Connect with us

Polítika

Xanana Introdús g7+ bá Estudante Sira iha Melbourne

Published

on

Hatutan.com, (07 Marsu 2024), Díli— Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão introdús misaun servisu g7+ nian bá estudante  sira hosi universidade oin-oin iha Melbourne, Austrália.

Lee Mós: Austrália Komprometidu Kontinua Promove Pás no Prosperidade iha Sudeste Aziátiku no Timor-Leste

Xanana sai orador prinsipál iha programa Global Citizen Now Melbourne-Austráli. Foto/GPM

Xefe Governu Xanana sai orador prinsipál iha programa Global Citizen Now Melbourne ho tema “Confronting Global Challenges In The Asia-Pacific” ne’ebé hala’o iha salaun Centrepiece at Melbourne Park, Oliympic Blvd, Merbourne VIC 300.

Programa Global Citizen Now Melbourne ne’e realiza iha ambitu selebrasaun simeira ASEAN-Austrália ba dala-50 (1974-2024) hodi bolu lider no intelektuál ASEAN, inklui Primeiru-Ministru Xanana sai orador hodi fahe esprensia Timor-Leste nian.

Advertisement

Komunikadu imprensa ne’ebé Hatutan.com asesu, Kinta (07/03/2024), relata katak Xefe Governu Xanana Gusmão esplika Timor-Leste foin maka ukun aan tinan 20-liu, enfrenta problema oin-oin atu sai membru ASEAN.

Xanana dehan, mezmu enfrenta problema, maibé Timor-Leste sai fundador ba Organizasaun g7+ ne’ebé lidera paízes g7+, ne’ebé halibur nasaun frajil no pos-konflitu hamutuk 20 husi Áfrika, Ázia, Médiu Oriente no Pasífiku atu ajuda malu rezolve sira nia problema krize polítika no militár hodi harii dame no harii estadu.

“Ami hanesan fundador ba Organizasaun g7+ halibur nasaun estadu frajil no nasaun pos-konflitu, ami hahú ho nasaun hitu, agora ami iha nasaun 20 no ikus liu mak  Yemen. Agora ita haree de’it iha minutu nia laran, funu iha Gaza no funu iha Ukrania, Israel, no Myanmar nian halo ema barak mate no terus, maibé buat ida sai prinsipiu ba ami mak ita presiza solusiona problema sira ne’e hodi dehan, “Adeus Konflitu, Benvindu Dezenvolvimentu,” lider karizmátiku Timor-Leste ne’e haktuir.

Xanana lia-tun tan dehan “Ita bele ko’alia, ita bele dehan buat hotu-hotu, ita bele halo konferensia barak-barak hanesan iha Nasoens Unidas, maibé ita la ajuda ema lori ba pais estadu demokrariku, ema sei kontinua koondena ita, tanba ha’u ba tiha ona Afrika haree kona-ba pais frajil konflitu no pos konflitu. Ami (g7+) ajuda sira, ajuda la’os hanorin, maibé ajuda fahe ho esperensia, Ha’u la’òs dehan katak orgullu, maibe kontente, kontente tanba bele ajuda malu atu hapara funu iha mundu no harii dame iha mundu.”

Xanana sai orador prinsipál iha programa Global Citizen Now Melbourne-Austráli. Foto/GPM

Xefe Estadu Maiór FALINTIL  ne’e  husu ba entidade hotu- hotu ne’ebé partisipa iha konfrensia Global Citizen liu-liu estudante sira iha Melbourne atu hamutuk kontinua hato’o mensajen solidaridade atu fanun mundu luta kontra funu no injustisa sosiál ne’ebé kontinua mosu iha nasaun frajil sira.

Nia haktuir  esprensia Timor-Leste iha luta ba ukun rasik aan, uluk hetan apoia mós hosi sosiedade sivíl sira ne’ebé luta ba direitu umanus no povu Austrália, espesiál liu iha Melbourne sempre ajuda povu Timor hodi halo kampaña ba mundu tomak ho maneira oin-oin.

Advertisement

 “Global Citizen tenke tau hanoin hamutuk oinsa bele halo mudansa ba mentalidade ema hotu iha mundu, Melbourne hanesan fatin espesiál iha Timoroan nia fuan, durante ami nia luta tinan 24 nia laran, iha momentu ne’eba Melbourne sai sentru ba ativista hodi fó solidaridade, hamoris nafatin tradisaun ativizmu nian ho di’ak, favor kontinua ba, ida ne’e importante tebes, importante tebes atu muda lideres sira nia mentalidade. Ita bele ko’alia kona-ba rai, ita bele ko’alia kona-ba mudansa klimatika, ita bele ko’alia buat hotu-hotu, maibé problema mak bahinira ita hakarak, hanesan ha’u ko’alia ba iha inisiu Melbourne iha Timor-oan nia fuan, tanba durante luta tinan 24 nia laran, laiha governu ida, maibé povu Austrália espesialmente iha Melbourne solidariedade ativista sira nian hodi apoia no defende ami hodi kontinua luta, agora imi prepara hare ba ohin no ba futuru,” Xanana hateten.

g7+ servisu makaas atu apoia no reprezenta país sira no mós halo atu mundu internasionál rona pais hotu nia lian. g7+ daudaun ne’e iha estatutu hanesan observadór iha Organizasaun Nasoins Unidas, ne’ebé fó- dalan ba nia atu aprezenta perspetiva koletiva ida kona-ba ajenda no servisu Nasoins Unidas nian. g7+ defende papél ida ne’ebé ativu liu iha Nasoins Unidas hodi promove reziliénsia no estabilidade Estadu sira nian.

Hafoin hato’o palestra, estudante atus hotu- hotu hamarik hodi basa liman agradese bá esperensia ne’ebé Xanana partilla reprezenta Timor-Leste nu’udár nasaun obserbador ASEAN no pozisaun Timor-Leste sai fundador bá g7+.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Komisaun A Preokupa Servisu Asesór iha Ministériu Sira

Published

on

By

Hatutan.com, (02 Fevereiru  2026), Díli– Prezidente Komisaun A Parlamentu Nasionál ba asuntu Konstituisaun no Justisa,  Deputadu Natalino dos Santos,  husu Governu atu tau atensaun ba asesór internasionál sira ne’ebé hala’o servisu iha liña ministeriál sira tanba lei barak mak asesór sira trava hela.

(more…)

Continue Reading

Polítika

Bankada CNRT Kritika Primeiru-Ministru ho Membru Governu Sira Sa’e Karreta Luxu iha Povu Barak Sei Mukit

Published

on

By

Hatutan.com, (23 Janeiru 2026), Díli- Membru Parlamentu Nasionál husi    Bankada CNRT, Virginia Ana Belo, kritika Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ho nia  membru Governu sira ne’ebé daudaun ne’e sa’e karreta luxu iha povu ne’ebé barak sei mukit.

(more…)

Continue Reading

Polítika

Ezonerasaun José Belo Taraleu husi Knaar Prezidente RTTL,E.P Sai Presedente Atu Ezonera Mós Elizeu Isaac Fernandes

Published

on

By

Hatutan.com, (20 Janeiru 2026), Díli- Desizaun Konasellu Ministru nian ne’ebé ezonera antigu prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P), José António Belo Taraleu, hanesan presedente ba Konsellu Munistru atu foti disaun ezonera mós Prezidente inkompativel RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes.

(more…)

Continue Reading

Trending