Connect with us

Polítika

Durante Loron Tolu Partidu Polítiku Sira Tenke Aprezenta Emblema

Published

on

Hatutan.com, (29 Marsu 2023), Díli—Tribunál Rekursu (TR) liuhosi Plenária iha Kuarta (20/03/2023) anunsia ona rezultadu númeru sorteiu hosi kada kandidatu Partidu Politiku sira ne’ebé konkorre iha eleisaun Parlamentár tinan ne’e.

Ho rezultadu ordenasaun bá númeru sorteiu ne’e maka reprezentante Partidu Polítiku sira tenke prepara no aprezenta emblema ka sigla partidu nian bá Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitóral (STAE) atu bele ajusta iha buletin votu.

Lee Mós: Númeru Sorteiu Partidu Polítiku Sira Iha Eleisaun Parlamentár 2023

Advertisement

“Depois de Tribunál Rekursu notifika hotu tiha ita sei halo kontaktu ho reprezentante Partidu Politiku sira lori aprezenta bá iha STAE. Partidu sira-ninia sigla emblema hodi ajusta bá iha modelu buletin votus ne’ebé STAE prepara ona. Tuir tempu, aban to’o bainrua tenke hatama ona,” Diretór Jerál STAE, Acilino Manuel Branco hateten hafoin partisipa serimónia dada númeru sorteiu bá Partidu polítiku sira iha Tribunál Rekursu, Caicoli, Dili, Kuarta (29/03/2023).

Bainhira simu no halo tiha konfirmasaun bá emblema sira, STAE sei lori bá iha Comiissão Nacional das Eleições (CNE) hodi bele aprova, hamutuk ho reprezentante partidu politiku sira bá modelu ikus, molok atu lori bá iha gráfika Imprénsa Nasional Timor-Leste (INTL), ne’ebé hetan konfiansa atu bele halo ninia produsaun bá buletin votu sira.

Iha prosesu impríme, STAE husu gráfika INTL atu prodús totál buletin votu millaun-ida-resin ho ninia durasaun tempu barak liu kompara ho tempu sira seluk, purvolta fulan ida.

“Bainhira ita hahú iha dia 03 ka 04 fulan Abril, entaun sei termina tarde liu iha 12 Maiu nune’e iha 13 Maiu ita bele hahú halo distribuisaun bá munisipiu no mós bá iha estranjeiru, lori utiliza bá iha eleisaun iha 21 Maiu,” Acilino Branco hateten.

Kona-bá emblema Partidu polítiku sira bele tau fotográfia ka la’e, Diretór Alcilino dehan depende, maibé sei haree tuir Lei Eleisaun Parlamentáriu, Lei númeru 06/2006, Altera bá Lei Númeru 09/2017.

Advertisement

Konteúdu hosi Lei ezistente bá eleisaun Parlamentár rasik iha artigu 39 define kona-bá ninia karakteristika no mós elementu sira bá buletin votu nian.

“Agora ita hein partidu politiku sei haruka bá, depois ita sei introdús bá iha modelu ne’ebé mak iha, ita sei lori bá CNE, nune’e bele halo verifikasaun katak sigla emblema ka Bandeira sira ne’e hanesan loloos saida mak hateten iha Lei ka lae,” Acilino hateten tán.

Iha Lei eleisaun Parlamentár artigu 39 hateten katak, sigla Bandeira ka emblema sira ne’e tenke hanesan ho sigla Bandeira ka emblema sira ne’ebé mak partidu ida-idak lori bá iha prosesu inskrisaun hanesan partidu politiku.

Preokupasaun Iha Materiál

Diretór Acilino  mós sente preokupadu kona-bá materiál ninian tanba haree bá Lei ne’e to’o loron sanulu (10), sira sei bele aumenta sentru votasaun nomós estasaun votu nian.

Advertisement

Oras-ne’e daudaun Brigada STAE halo hela re-levantamentu iha terrenu tanba iha fatin hothotu kuaze mosu dazastre naturál barak tebtebes nune’e hamosu estragu bá uma no estrada sira.

“Entaun, ita hetan pedidu balun mai hosi komunidade, lideransa komunitária hakarak muda sentru votasaun. Foin daudaun mós bá to’o postu sira iha Dili laran ema barak tebtebes, tanba iha oras ikus sira ne’e  atendimentu bá resenseamentu atu taka ona, sira foin bá barak. Bele mós iha aumenta tán numeru eleitóres,”  Acilino hateten tán.

Bainhira iha aumentu bá numeru eleitór konserteza aumenta sentru estasaun no bele mós aumenta tán bá ninia lojistíka. Tánba ida ne’e maka preokupasaun sempre iha.

Maibé, kona-bá kuantidade ne’ebé mak STAE halo ona estimativa bá iha númeru sentru votasaun 1.500 no 1.900 Estasaun votus, kuaze 80% STAE preparadu. Falta tán de’it mak tinta liman, ne’ebé tuir planu ohin to’o iha Dili.

Iha kinta, 30 marsu 2023 STAE sei lori bá iha teste finál hamutuk ho CNE no ho reprezentante partidu politiku sira atu halo aprovasaun, hafoin lori fila-fali bá iha pais ne’ebé mak prodús atu bele prodús.

Advertisement

“Tuir planu sei to’o iha ne’e fim de Abril ka inisiu de Maiu atu bele halo distribuisaun. Restu, material agora iha ona STAE no ha’u orienta ona atu halo ona distribuisaun bá iha munisipiu, hahú semana ida ne’e bá oin,” diretór Acilino hateten.

Partidu Polítiku Sira Tenke Koolabora

Prezidente CNE, José Agostinho Belo husu bá partidu politiku sira atu kolabora nafatin ho órgaun eleitóral rua hanesan STAE ho CNE tanba ho prosesu dada númeru sorteiu nian, Tribunál Rekursu konklui ona.

José Belo konsidera loron ohin ne’e hanesan prosesu importante, tuir Partidu Polítiku sira-nia mehi, saida mak sira hakarak, númeru ne’ebé sira hakarak iha hotu ona.

“Agora, sira tenke koolabora ho di’ak nune’e servisu nafatin ho órgaun rua tanba Tribunál nia servisu, ohin. Prosesu para iha ne’e no aban bain-rua eleisaun la’o di’ak. Bainhira iha buat ruma depois de rezultadu sira ne’ebé iha apuramentu mak sei hato’o bá Tribunál,” nia hateten.

Advertisement

Husu nafatin bá Partidu polítiku sira liuhosi ninia reprezentante sira tenke halo konsultasaun tanba fiskais ninia kartaun, sira-nia asesu bá iha ema hothotu no jornalista sira atu asesu mós, tenke la’o tuir ona kalendáriu ne’ebé iha.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending