Connect with us

Polítika

PUDD iha Programa Haat Ne’ebé Sira Konsidera Primadona

Published

on

Hatutan.com, (05 Maiu 2023), Díli- Partidu Unidade Dezenvolvimentu Demokrátiku (PUDD) iha polítika atu liberta povu bá moris di’ak no hakmatek liu husi asaun unidade nasionál  bá dezenvolvimentu nasionál.

Lee Mós : PUDD Prontu Kaer Ukun Atu Dada Kadoras Mai Viqueque

Kampaña PUDD iha Tasi Tolu, Díli, Sesta (05/05/2023). Foto/Elio dos Santos da Costa

Atu povu moris diak no dignu, PUDD iha programa prioridade haat ne’ebé PUDD konsidera hanesan programa primadona. Programa ne’e mak hanesan, dezenvolvimentu sosial, dezenvolvimentu setór defeza, seguransa, negósiu estranjeiru no kooperasaun, dezenvolvimentu polítika interna, justisa no administrasaun teritórial no ida ikus liu mak dezenvolvimentu ekonómia nasionál.

Iha dezenvolvimentu sosiál sei kobre área edukasaun, kultura saúde no inkluzaun Sosiál. Iha área Edukasaun, PUDD iha planu prioridade atu hadia sistema dezenvolvimentu edukasaun ida inkluzivu liu husi estabelese padraun bá kualidade  ensinu bá nivel Edukasaun sira hotu.

Advertisement

Área kultura, PUDD iha planu atu apoiu prezervasaun pratika lisan orijen hotu nu’udár identidade nasionál no rendimentu sustentável bá komunidade.

Saúde nian, PUDD sei dezenvolve sistema servisu saúde bá ema hotu liu husi garante asesu ekuitativu bá servisu saúde bázika esensial ho di’ak, planu asaun partisipativu, distribuisaun pesoál saúde ne’ebé ekivalente no tau mós atensaun ba infraestrutura ne’ebé sensível bá ema ho defisiénsia.

Iha polítika inkluzaun Sssiál PUDD sei tau prioridade bá servisu inkluzaun sosiál, dignifika veteranu sira, apoiu grupu vulnerável.

Iha dezenvolvimentu setór defeza, seguransa, negósiu estranjeiru no kooperasaun, PUDD sei tau prióridade atu dezenvolve defeza nasionál, reforsa sistema seguransa interna, haforsa atividade defeza komunitáriu no enjeñaria.

Iha negósiu estranjeiru no kooperasaun PUDD sei tau prioridade ba reforsa kooperasaun bilaterál no multilateral ne’ebé Timor-Leste iha.

Advertisement

Kampaña PUDD iha Tasi Tolu, Díli, Sesta (05/05/2023). Foto/Elio dos Santos da Costa

Dezenvolvimentu politika interna, justisa no administrasaun teritórial, PUDD sei tau atensaun atu hadia sistema administrasaun públika hodi presta atendimento públiku ho di’ak, hadia lei funsaun públika, promove polítika promosaun grau no saláriu funsionáriu públiku.

Hatuur los sistema judisiáriu tuir Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste (K-RDTL). Aselera polítika desentralizasaun no dezenvolvimentu tenke mai husi suku hodi fó espasu ba sidadaun ho defisiensia iha direitu asesu hanesan ho sidadaun sira seluk.

Kona-bá dezenvolvimentu ekonómia nasionál (Green Economy) PUDD prioritiza ajustamentu orsamentu jerál estadu kada tinan foku bá setór produtivu, haforsa parseria públiku no seitor privadu.

Prezidente partidu PUDD, Silvestre Sufa hateten, PUDD hanesan partidu polítiku ne’ebé nia militante kuaze joventude hotu kedas tamba ne’e iha PUDD nia programa primadoma haat ne’ebé iha ajusta mós ho prioridade sira bá juventude sira mak iha formasaun tékniku vokasional ba foin-sa’e sira hodi prepara foin-sa’e sira ba merkadu internasionál ho abilidade ne’ebé suficiente bainhira sai ba servisu iha liur.

Nia afirma, sei dezenvolve no apoiu setór kooperativa, liuliu kooperativa no grupu inovador emprendedorizmu ne’ebé apoiu foin-sa’e sira. no seitór Agrikultura no Peskas sei sai seitór prióridade atu sustenta ekonómia nasaun nian ho produtu agríkola sira.

“PUDD kuandu hetan oportunidade husi juventude sira maka PUDD hakarak hasa’e estatutu SEFOPE ba Ministériuho razaun atu juventude sira hetan formasaun ne’ebé dignu, sufisiente no adekuadu atu bele iha abilidade hodi kompete iha kampu traballu,” Silvestre Sufa hateten bá militante no simpatizante sira iha kampaña aberta ne’ebé hala’o iha Tasi Tolu, Díli, Sesta (05/05/2023).

Advertisement

PUDD mós sei iha polítika bá kriasaun indústria atu foin-sa’e sira fasil asesu bá servisu. Dalan atu hamenus no halakon dezempregu mak liu husi kriasaun indústria iha seitór produtivu sira ne’ebé Timor-Leste iha potensialidade.

PUDD mós sei fó oportunidade bá foin-sa’e sira atu hatudu sira nia talentu iha arte, desportu, siensia, no téknolojia liu husi kompetisaun ne’ebé pozitivu hodi kompete iha nasionál no internasionál.

“Tinan-tinan foin-sa’e sira ne’ebé remata estudu iha nivel universitáriu no gradua atinze 5,000 too 6,000 maibé kampu traballu laiha tamba ne’e PUDD sei defende ekonómia sustentabilidade no kriasaun bá indústria atu garante kampu traballu ba foin-sa’e sira,” Nia subliña.

Sekretáriu Jerál PUDD Aleixo do Carvalho Monteiro hateten bainhira povu fó fiar bá PUDD sei defende povu nia moris liu husi programa polítika ne’ebé PUDD iha.

PUDD komprometidu atu lori empregu bá juventude sira iha Timor-Leste liu husi investimentu iha setór agrikultura, turismu, indústria, Infraestrutura no setór hotu-hotu ne’ebé bele garante povu moris di’ak.

Advertisement

“Ita PUDD mos defende Edukasaun, Agrikultura, Saúde, Defeza no Seguransa, Desentralizasaun Podér Lokál no programa prioridade sira ba juventude tamba PUDD opta unidade nasionál iha ne’ebé juventude no povu hotu mak autór bá dezenvolvimentu nasionál,” Aleixo do Carvalho Monteiro tenik.

Sekretáriu Jerál ne’e hatutan tempu too ona atu povu no foin-sa’e sira fó fiar bá PUDD atu fó kontribuisaun ba dezenvolvimentu nasionál iha rai ne’e.

Nia subliña programa primadona sira ne’ebé PUDD iha mak sei sai hanesan mata dalan uniku atu PUDD kaer hodi ajusta ho polítiku Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu Nasionál bá povu nia moris di’ak.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending