Bá Kazu Rekrutamentu Kadete PNTL

DIT Hahú Introdús ba Estudante Sira Kona bá Seguransa ba Dadus Importante

IGJ Legaliza Corais Timor bá Atividade Futu-Manu

STOP PRESS: Ministru Nino Pereira Konsumu Dose Kontamina ho Frasku Halo Nanál Kanek no Ran

Indonesia dan Timor-Leste Perkuat Kerjasama Ekonomi, Sosial Budaya, dan Pariwisata

Governu Indika BTK Hadi’a Trotoár Naksobu iha Área Bebora

Asesu Gratuita HATUTAN.com

Hafoin Ferias Judisiáriu PGR Sei Ko’alia Kazu Set-top Box RTTL,E.P

Xefe Estadu TL Kondekora Militár Korea Súl Ne’ebé Mate iha Oé-Cusse

PCIC Detein MG Lori Osan Falsu Hosi Inglaterra

PR Simu Karta Kredensial Husi Embaixadór Brunei Darussalam ho Reinu España
Trending
Polítika1 week agoPrezidente Komisaun B Konsidera Média Mak Inventa Iregularidade iha Rekrutamentu PNTL
Nasionál4 days agoPM Xanana Husu Tribunál ho MP Arkiva Keixa Kazu Junta Militár Myanmar
Opiniaun4 days agoTimor-Leste Sai Uma Na’in Simeira ASEAN 2029 no Lisaun balun hosi Malázia
Justisa & Krime2 days agoCAC Hahú Averiguasaun Bá Kazu Rekrutamentu Kadete PNTL
Divertimentu3 days agoKonten Kreatór Ary Bargon Dúvida ho SEKOMS-MTK Lori Google AdSense ho YouTube Mai Timor-Leste
Justisa & Krime1 week agoEstradisaun Fujitvu Kalumban Mali Depende Desizaun PGR
Dili6 days agoPNTL Sei Atua Minoridade Utiliza Motór Elétriku
Dili2 days agoPNTL Halo Buska no Apreensaun Ba Xinés Na’in-18 iha Fomento I












